“Фарзанд меваи умри одамизод мебошад, то замоне, ки ҷон дар бадани инсон аст, набояд ӯ аз тарбияи фарзанд канораҷӯӣ намояд”.
Эмомали Раҳмон
Фарзанди солеҳ ва бо маърифат давоми умри падару модар, давомдиҳандаи насл ва номбардори волидайн аст. Муҳити оила дар тарбияи фарзанд, албатта бетаъсир намемонад. Аз ин рӯ, хушбахтии аҳли ҷомеа, тараққиёти ояндаи ҷамъият, осудаҳоливу некуаҳволии мардум аз бисёр ҷиҳат ба ҳамкории зичи мактабу оила вобастагӣ дорад. Натиҷаи тарбия дар меҳнати эҷодии доимӣ бадаст меояд. Барои ин пайваста омӯхтан, аз худ кардани роҳҳои пурмасъули тарбия, омӯзонидани ахлоқи ҳамида, хислатҳои наҷиб, эҳсосоти олӣ ва нисбат бахуд серталаб будан, парваридани эҳсоси некӣ кардану аз он хушбахт шудан ва аз бади дур будан хеле муҳим аст. Падару модарон дар шароити кӯнуни вазифадоранд, ки бо роҳу усулҳои муосир муҳити тарбияи фарзандро дар фазои оила солим гардонанд.
Чун имруз кӯдакон — фарзандони мову шумо ба суханони самимӣ эхтиёҷ доранд. Бояд гуфт, ки дар шароити муосир, ки равандҳои сиёсиву иҷтимоӣ хеле печида ва гуногунандешанд, масъулияти падару модар дар тарбияи фарзанд меафзояд. Волидон бояд дарк кунанд, ки ҳар як амали мусбӣ ба муваффақият ва ҳар амали манфӣ боиси нокомӣ мегардад.
Ниҳодҳои асосии тарбия: волидон, муассисаҳои таълимӣ, ҷомеаро зарур аст, ки насли наврас ва ҷавононро дар рӯҳияи худогоҳиву худ шиносӣ, инсондӯстиву ватандорӣ, эҳтиром гузоштан аз ҳама арзишҳои миллию умумиинсонӣ тарбия намоянд, то ин ки онҳо ҳамчун шахсиятҳои комил ва ҳаматарафа инкишоф ёфта ба воя расанд. Чунки ҷомеаи муосир ба ин гуна шахсиятҳо ниёз дорад. Пешрафту рӯшди ҷомеа аз наслҳои тарбияи сатҳи баланд дошта, соҳиби донишу маърифати мукамалро соҳиб шуда вобастагӣ дорад.
Мардуми мутамаддини мо ба таълиму тарбияи фарзандон аҳамияти хоса дода, пайваста талош меварзад, ки фарзандони худро дар рӯҳияи ватандӯстиву худогоҳӣ, донишомӯзӣ ва маърифатпарварӣ, ҷавони хушахлоқу баномус ба воя расонанд. Таҳкими оила, ба воя расидан ва ба воя расонидани насли солиму босавод яке аз василаҳои рушди ҷомеа, таҳкими иқтидори кишвар ва ҳифзи арзишҳои миллии мост.
Мутаассифона, имруз баъзе падару модарон ба таълиму тарбияи фарзандон халал расонда, нисбат ба ҳаёти онҳо бепарвои зоҳир менамоянд. Як нуқтае, ки бояд ба назар гирифт, ин аст, ки фарзанди солеҳ ва бомаърифат умри волидайн аст ва аз ин рӯ барои таълиму тарбияи ӯ аз онҳо чизе дареғ надошта бошанд ва сармояи худро барои нашъунамои ӯ дареғ надоранд.
Бо мақсади пешгирии ҳар гуна амалҳои номатлуб, инчунин дар рӯҳияи ватандӯстию ватанпарастӣ тарбия намудани ҷавонон, инчунин минбаъд баланд бардоштани масъулияти падару модар дар таълиму тарбияи фарзанд, омода намудани кӯдакон ба ҳаёти мустақилона ва роҳнамоии фарзандон дар роҳи дурусти сиёсати хирадмандонаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи масъулияти падару модар дар таълиму тарбияи фарзанд» қабул гардид.
Ин қонун барои беҳбуди зиндагии кӯдакон, коҳиши ҷинояткорӣ дар байни онҳо замина гузошта, масъулияти падару модар дар таълиму тарбияи фарзандонро афзоиш дод. Мақсади асосии он дар руҳияи худшиносиву худогоҳӣ, эҳтиром ба Ватан ва ба арзишҳои милливу умумибашарӣ таълим додану тарбия кардани фарзандон, ҳамчунин ҳифзи ҳуқуқу манфиатҳои қонунии онҳо мебошад, ки ин барои ба ҳаёти мустақилона омода намудани онҳо мусоидат менамояд. Тарбия ва таълими насли наврас раванди ниҳоят масъулиятнок ва ҷиддӣ буда, тақдири кӯдак ва насли наврас ояндаи ҷомеа аз сифати он вобаста аст.
Вазифаи волидайн басо гуногун ва душвор буда, барои тарбияи дурусти фарзандон сабру таҳаммул, заҳмат ва талоши пайвастаро тақозо мекунад. Ҳар як падару модарро зарур аст, ки ин қарзи ҳаётӣ ва шаҳрвандии худро дарк намуда, фарзандони худро дуруст тарбия намуда, корҳои тақдирсозро анҷом диҳанд, илму ҳунар омӯзанд, усулу технологияи муосирро аз худ кунанд, дар корҳои ҷамъиятӣ фаъолона ширкат варзида, Ватани азизамон – Тоҷикистонро ободу зебо созанд.
Хулоса ин аст, ки мақоми оилаи устувор ҳамон вақт эътироф мешавад, ки агар он пеш аз ҳама дар тарбияи фарзанд нақши муайян дошта бошад. Чун ки оила сутунест, ки ҷомеа болои он устувор мегардад.
Таҳияи ходими илмӣ ва лаборанти калони ШҶБ-и Институти астрофизикаи АМИТ:
Хуҷаназаров Ҳ.Ф., Пирова В.С.
Имрӯз, 22 апрел дар толори Раёсати Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон бо мақсади иҷрои “Барномаи давлатии тайёр кардани кадрҳои сатҳи баланди илмӣ барои солҳои 2021-2030” вохурии президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, академик Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт бо кормандони бе унвони илмӣ баргузор гардид.
Зимни вохурӣ қайд гардид, ки дар сиёсати илмпарваронаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба масъалаи тайёр кардани кадрҳои сатҳи баланди илмӣ дар муассисаҳои илмӣ-таҳқиқотӣ ва таҳсилоти олӣ диққати махсус равона гардидааст.
Дар ин замина, “Барномаи давлатии тайёр кардани кадрҳои сатҳи баланди илмӣ барои солҳои 2021-2030” аз ҷониби Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон қабул гардид. Дар вохурӣ зикр гардид, ки Барномаи мазкур баҳри баланд бардоштани қобилияти зеҳниву таҳлилии насли нави илмӣ, тайёр кардани кадрҳои сатҳи баланди илмӣ ва ба талаботи бозори хизматрасониҳои илмиву таҳсилотӣ мутобиқ намудани онҳо таҳия карда шудааст.
Таъкид гардид, ки Барнома дар асоси принсипҳо ва талаботе, ки дар Стратегияи миллии рушди Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2030 доир ба дурнамои рушди дарозмуҳлати низоми илму маорифи ҷумҳурӣ мустаҳкам шудааст, таҳия гардидааст. Дар он пеш аз ҳама ба принсипҳои тарбияи васеи кадрҳои илмӣ, ки рақобатпазирии иқтисодиёти кишварро таъмин менамояд, ба низоми тайёр намудани кадрҳои илмии рақобатпазир дар бозори меҳнат, бунёди иқтидори инноватсионии рушди илм, ташаккулёбии дониш ва малакаи зарурӣ ҷиҳати рушди устувор мусоидат менамояд, афзалият дода шудааст.
Қайд гардид, ки тайёр кардани кадрҳои сатҳи баланди илмӣ дар самтҳои илмҳои табиатшиносӣ, дақиқ, техникӣ, тиббӣ, кишоварзӣ, гуманитарӣ ва ҷамъиятшиносӣ дар Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, академияҳои соҳавӣ, муассисаҳои илмию таҳқиқотии тобеи вазорату идораҳо, муассисаҳои таҳсилоти олии касбии Ҷумҳурии Тоҷикистон амалӣ карда мешавад.
Бояд гуфт, ки тарбияи олимони ҷавон, инкишофи қобилияти эҷодӣ, ташаккули тафаккури илмию техникӣ, рушди зеҳнӣ ва ҷалб намудани онҳо ба фаъолияти илмию таҳқиқотӣ яке аз самтҳои афзалиятнок дар сиёсати иҷтимоии давлат ба ҳисоб меравад.
Ҳамзамон зимни вохурӣ ба кормандоне, ки то ҳол рисолаи номзадии худро ҳимоя накардаанд, аз ҷониби масъулин тавсияҳои мушаххас ва роҳнамоӣ ҷиҳати суръат бахшидан ба раванди таҳия ва ҳимояи рисола пешниҳод гардида, таъкид шуд, ки истифодаи самараноки имкониятҳои мавҷуда ва риояи муҳлатҳои муқарраргардида аз омилҳои муҳими ноил шудан ба натиҷаҳои назаррас маҳсуб меёбад.
Қайд гардид, ки дар соли 2026 71 нафар аз ҷониби кормандони илмии муассисаҳои илмӣ-таҳқиқотӣ рисолаҳои номзадӣ ва докторияшонро ҳимоя менамоянд. Дар робита ба ин нафароне, ки дар ин сол ҳимоя мекунанд аз ҷониби Раёсати Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон дастгирӣ меёбанд.
Имрӯз, 21 апрел дар толори Раёсати Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ба муносибати Рӯзи пойтахти Ҷумҳурии Тоҷикистон – шаҳри Душанбе Конференсияи илмию амалӣ дар мавзуи “Душанбе – ойинаи миллат соҳибтамаддуни тоҷик” баргузор гардид.
Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, академик Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт дар сухани ифтитоҳии хеш иброз дошт, ки шаҳри Душанбе ҳамчун пойтахти Ҷумҳурии Тоҷикистон, дар тӯли даҳсолаҳои охир на танҳо маркази сиёсиву маъмурии кишвар, балки ба як меҳвари муҳими илму маърифат, фарҳанг ва баргузории чорабиниҳои сатҳи баланди миллӣ ва байналмилалӣ табдил ёфтааст. Рушди босуръати инфрасохтор, таъсиси муассисаҳои илмиву таълимӣ, густариши ҳамкориҳои байналмилалӣ ва ташкили форуму ҳамоишҳои бонуфуз мақоми шаҳри Душанберо дар арсаи байналмилалӣ ба таври назаррас таҳким бахшидааст.
Қайд гардид, ки дар заминаи сиёсати хирадмандонаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва бо иқдомҳои наҷиби Раиси Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ пойтахт ҳамчун маркази мутамаркази неруи зеҳнӣ ва илмии кишвар рушд намуда, шароити мусоид барои таҳқиқоти илмӣ, инноватсия ва татбиқи дастовардҳои навтарини технологияро фароҳам овардааст. Имрӯз шаҳри Душанбе макони фаъолияти муассисаҳои бонуфузи илмӣ, донишгоҳҳои пешрафта ва марказҳои таҳқиқотии гуногунсоҳа мебошад, ки дар онҳо садҳо олимону муҳаққиқон ба корҳои илмию таҳқиқотӣ машғул мебошанд.
Гуфта шуд, ки яке аз омилҳои асосии табдил ёфтани шаҳри Душанбе ба маркази илму маърифат, рушди низоми таҳсилоти олӣ ва баъдидипломӣ мебошад. Дар ин замина донишгоҳҳо ва пажуҳишгоҳҳои пойтахт бо истифода аз таҷрибаи ҷаҳонӣ ва технологияҳои муосир, мутахассисони баландихтисосро дар соҳаҳои гуногун омода менамоянд. Ин раванд боиси афзоиши неруи инсонӣ ва тақвияти иқтидори илмии кишвар гардидааст. Ҳамзамон, иштироки фаъолонаи донишҷӯён ва олимони ҷавон дар барномаҳои байналмилалӣ ва ҳамкориҳои илмӣ, сатҳи донишу малакаи онҳоро боло бурда, имкониятҳои навро барои рушди минбаъда фароҳам месозад.
Метавон таъкид намуд, ки шаҳри Душанбе ҳамчун маркази рушди илми ватанӣ ва муаррифгари ин илм дар арсаи байналмилалӣ баромад намуда, нақши илму олимон дар муаррифии пойтахтамон ва муаррифии илми тоҷик аз ҷониби ин шаҳр дар арсаи байналмилалӣ дар мисоли Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ва муассисаҳои таҳсилоти олии касбии пойтахт пайваста меафзояд.
Зикр гардид, ки Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ва дигар муассисаҳои илмӣ дар шаҳри Душанбе ҳамчун марказҳои калидии таҳқиқотӣ амал мекунанд. Дар ин муассисаҳо масъалаҳои муҳими иқтисодӣ, иҷтимоӣ, экологӣ ва технологӣ мавриди омӯзиш қарор гирифта, натиҷаҳои онҳо барои пешрафти устувори кишвар истифода мешаванд. Тадқиқотҳои илмӣ дар самтҳои энергетика, геология, технологияҳои иттилоотӣ, тиб ва дигар соҳаҳо нишон медиҳанд, ки Душанбе воқеан ба маркази муҳими истеҳсоли дониш табдил ёфтааст.
Таъкид гардид, ки имрӯзҳо шаҳри Душанбе ҳамчунин ба майдони баргузории чорабиниҳои муҳими байналмилалӣ табдил ёфтааст. Аз ҷумла, форумҳои сатҳи ҷаҳонӣ, конфронсҳои илмӣ ва иқтисодӣ, вохӯриҳои сатҳи олӣ ва дигар ҳамоишҳо, ки дар пойтахт баргузор мегарданд, нуфузи Ҷумҳурии Тоҷикистонро дар ҷомеаи ҷаҳонӣ тақвият мебахшанд. Ин раванд нишон медиҳад, ки пойтахт дорои имкониятҳои зарурӣ барои қабули меҳмонони сатҳи баланд ва ташкили чорабиниҳои бузург мебошад.
Дар идома як зумра аз олимону муҳаққиқон ва магистрантону докторантон бо маърузаҳо ва порчаҳои шеърӣ доир ба таърих, дастовардҳои муосир ва нақши шаҳри Душанбе дар рушди давлатдории миллӣ ва фарҳанги миллӣ баромад намуданд.
Дар фарҷом як зумра аз кормандон бо Ифтихорномаи Раёсати Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон қадрдонӣ гардида, ҳамзамон як зумра аз олимони ҷавон барандаи ҷоизаҳои Раиси шаҳри Душанбе гардиданд.
#Маҳфил. БАХШИДА БА 60 - СОЛАГИИ ФАЪОЛИЯТИ ИЛМӢ ВА ЭҶОДИИ ПРОФЕССОР ШОҲЗАМОН РАҲМОН
Имрӯз, 17 апрел дар толори Раёсати Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон маҳфили илмӣ-адабӣ “Хирад”- и Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон баргузор гардид. Маҳфили навбатӣ ба 60 - солагии фаъолияти илмӣ ва эҷодии профессор Шоҳзамон Раҳмон бахшида шуд. Ба кори маҳфил ноиби президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Саломиён Муҳаммаддовуд ҳусни оғоз бахшид.
Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, академик Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт дар сухани ифтитоҳии хеш иброз дошт, ки саҳми профессор Шоҳзамон Раҳмон дар рушди илми муосири тоҷик, махсусан дар самтҳои таҳқиқоти бунёдӣ ва тарбияи кадрҳои баландихтисоси илмӣ, назаррас буда, фаъолияти чандинсолаи ӯ намунаи ибрат барои насли ҷавони муҳаққиқон мебошад.
Зикр гардид, ки чунин маҳфилҳои илмӣ-адабӣ на танҳо барои арҷгузорӣ ба хидматҳои олимони варзида, балки барои густариши робитаи илмӣ, табодули таҷриба ва боло бурдани фарҳанги илмӣ дар ҷомеа аҳамияти муҳим доранд.
Дар идомаи маҳфил як зумра аз олимону муҳаққиқон баромад намуда, саҳми профессор Шоҳзамон Раҳмонро дар рушди соҳаҳои мухталифи илм мавриди таҳлил қарор дода, дастовардҳои илмӣ ва фаъолияти пурсамари ӯро баланд арзёбӣ намуданд. Дар суханрониҳо таъкид гардид, ки корҳои илмии мавсуф дар таҳкими мактабҳои илмӣ, густариши пажуҳишҳои бунёдӣ ва тарбияи мутахассисони ҷавон нақши муассир гузоштаанд.
ГУЛЗОДА МАҲМАДШОҲ ҚУРБОНАЛӢ – БО ҶОИЗАИ АМИТ БА НОМИ АКАДЕМИК ҲАМИД МАНСУРОВ ДАР СОҲАИ ИЛМҲОИ ТИББӢ ВА ФАРМАТСЕВТӢ САРФАРОЗ ГАРДИД
Дар ҳошияи Рӯзи илмӣ тоҷик Гулзода Маҳмадшоҳ Қурбоналӣ бо ҷоизаи Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ба номи академик Ҳамид Мансуров дар соҳаи илмҳои тиббӣ ва фарматсевтӣ сарфароз гардонида шуд.
Имрӯз дар вазъияти тантанавӣ аз ҷониби ноиби президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Ибодзода Саидмуқим Тиллохӯҷа дипломи ҷоизаи мазкур ба Гулзода Маҳмадшоҳ Қурбоналӣ супорида шуд.
Қайд гардид, ки чунин қадрдониҳо на танҳо нишонаи эътирофи заҳмати олимон мебошанд, балки барои таҳкими минбаъдаи фаъолияти илмӣ, густариши таҳқиқоти бунёдӣ ва татбиқии соҳавӣ ва ҷалби бештари ҷавонон ба корҳои илмӣ заминаи мусоид фароҳам меоранд.
НАҚШИ СОЗМОНҲОИ БАЙНАЛМИЛАЛИИ ВЕТЕРАНӢ ВА СОЗМОНҲОИ ТАШКИЛОТХОИ ИЛМӢ-ТЕХНИКӢ БАРОИ МАҚОМОТИ ТАНЗИМКУНАНДА ДАР ТАЪМИНИ БЕХАТАРИИ ЯДРОӢ ВА РАДИАТСИОНӢ
Имрӯз, 15 апрел дар Маркази минтақавии бехатари, амният ва кафолати химиявӣ, биологӣ, радиатсионӣ ва ядроии Агентии амнияти химиявӣ, биологӣ, радиатсионӣ ва ядроии Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Конференсияи байналмилалии илмӣ-амали дар мавзуи «Нақши созмонҳои байналмилалии ветеранӣ ва созмонҳои ташкилотхои илмӣ-техникӣ барои мақомоти танзимкунанда дар таъмини бехатарии ядроӣ ва радиатсионӣ» баргузор гардид.
Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, академик Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт зимни суханронии худ иброз дошт, ки имрӯз бо қаноатмандӣ метавон таъкид кард, ки иқтидори илмӣ ва техникии Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ва Агентии амнияти химиявӣ, биологӣ, радиатсионӣ ва ядроӣ имкон медиҳад на танҳо вазифаҳои сатҳи миллӣ ҳаллу фасл гарданд, балки Тоҷикистон дар татбиқи рӯзномаи минтақавӣ низ саҳми назаррас гузорад.
Таъкид гардид, ки бо дастгирии Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, Агентии байналмилалии энергияи атомӣ (МАГАТЭ) ва шарикони рушд озмоишгоҳи хизматрасониҳои техникӣ ва маркази минтақавии амният, ҳифз ва кафолатҳо таъсис ёфтаанд, ки барои баланд бардоштани сатҳи бехатарӣ ва таҳкими инфрасохтори соҳавӣ заминаи мусоид фароҳам меоранд.
Дар идома дигар аз олимону пажуҳишгарон аз дохил ва хориҷи кишвар суханронӣ намуда, доир ба масъалаҳои муҳими таъмини бехатарии ядроӣ ва радиатсионӣ, нақши сохторҳои танзимкунанда, истифодаи таҷрибаи пешқадами байналмилалӣ ва татбиқи дастовардҳои навини илмӣ-таҳқиқотӣ мубодилаи афкор анҷом доданд. Ҳамчунин, иштирокчиён зарурати тақвияти ҳамкориҳои илмӣ-техникӣ, баланд бардоштани сатҳи омодагии кадрҳои баландихтисос ва густариши робитаҳои институтсионалиро барои пешгирии хатарҳои эҳтимолӣ ва таъмини амнияти устувор муҳим арзёбӣ намуданд.
Бояд гуфт, ки дар чорабинии мазкур мутахассисони соҳа аз Ҷумҳуриҳои Тоҷикистон, Узбекистон, Қазоқистон, Арманистон, Белорус, Муғулистон, Туркия, Австрия, Федератсияи Русия ва ташкилотҳои байналмилалӣ ба монанди Агентии байналмилаии нерӯи атомӣ, Ассотсиатсияи ҷаҳони операторҳои неругоҳҳои атомӣ, Созмонҳои базавии ИДМ оид да коркарли партовхои радиоактиви ва коршиносони макомоти танзимкунандаи дигар кишвархо дар сохаи бехатари ва амнияти ядрои ва радиатсиони дар шакли хузури ва мачози иштирок намуда истодаанд.
Дар доираи конференсия ба як қатор пажуҳишгарон ва мутахассисони соҳа шаҳодатномаҳои узвият ба Ассотсиатсияи байналмилалии ветеранҳои энергетика ва саноати атомӣ (МСВАЭП) тақдим гардида, инчунин барои саҳми назаррас дар рушди низоми таъмини бехатарии ядроӣ ва радиатсионӣ бо медалҳо ва дигар мукофотҳои соҳавии ветеранӣ қадрдонӣ карда шуданд.
НАҚШИ СОЗМОНҲОИ БАЙНАЛМИЛАЛИИ ВЕТЕРАНӢ ВА СОЗМОНҲОИ ТАШКИЛОТХОИ ИЛМӢ-ТЕХНИКӢ БАРОИ МАҚОМОТИ ТАНЗИМКУНАНДА ДАР ТАЪМИНИ БЕХАТАРИИ ЯДРОӢ ВА РАДИАТСИОНӢ
Имрӯз, 15 апрел дар Маркази минтақавии бехатари, амният ва кафолати химиявӣ, биологӣ, радиатсионӣ ва ядроии Агентии амнияти химиявӣ, биологӣ, радиатсионӣ ва ядроии Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Конференсияи байналмилалии илмӣ-амали дар мавзуи «Нақши созмонҳои байналмилалии ветеранӣ ва созмонҳои ташкилотхои илмӣ-техникӣ барои мақомоти танзимкунанда дар таъмини бехатарии ядроӣ ва радиатсионӣ» баргузор гардид.
Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, академик Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт зимни суханронии худ иброз дошт, ки имрӯз бо қаноатмандӣ метавон таъкид кард, ки иқтидори илмӣ ва техникии Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ва Агентии амнияти химиявӣ, биологӣ, радиатсионӣ ва ядроӣ имкон медиҳад на танҳо вазифаҳои сатҳи миллӣ ҳаллу фасл гарданд, балки Тоҷикистон дар татбиқи рӯзномаи минтақавӣ низ саҳми назаррас гузорад.
Таъкид гардид, ки бо дастгирии Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, Агентии байналмилалии энергияи атомӣ (МАГАТЭ) ва шарикони рушд озмоишгоҳи хизматрасониҳои техникӣ ва маркази минтақавии амният, ҳифз ва кафолатҳо таъсис ёфтаанд, ки барои баланд бардоштани сатҳи бехатарӣ ва таҳкими инфрасохтори соҳавӣ заминаи мусоид фароҳам меоранд.
Дар идома дигар аз олимону пажуҳишгарон аз дохил ва хориҷи кишвар суханронӣ намуда, доир ба масъалаҳои муҳими таъмини бехатарии ядроӣ ва радиатсионӣ, нақши сохторҳои танзимкунанда, истифодаи таҷрибаи пешқадами байналмилалӣ ва татбиқи дастовардҳои навини илмӣ-таҳқиқотӣ мубодилаи афкор анҷом доданд. Ҳамчунин, иштирокчиён зарурати тақвияти ҳамкориҳои илмӣ-техникӣ, баланд бардоштани сатҳи омодагии кадрҳои баландихтисос ва густариши робитаҳои институтсионалиро барои пешгирии хатарҳои эҳтимолӣ ва таъмини амнияти устувор муҳим арзёбӣ намуданд.
Бояд гуфт, ки дар чорабинии мазкур мутахассисони соҳа аз Ҷумҳуриҳои Тоҷикистон, Узбекистон, Қазоқистон, Арманистон, Белорус, Муғулистон, Туркия, Австрия, Федератсияи Русия ва ташкилотҳои байналмилалӣ ба монанди Агентии байналмилаии нерӯи атомӣ, Ассотсиатсияи ҷаҳони операторҳои неругоҳҳои атомӣ, Созмонҳои базавии ИДМ оид да коркарли партовхои радиоактиви ва коршиносони макомоти танзимкунандаи дигар кишвархо дар сохаи бехатари ва амнияти ядрои ва радиатсиони дар шакли хузури ва мачози иштирок намуда истодаанд.
Дар доираи конференсия ба як қатор пажуҳишгарон ва мутахассисони соҳа шаҳодатномаҳои узвият ба Ассотсиатсияи байналмилалии ветеранҳои энергетика ва саноати атомӣ (МСВАЭП) тақдим гардида, инчунин барои саҳми назаррас дар рушди низоми таъмини бехатарии ядроӣ ва радиатсионӣ бо медалҳо ва дигар мукофотҳои соҳавии ветеранӣ қадрдонӣ карда шуданд.
БА ИСТИФОДА ДОДАНИ ОЗМОИШГОҲИ ТАҲҚИҚОТИ ТРАНСФОРМАТСИЯИ ТЕХНОГЕНИИ МУҲИТИ ГЕОЛОГӢ, НАЗОРАТИ РАДИАТСИОНӢ ВА АМНИЯТИ ЯДРОӢ
Имрӯз, 14 апрел дар Маркази минтақавии бехатарӣ, амният ва кафолатҳои химиявӣ, биологӣ, радиатсионӣ ва ядроии Агентии амнияти химиявӣ, биологӣ, радиатсионӣ ва ядроии Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Озмоишгоҳи таҳқиқоти трансформатсияи техногении муҳити геологӣ, назорати радиатсионӣ ва амнияти ядроӣ мавриди истифода қарор дода шуд.
Дар маросими ифтитоҳ президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, академик Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт, ректори Донишгоҳи миллии техникии Беларус Харитончик Сергей Василевич ва дигар кормандон иштирок намуданд. Зимни ифтитоҳ иттилоъ дода шуд, ки таъсиси озмоишгоҳи мазкур дар доираи созишнома миёни Донишгоҳи миллии техникии Беларус ва Агентии амнияти химиявӣ, биологӣ, радиатсионӣ ва ядроии Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон роҳандози гардидааст.
Гуфта шуд, ки фаъолияти он ба анҷом додани таҳқиқоти бунёдӣ ва амалӣ равона гардида, аз ҷумла таҳияи технологияҳои истихроҷи пайвастагиҳои унсурҳои нодирзаминӣ аз партовҳои саноатии фосфогипс ва партовҳои истеҳсолоти уран, арзёбии хавфҳои садамаҳои техногенӣ дар тӯдаҳои партов ва анборҳои нигоҳдории пасмондаҳо, таҳияи моделҳои геологӣ-иттилоотии ҳудудҳои аз ҷиҳати техногенӣ зери сарборӣ қарордошта, гузаронидани таҳқиқоти ҳисоббарорӣ ва таҷрибавӣ дар соҳаи амнияти ядроӣ ва радиатсионӣ, инчунин таҳияи санадҳои меъёрии ҳуқуқии техникӣ дар самти мазкурро дар бар мегирад.
Ёдовар мешавем, ки озмоишгоҳи нав дар ду пойгоҳи илмӣ-таълимӣ дар заминаи Маркази минтақавии бехатари, амният ва кафолати химиявӣ, биологӣ, радиатсионӣ ва ядроӣ дар назди Агентӣ дар шаҳри Душанбе ва дар факултети корҳои кӯҳӣ ва экологияи муҳандисии Донишгоҳи миллии техникии Беларус дар шаҳри Минск фаъолият хоҳад кард.
Дар идома Созишнома оид ба таъсис ва фаъолияти озмоишгоҳи муштараки илмӣ байни Агентии амнияти химиявӣ, биологӣ, радиатсионӣ ва ядроии Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ва Донишгоҳи миллии техникии Беларус ба имзо расонида шуд.
Имрӯз, 14 апрел бахшида ба Рӯзи илми тоҷик як гурӯҳ олимону муҳаққиқон таҳти роҳбарии президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, академик Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт ҷиҳати пос доштани хотири аҳли илму адаб ва арҷгузорӣ ба хизматҳои шоёни онҳо ба оромгоҳи бузургон сафарбар гардиданд.
Дар ҷараёни ин иқдоми маънавию фарҳангӣ иштирокдорон аз оромгоҳи шахсиятҳои барҷастаи илму адаби тоҷик, аз ҷумла Садриддин Айнӣ, Бобоҷон Ғафуров, Мирзо Турсунзода, Муҳаммад Осимӣ ва дигарон боздид намуда, бо гузоштани гулчанбару гулдастаҳо хотираи неки онҳоро гиромӣ доштанд.
Зимни ин маросим таъкид гардид, ки гиромидошти осору мероси илмӣ ва адабии чунин шахсиятҳои бузург барои наслҳои имрӯзу оянда ҳамчун манбаи илҳом ва худшиносии миллӣ хизмат намуда, дар таҳкими ҷаҳонбинии илмӣ ва рушди ҷомеа нақши муҳим мебозад.
Таъкид гардид, ки саҳми олимону мутафаккирони тоҷик дар рушди илму фарҳанги миллӣ бениҳоят арзишманд буда, онҳо бо осори гаронмояи худ дар ташаккули тафаккури илмӣ, рушди забону адабиёт ва таҳкими пояҳои давлатдории миллӣ нақши муассир гузоштаанд.
Зикр гардид, ки эҳтиром гузоштан ба хотираи чунин фарзандони фарзонаи миллат на танҳо як амали рамзӣ, балки як рукни муҳими тарбияи маънавии ҷомеа ба ҳисоб меравад.
