“Наврӯз бо обу хок, марзу бум ва рӯҳи тамадунсози ниёгони мо пайванди азалӣ дошта, расму ойинаҳои он рамзҳое дорад, ки аз замонҳои бостонӣ то имрӯз рӯзгори фарҳангиву ободгар ва инсондӯсту таҳаммулгарои морро ҳамроҳи мекунанд”.
Эмомалӣ Раҳмон
То замони Истиқлолияти давлатӣ Наврӯз бештар як ҷашни суннатии хонаводагӣ ва мардумӣ буд, ки гоҳо бо маҳдудиятҳои идеологии замони шӯравӣ рӯ ба рӯ мешуд. Пешвои миллат муҳтарам Эмомали Раҳмон ҷашни Наврӯзро аз як маросими маҳдуд баяке аз идеологияи миллии созанда табдил доданд. Маҳз бо пешниҳод ва кӯшишҳои дипломатии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва роҳбарони дигар кишварҳои ҳавзаи Наврӯз, соли 2010 Маҷмаи Умумии Созмони Миллали Мутаҳид қатъномаеро қабул кард, ки тибқи он 21-уми март Рӯзи байналмилалии Наврӯз эълон шуд.
Бо ташаббуси Тоҷикистон Наврӯз ба рӯйхати мероси фарҳангии ғайримоддии башарияти ЮНЕСКО ворид гардид, ки ин заминаи ҳуқуқии ҳифзи ин суннатро дар сатҳи олам гузошт. Пешвои миллат дар суханрониҳои худ пайваста таъкид мекунанд, ки Наврӯз танҳо иваз шудани фасл нест, балки "шиносномаи миллати тоҷик" аст. Дар зери роҳбарии Пешвои миллат чанд ҷанбаикалидии Наврӯз эҳё гардид:
• Истифодаи дурусти истилоҳоти "Ҳафтсин" ва"Ҳафтшин", ки реша дар таърихи бостони модоранд, дубора маъмул гашт.
• Бунёди "Наврӯзгоҳҳо": Дар бисёре аз минтақаҳои Тоҷикистон, махсусан дар пойтахт шаҳри Душанбе, маҷмааҳои бошукӯҳи"Наврӯзгоҳ" бунёд шуданд, ки маконибаргузории ҷашнҳои миллӣ ва мусобиқаҳоиварзишӣ (гӯштин, бузкашӣ) гардиданд.
Яке аз хидматҳои бузурги Пешвои миллат дар он аст, ки фалсафаи Наврӯзро бо сиёсати давлатдориимуосир ҳамроҳ сохтанд. Дар ин консепсия Наврӯзба василаи муҳими ваҳдати миллӣ табдил ёфт. Президенти кишвар дар ҳар паёми наврӯзии худ баҷавонон муроҷиат намуда, онҳоро ба омӯзишитаърих ва ҳифзи арзишҳои ниёгон ҳидоятмекунанд. Аз нигоҳи Пешвои миллат, Наврӯз боядомили:
• Худшиносии миллӣ;
• Ватандӯстӣ ва ифтихор аз ниёгон;
• Пок нигоҳ доштани муҳити зист ва ободонӣбошад.
Агар Наврӯз дар тӯли ҳазорсолаҳо тавассутихотираи таърихии халқ зинда монда бошад, пас дар марҳилаи нави давлатдорӣ Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба он ҷони тозабахшида, онро аз сатҳи як расми деҳқонӣ ба сатҳияк ҷашни сиёсӣ, фарҳангӣ ва байналмилалӣбардоштанд. Ин иқдом боис шуд, ки тоҷикон дар арсаи ҷаҳонӣ ҳамчун миллати соҳибтамаддун ваНаврӯз ҳамчун рамзи ҷовидонаи ин миллатшинохта шавад.
Алиев Исмоил корманди Маркази омӯзиши пиряхҳои АМИТ
МИЗИ МУДАВВАР ДАР МАВЗУИ “СТРАТЕГИЯ ВА МАНФИАТҲОИ ГЕОПОЛИТИКИИ ҶУМҲУРИИ МАРДУМИИ ЧИН ДАР ОСИЁИ МАРКАЗӢ”
Имруз (29.10.2024) дар Институти омӯзиши масъалаҳои давлатҳои Осиё ва Аврупои АМИТ мизи мудаввар дар мавзӯи «Стратегия ва манфиатҳои геополитикии Ҷумҳурии мардумии Чин дар Осиёи Марказӣ» баргузор гардид.
Тибқи барнома, директори Институти омӯзиши масъалаҳои давлатҳои Осиё ва Аврупои АМИТ, д.и.ф., профессор Ҳайдарзода Рустам Ҷӯра суханронӣ карданд ва қайд намуданд, ки муносибати дӯстӣ ва ширикии стратегии Тоҷикистону Чин дар натиҷаи сиёсати хирдамандонаи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон алъон дар авҷи аъло ва сатҳи олӣ қарор доранд. Минбаъд низ барои рушду вусъат додани ҳамкориҳои илмӣ – фарҳангӣ дар назди Институт бояд Маркази чиншиносӣ ташкил карда шавад.
Сипас, ходими калони илмии шуъбаи Осиёи Ҷанубӣ ва Шарқӣ н.и.т., дотсент Мирзоев Ҳабибҷон дар мавзӯи «Стратегия ва манфиатҳои геополитикии Ҷумҳурии мардумии Чин дар Осиёи Марказӣ» суханронӣ намуд
СЕЮМИН КОНФЕРЕНСИЯИ БАЙНАЛМИЛЛАЛИИ ИЛМИ-АМАЛИИ “АЗ ВОЛГА ТО ГАНГА ТАВАССУТИ ТРАНСОКСИАНА: ГУСТАРИШИ ҲАМКОРИҲОИ БАЙНИМИНТАҚАВИИ РАҚАМӢ”
Дар таърихи 24-25 октябри соли 2024 дар шаҳри Душанбе сеюмин конференсияи байналмиллалии илмӣ-амалӣ дар мавзӯи “Аз Волга то Ганга тавассути Трансоксиана: густариши ҳамкории байниминтақавии рақами” баргузор гардид. Чорабиниро Институти омӯзиши масъалаҳои давлатҳои Осиё ва Аврупои Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон дар якҷоягӣ бо Донишгоҳи миллии Тоҷикистон ва Фонди миллии “Шоҳроҳи абрешим-Шоҳроҳи Ваҳдат” бо дастгирии Фонди Горчаков (Федератсияи Россия) ташкил намуд. Дар ин конфронс коршиносон ва олимони шинохтаи кишварҳои аъзои Созмони Ҳамкориҳои Шанхай гирди ҳам омада, масъалаҳои калидии марбут ба роҳҳо ва механизмҳои муосир дар густариши ҳамкориҳои рақамӣ дар байни кишварҳои ИДМ, СҲШ ва минтақахои гуогуни Авросиёро баррасӣ карданд.
Дар миёни мавзӯъҳои баррасишуда хусусан ба вазъияти кунунӣ ва дурнамои рушди ҳамкориҳои бисёрҷанбаи се минтақаи бузурги АвроОсиё таваҷҷуҳи хоса зоҳир шуд. Дар раванди он олимони тоҷик оид ба дастовардҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон, пешрафту комёбиҳои кишвар, густариши илми муосири тоҷик суханронӣ намуда, дар ташвиқу тарғиби ташаббусҳои Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, ҳамчунин дар баланд бардоштани обрӯй ва нуфузи кишвар ҳиссаи муносибе гузоштанд. Муҳокимаи ҷамъбастӣ лаҳзаҳои муҳимиконференсия буд, ки дар он иштирокчиён фаъолона мубодилаи афкор намуданд ва саволҳо доданд.
Иштирокчиёни конфронс аз тарзи ташкилу гузаронидани чорабинӣ ба роҳбарияти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон изҳори миннатдорӣ намуданд.
Имрӯз (28.10.2024) дар Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ҳисобот оид ба таҳлилу натиҷагирии лоиҳаҳои илмю таҳқиқотӣ барои солҳои 2020 - 2024 баргузор гардид, ки дар он кормандони Институт аз рӯи лоиҳаҳои амалкунанда "Баҳои суммаҳои омехтаи тригонометрӣ ва тадбиқи онҳо дар назарияи нулҳои қаторҳои махсуси Дирихле", "Баҳои спектр ва ҳалшавандагии масъалаҳои вариатсионӣ барои операторҳои эллептикии таназзулёбандаи бо ёрии шаклҳои якунимхатии ғайрикоэрситивии тавлидшуда" ва "Тадқиқи масъалаҳои муосири математикаи амалӣ ва информатика" д.и.ф.м, узви вобастаи АМИТ Исҳоқов С.А, н.и.ф.м. Саддридинов П.Б. , н.и.ф.м. Назрубллоев. Н.Н. баромад намуданд.
Лоиҳаҳои номбаршуда барои солҳои 2021 - 2025 дар Маркази миллии патенту иттилоот ба қайд гирифта шудаанд. Ҳисоботи кормандони Институт аз тарафи шунавандагон хуб пазируфта шуд
ИШТИРОКИ ПРЕЗИДЕНТИ АМИТ ДАР КОНФЕРЕНСИЯИ ҶУМҲУРИЯВӢ ТАҲТИ УНВОНИ «КОНСТИТУТСИЯ - БАХТНОМАИ МИЛЛАТ, КАЛИДИ МАЪРИФАТ ВА ТАШАККУЛИ ФАЗОИ ЗИДДИКОРРУПСИОНИИ ҶОМЕА»
24 октябри соли равон дар толори Муассисаи давлатии «Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино» бо ибтикори Агентии назорати давлатии молиявӣ ва мубориза бо коррупсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон бахшида ба рӯзи Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон Конференсияи ҷумҳуриявӣ дар мавзуи «Конститутсия - бахтномаи миллат, калиди маърифат ва ташаккули фазои зиддикоррупсионии ҷомеа» баргузор гашт, ки дар он президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, узви вобастаи АМИТ Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт иштирок ва суханронӣ намуд.
Конфронси мазкур бо садо додани Суруди миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон оғоз гардид.
Дар конфронс президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, узви вобастаи АМИТ Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт баромад намуда таъкид дошт, ки соли равон бо ташаббус ва дастгирии Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон 30-юмин солгарди қабули санади тақдирсози миллат-Констиутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷашн гирифта мешавад ва соли 2024 ба ин муносибат ҳамчун соли «Маърифати ҳуқуқӣ» эълон шудааст, таваҷҷуҳ ба ин масъала мубрамияти хоса касб кард. Бахшида ба ин санаи муҳим имрӯзҳо дар миқёси ҷумҳурӣ бахшида ба Рӯзи Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон чорабиниҳои муҳимми сиёсӣ, конференсия, ҳамоишҳои илмӣ-амалӣ ва илмӣ-назариявӣ баргузор гардида истодаанд.
Дар кори конфронс намояндагони Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, роҳбарияти як қатор сохторҳои давлатӣ ва доираи васеи кормандони соҳаҳои гуногун иштирок доштанд
Дар доираи баргузории Форуми V олимони кишварҳои узви ИДМ имрӯз (24.10.2024) дар Китобхонаи миллии Тоҷикистон бо иштироки олимони ҷавон ва муҳақиқони кишварҳои Тоҷикистон, Арманистон, Беларус, Қазоқистон, Русия, Қирғизистон ва намояндагон аз Кумитаи иҷроияи Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил мизҳои мудаввар баргузор гардиданд.
Дар рафти баргузории ин мизҳои мудаввар олимону муҳақиқони мамлакатҳои узви Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил доир ба «Тамоюлҳои асосии рушди илмҳои бунёдӣ: ҳолат ва дурнамои рушд»; «Проблемаҳои актуалии илми техникии муосир: анъанаҳо ва навовариҳо»; Самтҳои асосии донишҳои иҷтимоӣ-гуманитарӣ: технология ва алгоритмҳо» маърузаҳо намуда, фикру андешаҳои коршиносонаи хешро мавриди баррасӣ қарор доданд.
Ҳадаф аз баргузории Форуми V олимони кишварҳои узви ИДМ ва мизҳои мудаввар дар ҳошияи он ин пеш аз ҳама дар амл тадбиқ намудани илмҳои бунёдӣ ва гуманитарии давлатҳои аъзои Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил ба ҳисоб меравад.
Бояд гуфт, ки рушди ҳамкориҳои илмию техникӣ байни давлатҳои аъзои Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил, такони оғози тадқиқоти муштарак, таҳияи пешниҳодҳо оид ба рушди сиёсати инноватсионии давлатҳои аъзои ИДМ, таҳким ва густариши ҳамкориҳои илмию техникӣ ва гуманитарӣ байни аҳли ҷомеа ва мамлакатҳои аъзои он мебошад.
Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ҳамчун бузургтарин ниҳоди илмии Тоҷикистон дар пешбурди сиёсати илмии кишвар нақши бориз дорад. Хушбахтона, Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар баробари дигар паҳлуҳои сиёсати кишвар, ба илм таваҷҷуҳи хоса зоҳир менамояд. И
Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ҳамчун бузургтарин ниҳоди илмии Тоҷикистон дар пешбурди сиёсати илмии кишвар нақши бориз дорад. Хушбахтона, Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар баробари дигар паҳлуҳои сиёсати кишвар, ба илм таваҷҷуҳи хоса зоҳир менамояд. Ин коргузорӣ бештар дар робитаҳои хориҷии мамлакат назаррас аст.
Барои саҳми арзанда дар тадбиқи илмҳои бунёдии давлатҳои аъзои ИДМ Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон бо Шаҳодатномаи Кумитаи иҷроияи Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил мукофотонида шуд.

23 октябри соли равон дар доираи баргузории Форуми V олимони кишварҳои узви ИДМ дар Китобхонаи миллии Тоҷикистон таҳти роҳбарии президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, узви вобастаи АМИТ Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт ҷаласаи XII- уми Шурои ҳамкорӣ дар соҳаи илмҳои бунёдӣ давлатҳои иштирокдори Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил баргузор гардид.
Дар ин ҷаласа олимону муҳақиқони мамлакатҳои узви Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил иштирок варзиданд. Ба кори ҷаласа президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, узви вобастаи АМИТ Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт ҳусни оғоз бахшида, таъкид дошт, воқеан ҳам ин рӯйдоди муҳим, ки муассисаҳои илмии пешрафтаи кишварҳои моро муттаҳид мекунад, имкон медиҳад, мубодилаи дониш, муҳокимаи масъалаҳои асосӣ ва ҳалли муштараки рушди минбаъдаи илми бунёдӣ дар доираи Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил густариш дода шавад.
Ҳамзамон дар кори ҷаласа 12 масъалаи мубрами ҳам вобаста ба иҷрои қарорҳои қаблан қабулшуда ва ҳам таҳияи ташаббусу барномаҳои нав баррасӣ гардиданд.
Таъкид гардид, ки моҳи августи соли 2024 ба Кумитаи иҷроия аз Академияи миллии илмҳои Беларус нома бо пешниҳоди хориҷ кардани банди 5 аз лоиҳаи ҷаласаи Шӯро – «Дар бораи таҳияи лоиҳаи Стратегияи илм дар Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил» ирсол карда шуд. »
Дар идома зикр гардид, ки айни замон дар тамоми кишварҳои узви ИДМ татбиқи Рӯйхати лоиҳаҳои илмии ояндадор идома дорад ва мо мебинем, ки таваҷҷӯҳ ба ҳамкорӣ ва корҳои муштараки илмӣ меафзояд. Хеле муҳим аст, ки ҳамаи аъзоёни Шӯро минбаъд низ дар татбиқи Рӯйхати мазкур фаъолона саҳмгузор бошанд.
Ёдовар мешавем, ки маълумот дар бораи рафти иҷрои ин лоиҳаҳо бояд то 31 декабри соли 2024 ба Котиботи Шӯро фиристода шавад. Албатта ин ба мо имкон медиҳад, ки дар бораи пешравӣ тасаввуроти равшан дошта бошем ва ба душвориҳои ба миён омада сари вақт чавоб диҳем.
