БАЙНИ АКАДЕМИЯИ МИЛЛИИ ИЛМҲОИ ТОҶИКИСТОН, КУМИТАИ ҲОЛАТҲОИ ФАВҚУЛОДДА ВА МУДОФИЯИ ГРАЖДАНИИ НАЗДИ ҲУКУМАТИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН ВА ИНСТИТУТИ СИНЗИЯНИИ ЭКОЛОГИЯ ВА ГЕОГРАФИЯИ АКАДЕМИЯИ ИЛМҲОИ ХИТОЙ ЁДДОШТИ ТАФОҲУМ БА ИМЗО РАСИД
Имрӯз, 25 май қабл аз баргузории Форуми «Хатарҳои обӣ ва иқлимӣ: илм, мониторинг ва идоракунӣ» бахшида ба 115-солагии кӯли Сарез, ки дар ҳошияи Конфронси чоруми байналмилалии сатҳи баланд оид ба Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор, солҳои 2018–2028» дар Китобхонаи миллии Тоҷикистон баргузор гардид, байни Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, Кумитаи ҳолатҳои фавқулодда ва мудофияи граждании назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Институти Синзиянии экология ва географияи Академияи илмҳои Хитой Ёддошти тафоҳум оид ба ҳамкории илмӣ-техникӣ ба имзо расонида шуд.
Дар маросими ба имзорасонии Ёддошти тафоҳум президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, академик Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт, раиси Кумитаи ҳолатҳои фавқулодда ва мудофияи граждании назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон Раҷабалӣ Раҳмоналӣ, директори Институти Синзиянии экология ва географияи Академияи илмҳои Хитой Чжан Яоминг иштирок намуданд.
Бояд гуфт, ки ин созишнома бо мақсади таҳким бахшидани ҳамкориҳои дуҷониба дар соҳаи таҳқиқоти илмӣ, омӯзиши офатҳои табиӣ ва татбиқи технологияҳои муосир дар самти пешгирӣ ва рафъи ҳолатҳои фавқулодда таҳия гардидааст.
Дар доираи ёддошти мазкур ҷонибҳо тасмим гирифтаанд, ки ҳамкориҳоро дар самтҳои муҳими илмӣ ва техникӣ густариш диҳанд. Аз ҷумла, таҳқиқи офатҳои табиӣ, аз қабили сел, тармафароӣ, обхезӣ ва дигар ҳолатҳои фавқулодда, омӯзиши пиряхҳо ва равандҳои гидрологӣ, инчунин таъсири тағйирёбии иқлим ба муҳити зист аз самтҳои асосии ҳамкорӣ арзёбӣ мегарданд.
Ҳамзамон, дар доираи ин ҳамкорӣ масъалаҳои таҳия ва ҷорӣ намудани системаҳои муосири мониторинг ва огоҳии пешакӣ мавриди таваҷҷуҳи махсус қарор гирифта, ҷонибҳо барои мубодилаи таҷриба ва истифодаи технологияҳои навин иқдом хоҳанд кард.
Банди муҳими дигари санад омодасозӣ ва баланд бардоштани тахассуси кадрҳои илмӣ ва техникӣ мебошад. Дар ин замина баргузории семинарҳо, машғулиятҳои омӯзишӣ, конфронсҳои илмӣ ва татбиқи лоиҳаҳои муштараки таҳқиқотӣ пешбинӣ шудааст.
Таъкид гардид, ки имзои Ёддошти тафоҳум барои таҳкими робитаҳои илмӣ байни Тоҷикистон ва Хитой, рушди таҳқиқоти муштарак ва тақвияти иқтидори илмӣ-техникӣ дар самти пешгирӣ ва идоракунии офатҳои табиӣ заминаи мусоид фароҳам меорад.
Ҷонибҳо изҳори итминон намуданд, ки татбиқи амалии ин санад ба густариши ҳамкориҳои судманд ва ноил шудан ба натиҷаҳои назаррас дар соҳаи илм ва амнияти экологӣ мусоидат хоҳад кард.
塔吉克斯坦国家科学院、塔吉克斯坦共和国政府紧急情况与民防委员会以及中国科学院新疆生态与地理研究所签署谅解备忘录
今天,5月25日,在“水与气候风险:科学、监测与管理”论坛举行之前,为纪念萨雷兹湖成立115周年,并作为“2018—2028年水促进可持续发展国际行动十年”第四届高级别国际会议框架内的活动,该论坛在塔吉克斯坦国家图书馆举行。期间,塔吉克斯坦国家科学院、塔吉克斯坦共和国政府紧急情况与民防委员会以及中国科学院新疆生态与地理研究所签署了关于科技合作的谅解备忘录。
出席备忘录签署仪式的有塔吉克斯坦国家科学院院长、院士胡什瓦赫特佐达·科比尔琼·胡什瓦赫特,塔吉克斯坦共和国政府紧急情况与民防委员会主席拉贾巴利·拉赫莫纳利,以及中国科学院新疆生态与地理研究所所长张耀明。
应当指出,该协议旨在加强双方在科学研究、自然灾害研究以及在预防和消除紧急情况领域应用现代技术方面的合作。
根据该备忘录,双方决定在重要科技领域扩大合作。特别是,对泥石流、雪崩、洪水及其他紧急情况等自然灾害的研究,对冰川和水文过程的研究,以及气候变化对环境影响的研究,被视为双方合作的主要方向。
同时,在此次合作框架内,双方将特别关注现代监测和预警系统的开发与实施,并将推动经验交流和新技术的应用。
该文件的另一个重要内容是科学和技术人才的培养与能力提升。为此,双方计划举办研讨会、培训课程、科学会议,并实施联合科研项目。
会议强调,签署该谅解备忘录将为加强塔吉克斯坦与中国之间的科研联系、发展联合研究以及提升自然灾害预防和管理领域的科技能力奠定良好基础。
双方表示相信,该文件的实际落实将有助于扩大互利合作,并在科学和生态安全领域取得显著成果。
Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бинои иловагии таълимӣ дар назди Литсей-интернати шаҳри Турсунзода, 4 мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ ва 2 муассисаи томактабии хусусиро ифтитоҳ намуданд Октябр 17, 2024
17 октябр Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва Раиси Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ дар назди Литсей-интернати шаҳри Турсунзода як қатор иншоот, аз ҷумла бинои иловагии таълимӣ, хобгоҳ, китобхона, майдончаи варзишӣ, меҳмонхона, маҷлисгоҳ, ошхона ва бунгоҳи тиббиро ифтитоҳ намуданд.
Иншооти мазкур дар заминаи таваҷҷуҳи доимии Роҳбари давлат барои дар шароити мусоид ба таҳсил фаро гирифтани хонандагон сохта шудаанд.
Бинои иловагии таълимӣ тарҳи замонавӣ дорад ва дар 8 синфхонаи муҷаҳҳаз бо аёниятҳои хониш барои 240 хонанда имкони омӯзиши илмҳои муосир фароҳам оварда шудааст.
Раванди таҳсил дар кабинетҳои фаннӣ бо истифода аз 40 компютери пайваст бо шабакаи байналмилалии интернет ба омӯзиши бештари илмҳои дақиқ мусоидат менамояд.
Бинои хобгоҳ бо риояи меъёрҳои сохтмонӣ бунёд шуда, дорои 48 ҳуҷраи барҳаво бо 400 рахти хоб мебошад.
Хобгоҳ бо шароити мусоид барои бо ҷойи хоб таъмин намудани хонандагони дурдаст, аз ҷумла шаҳри Ҳисор ва ноҳияи Шаҳринав пешбинӣ шудааст.
Маҷлисгоҳи Литсей-интернати шаҳри Турсунзода бо 140 ҷойи нишаст ва ошхона бо 200 ҷойи нишаст сохта шудааст.
Раванди таҳсил аз ҷониби 50 нафар омӯзгори соҳибтахассус ба зиёда аз 1000 хонанда бо забонҳои тоҷикӣ ва русӣ ба роҳ монда шудааст.
Китобхонаи электронии пайваст бо шабакаи байналмилалии интернет метавонад барои дастрасии таълимгирандагон ба маълумоти зарурӣ мусоидат намояд.
Иловатан хоҳишмандон имкони истифода аз 1600 номгӯи адабиётро доранд.
Вақтҳои холигии хонандагон бо машғулиятҳои варзишӣ дар шароити сатҳи баланд сурат мегирад.
Бунёди майдончаи варзишӣ метавонад дар тарғиби ташаккули тарзи ҳаёти солим ва ҷалби хонандагон ба бозиҳои волейбол ва футбол нақши муассир гузорад.
Таъсиси бунгоҳи тиббӣ ва фаъолияти шабонарӯзии кормандони соҳа фаврияти муоина ва кӯмаки аввалияи тиббӣ ба хонандагонро таъмин месозад.
Волидоне, ки ба хотири шиносоӣ аз ҷараёни таҳсил ва огоҳ будан аз сатҳи донишу малакаи фарзандони худ ба Литсей-интернат ташриф меоранд, метавонанд аз хизматрасонии сатҳи баланд дар меҳмонхонаи назди муассиса истифода намоянд.
Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон шароити таҳсил ва буду бош дар Литсей-интренати шаҳри Турсунзодаро дар сатҳи баланд арзёбӣ намуда, аз хонандагон омӯзиши илму ҳунар ва аз омӯзгорон омода кардани кадрҳои ҷавобгӯ ба талаботи бозори меҳнатро тақозо карданд.
Иншооти мазкур, ки бо иштироки Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар назди Листей-интернати шаҳри Турсунзода ифтитоҳ карда шуд, ба таъсиси 14 ҷойи нави корӣ замина фароҳам овард.
Дар ҳамин ҷо Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар шаҳри Турсунзода 4 мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ ва 2 муассисаи томактабии хусусиро ба таври маҷозӣ мавриди баҳрабардорӣ қарор доданд. Танҳо ҳамин рӯз дар шаҳри Турсунзода дар 5 муассисаи таҳсилоти миёнаи умумӣ барои 3500 хонанда дар ду баст ва дар 3 муассисаи нави томактабӣ барои 650 кӯдак шароити муосири таълиму тарбия ба истифода дода шуд. Иттилоъ дода шуд, ки барои фарогирии ҳарчи бештари кӯдакон ба таълиму тарбияи томактабӣ дар шаҳр сохтмони боз 8 муассисаи томактабӣ барои 1200 кӯдак идома дорад.
Дар деҳоти Қаратоғи деҳаи Зарнисори шаҳри Турсунзода бинои дуошёнаи иловагии Муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии №103 ифтитоҳ гардид.
Бинои иловагӣ иборат аз 8 синфхона барои 384 хонанда дар ду баст бо харҷи беш аз 3 миллиону 455 ҳазор сомонӣ бунёд гардидааст.
Дар деҳаи Неъматбачаи деҳоти Регари шаҳри Турсунзода бинои иловагии дуошёнаи Муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии рақами 54 мавриди баҳрабардорӣ қарор дода шуд.
Массисаи мазкур аз 14 синфхонаи барҳаво, китобхона, ҳуҷраи омӯзгорон ва дигар иншооти ёрирасон иборат буда, бо саҳми сокинону соҳибкорони маҳаллӣ бунёд шудааст.
Дар муассисаи тозабунёд барои 240 хонанда дар ду баст шароиту имконоти муосири таълиму тарбия фароҳам оварда шудааст.
Дар деҳаи Меҳргони деҳоти “10-солагии Истиқлолият” бинои иловагии Муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии №80, ки барои 450 хонанда дар ду баст пешбинӣ шудааст, мавриди истифода қарор дода шуд.
Бинои тозабунёд аз ду ошёна ва 8 синфхонаи таълимӣ иборат буда, аз ҷониби соҳибкорони маҳаллӣ ва аҳолии деҳа бунёд гардидааст.
Дар деҳаи “Шодиёна”-и деҳоти Регари шаҳри Турсунзода бинои иловагии навбунёди Муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии №68 мавриди истифода қарор дода шуд.
Иншоот аз ҷониби соҳибкори ватанӣ Ҷурабек Муҳибов бунёд гардидааст.
Мактаби навбунёд дуошёна буда, аз 16 синфхона, аз ҷумла синхонаҳои компютерӣ, физика, химия, забони англисӣ, китобхона ва 7 ҳуҷраи корӣ, ки ҳамагӣ бо аёниятҳои дарсиву корӣ муҷаҳҳаз гардидаанд, иборат мебошад.
Дар бинои навтаъсис барои 1000 хонанда дар ду баст шароити хуби таълиму тарбия фароҳам оварда шудааст.
Бо ҷонибдорӣ аз сиёсати созанда ва бунёдкоронаи Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон соҳибкорони шаҳри Турсунзода азм доранд, ки чунин тадбирҳои бунёдкориро дар дигар деҳаҳо идома диҳанд.
Дар кӯчаи Охун Бобоеви шаҳри Турсунзода, бинои нави Муассисаи таҳсилоти томактабии “Лола” мавриди истифода қарор гирифт.
Ин муассисаи наву зебои муосир бо маблағи 1 миллион сомонӣ аз ҷониби соҳибкори маҳаллӣ бунёд гардид.
Ҳамакнун дар ин ҷо 200 кӯдак ба таълиму тарбияи томактабӣ фаро гирифта мешаванд. Ба ин хотир 8 мураббии кордону ботаҷриба ба кор ҷалб гардидаанд.
Дар деҳаи Иттифоқи деҳоти Регари шаҳри Турсунзода бинои нави Муассисаи таҳсилоти томактабии “Гулсум” ба истифода дода шуд.
Дар муассиса 180 нафар кӯдак ба таълиму тарбия фаро гирифта мешаванд. Барои тарбияи онҳо 7 нафар мураббиёни соҳибмалака ба кор ҷалб гардидаанд.
Муассисаи таҳсилоти томактабии “Гулсум” аз ҷониби соҳибкори маҳаллӣ Атохоҷа Лутфулло Баракатулло бо маблағи 4 миллиону 730 ҳазор сомонӣ сохта шудааст.
БАРРАСИИ ДАСТУРУ СУПОРИШҲО АЗ ҶАЛАСАИ НАЗОРАТИИ НАЗДИ ПРЕЗИДЕНТИ АМИТ ДАР ИНСТИТУТ
Имрӯз (16.10.2024) дар маҷлисгоҳи Институти математикаи ба номи А.Ҷӯраеви АМИТ, ҷаласаи назди директори Институт, вобаста ба дастуру супоришҳое, ки дар ҷаласаи назоратии назди Президенти АМИТ ироа шуд, баргузор гардид.
Ҷаласаро директори Институти математика, н.и.ф.-м. Раҳимзода А.О ҳусни оғоз бахшид. Дар кори ҷаласаи мазкур, масъалаҳои зерин:
• фаъолияти илмии кормандони Институт;
• омода намудани мақолаҳои илмӣ ва оммавӣ;
• омодагӣ барои гузаронидани даври ҷумҳуриявии озмуни ҷумҳуриявии "Илм-фурӯғи маърифат";
• дуруст ба роҳ мондани ҳуҷҷатнигории магистрон, докторантон (PhD);
• интизоми меҳнати кормандон ва гузаронидани шанбегиҳо
ва боз якчанд масаълаҳои ҷорӣ, дида баромада шуданд.
16 октябр дар Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Симпозиуми байналмилалии «Саҳми Абунасри Форобӣ дар илм ва тамаддуни ҷаҳон», бо ташаббуси Раёсати Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ва Институти фалсафа, сиёсатшиносӣ ва ҳуқуқи ба номи академик А.Баҳоваддинови Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон баргузор гардид.
Дар суханронии муқаддимавии хеш президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, узви вобастаи АМИТ Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт иброз дошт, ки воқен Симпозиум ва тадбирҳои дигари илмӣ-таҳқиқотие, ки дар кишварамон мегузаранд, як ҷузъи самараи Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба ҳисоб мераванд.
Дар ин давра бо ташаббуси бевоситаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон на фақат арзишҳои фарҳангии ниёгон эҳё ва вобаста ба талаботи ҷомеаи муосир такмил ва густариш ёфтанд, балки ҳамзамон, барои миллати бузурги тоҷик муяссар гашт, ки он дастовардҳои ғании таърихиро, аз як тараф, ҳамчун арзишҳои гузаштаи худ соҳибӣ намояд ва аз тарафи дигар, онҳоро барои рушди ҷомеаи умумибашарӣ ва ҳаллу фасли мушкилоти глобалӣ пешкаш созанд. Ин дастовардҳо ҷанбаҳои гуногун дошта, дар шароити тезутунди замони муосир пазируфта ва мавриди истифода қарор доранд.
Инчунин, ташаббусҳои пешниҳодкардаи Ҷумҳурии Тоҷикистон доир ба масъалаҳои обу иқлим, ҳифзи пиряхҳо, таҳкими фарҳанги сулҳ, ки аз ҷониби аъзои Маҷмааи умумии Созмони Милали Муттаҳид эътироф ёфтанд, имрӯз дар асоси қатъномаҳои қабулшуда мавриди татбиқи амалӣ қарор доранд. Дар баробари ин, дар кишварамон дар даврони соҳибистиқлолӣ таваҷҷуҳи хосса ба фарҳанги маънавӣ ва рушди он дода мешавад. Ба феҳристи мероси фарҳанги ғайримоддии башарият дохил кардани дастовардҳои бузургӣ миллӣ - Шашмақом (соли 2008), ҷашни Наврӯз (соли 2010), ҳунари гулдӯзии «Чакан» (2018), мусиқии «Фалак» (2021), ҷашни «Сада» (2023), эҳё ва ҳифзи ёдгориҳои фарҳангӣ ва гиромидошти мероси таъриху тамаддуни гузаштаи тоҷикон самти дигари фаъолияти Ҳукумати кишвар ва ниҳодҳои марбутаи он мебошанд.
Аз ҷумла, бо дастгирӣ ва ҳидоятҳои ЮНЕСКО баргузор карда шудани ҳамоишҳои илмии байналмилалӣ бахшида ба таҷлили 680-солагии Мир Саид Алии Ҳамадонӣ (соли 1995), 675-солагии Камоли Хуҷандӣ (соли 1996), 960-солагии Умари Хайём (соли 2000), 1000-солагии Носири Хусрави Қубодиёнӣ (соли 2003), 800-солагии Мавлоно Ҷалолиддини Балхӣ (соли 2007), 1150-солагии асосгузори адабиёти классики тоҷик Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ (соли 2008) ва ғайра ин суханонро тасдиқ мекунанд.
Симпозиуми байналмилалие, ки имрӯз бо иштироки бевоситаи Шумо дар мавзуи «Саҳми Абунасри Форобӣ дар илм ва тамаддуни ҷаҳон» баргузор карда мешавад, идомаи мантиқии татбиқи сиёсати маорифпарварона ва маънавиятгустаронаи Пешвои муаззами миллат Эмомалӣ Раҳмон ба ҳисоб меравад.
Қобили зикр аст, ки Абунасри Форобӣ, ки Симпозиуми имрӯза ба ҳаёт, фаъолият ва таълимоти фалсафии ӯ бахшида шудааст, аз бузургони фалсафа ва донишмандони асримиёнагӣ, намояндаи мактаби машшоияи шарқӣ мебошад. Муҳаммад Ғаззолӣ ҳамчун рақиби Форобӣ ва Ибни Сино, ки мехост ба инкори фалсафа иқдом занад, дар ибтидои китоби «Таҳофут-ул-фалосифа» мегӯяд: «Ман дар миёни фалсафаи ислом, чуноне ки ҳамагон ақида доранд, аз Абу Насри Форобӣ ва Абу Алӣ касеро бартар намешиносам. Аз ин рӯ, дар мабоҳиси илмӣ фақат бар ин ду эътироз мекунам. Зеро агар хатои ин ду чун шуд, хатои дигарон ба тариқи аввалӣ собит аст». Дар идома олимони дохил ва хориҷи кишвар баромад намуда, доир ба ҳаёту фаъолият ва эҷодиёти Абунасри Форобӣ маъруза намуданд.
ДАР ТОҶИКИСТОН ВОХУРИИ БАЙНАЛМИЛАЛИИ ДОНОРҲО БАХШИДА БА СОХТМОНИ МАРКАЗИ БАЙНАЛМИЛАЛИИ ОМӮЗИШӢ ОИД БА МУҚОВИМАТ БО ТЕРРОРИЗМИ ОМУ ВА ХБРЯ БАРГУЗОР ШУД
Раёсати Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон дар ҳамкорӣ бо Агентии амнияти химиявӣ, биологӣ, радиатсионӣ ва ядроии АМИТ 15 октябри соли 2024 дар меҳмонхонаи Ҳаят Редженси Душанбе чорабинии байналмилалии сатҳи баландро баргузор намуданд. Дар ҷараёни чорабинӣ пешниҳодҳои лоиҳаҳо барои таъсиси Маркази байналмилалии омӯзишӣ оид ба муқовимат бо терроризм бо истифода аз силоҳи қатли ом (ОМУ) ва маводи химиявӣ, биологӣ, радиоактивӣ ва ядроӣ (ХБРЯ) муаррифӣ шуданд. Илова бар ин лоиҳа, зиёда аз 30 пешниҳоди дигари лоиҳаҳо дар соҳаи ХБРЯ низ пешниҳод гардиданд.
Чорабиниро профессор Илҳом Мирсаидзода ҳусни оғоз бахшида, сипас президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, узви вобастаи АМИТ Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт аҳамияти ҳамкории илмӣ ва техникиро дар ҳалли масъалаҳои амнияти марбут ба таҳдидҳои ОМУ ва ХБРЯ таъкид намуд. Таъкид гардид, ки Тоҷикистон иқдом гирифтааст, ки дар тақвияти амнияти минтақавӣ ва ҷаҳонӣ бо таъсиси ин маркази пешрафтаи омӯзишӣ нақши пешсаф дошта бошад.
Дар суханронии худ профессор Илҳом Мирсаидзода, Директори Агентии амнияти ХБРЯ-и АМИТ, ба рисолати марказ, ки барои омӯзиши босифати донишҷӯён, мактаббачагон, низомиён ва кормандони мақомоти ҳифзи ҳуқуқи Тоҷикистон ва кишварҳои дигар хизмат мекунад, диққат дод. "Ин марказ на танҳо иқтидори миллии моро тақвият мебахшад, балки платформа барои ҳамкории байналмилалӣ дар мубориза бо терроризм хоҳад шуд", – изҳор дошт профессор Мирсаидзода.
Дар чорабинӣ намояндагони 14 сафорат, аз ҷумла сафоратҳои Русия, ИМА, Арабистони Саудӣ, Иттиҳоди Аврупо ва дигарон иштирок карданд. Илова бар ин, 16 ташкилоти байналмилалӣ, аз ҷумла Созмони Милали Муттаҳид, Созмони Амният ва Ҳамкорӣ дар Аврупо (САҲА), Идораи Мухобироти СММ оид ба Маводи Мухаддир ва Ҷинояткорӣ (UNODC), Агентии байналмилалии нерўи атомї (АБНА) ва дигарон, ки дастгирии байналмилалии васеъ аз ташаббуси Тоҷикистонро нишон медиҳад, ширкат варзиданд.
Дар ҷараёни чорабинӣ зиёда аз 30 лоиҳа низ муаррифӣ гардид, ки гуногунии ҷанбаҳои ХБРЯ-ро дар бар мегиранд. Ин лоиҳаҳо ба соҳаҳои афзоиши иқтидор, рушди инфрасохтор, инноватсияҳои технологӣ ва ҳамкории байналмилалӣ равона шудаанд. Интизор меравад, ки лоиҳаҳои пешниҳодшуда қобилияти минтақа барои пешгирии паҳншавии маводи ХБРЯ ва вокуниши самаранок ба таҳдидҳои марбут ба терроризмро ба таври назаррас такмил бахшанд.
Сатҳи баланди иштироки дипломатӣ хислати ҷаҳонии таҳдидҳои ОМУ ва ХБРЯ ва аҳамияти ҳамкории бисёрҷонибаро дар рафъи онҳо таъкид мекунад. Чорабинӣ платформае барои муҳокимаи имкониятҳои шарикӣ ва дастгирии кишварҳои донор ва ташкилотҳои байналмилалӣ фароҳам овард.
Аз номи шарикони байналмилалӣ, намояндаи Идораи Мухобироти СММ оид ба маводи мухаддир ва ҷинояткорӣ дастгирии қавии худро ба кӯшишҳои Тоҷикистон изҳор намуда, маркази пешниҳодшударо "усули муҳим барои тақвияти амнияти ҷаҳонӣ" номид.
Маркази байналмилалии омӯзишӣ оид ба муқовимат бо терроризми ОМУ ва ХБРЯ унсури асосии ҳамкории минтақавӣ ва байналмилалӣ хоҳад шуд, ки барномаҳои омӯзишии фарогирро барои донишҷӯён, мактаббачагон, низомиён, кормандони ҳифзи ҳуқуқ ва мутахассисони ҳолатҳои фавқулодда пешниҳод менамояд.
Чорабинӣ бо тасдиқи ӯҳдадориҳои якчанд иштирокчиён барои идомаи муҳокимаи масъалаҳои маблағгузорӣ ва моделҳои шарикӣ ба анҷом расид, бо нақшаҳо барои оғози татбиқи лоиҳаҳои аввал дар ояндаи наздик.
Дар Китобхонаи миллии Точикистон Конференсияи байналмилалии хифзи экосистемахои бабри барфи "Бабри барфи - ифтихори миллии Точикистон" бо иштироки коршиносон ва олимони ватанию хоричи баргузор гардид. Дар кори конференсияи мазкур олимони АМИТ ширкат варзида, ноиби президенти АМИТ, раиси Шубаи илмхои биологияи АМИТ Мирзорахимзода Акобир Карим баромад намуда, хамзамон узви вобастаи АМИТ, Саидов Абдусаттор Самадович дар мавзуи "Холати популятсия ва масъалаи хифзу нигохдории бабри барфи дар Точикистон" маърузаи илми намуд.
Махсусан кайд карда шуд, ки Точикистон дар худуди Осиёи Маркази минтакаи калидии пахншавии бабри барфи мебошад, ки худуди 20 каторкухро дар бар гирифта, такрибан 3%-и масохати умумии пахншавии намудро дар дунё ташкил медихад.
Бо ташаббуси Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, узви вобастаи АМИТ доктори илмҳои иқтисодӣ, профессор Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт миёни олимони ҷавон ба муносибати Рӯзи Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон силсила семинарҳои илмӣ ва мизҳои мудаввар ба роҳ монда шудааст.
Дар заминаи нақша-чорабиниҳои Шурои олимони ҷавони АМИТ дар Институти фалсафа, сиёсатшиносӣ ва ҳуқуқи ба номи М. Баҳоваддинов имрӯз 15-уми октябри соли 2024 мизи мудаввар дар мавзӯи “Нақши Конститутсия дар рушди давлатдории миллӣ” баргузор гардид.
Дар кори мизи мудаввар Раиси Шурои олимони ҷавони АМИТ н.и.ф Зиёев Субҳиддин Насриевич, Раиси Шурои олимони ҷавони Институти фалсафа, сиёсатшиносӣ ва ҳуқуқи ба номи М. Баҳоваддинов Юсуфзода Шодоб, номзади илмҳои педагогӣ Абдумуминзода Ситора, докторантон ва магистрантони Иниститут иштирок ва бо гузоришҳои илмии худ баромад намуданд.
Баромадкунандагон дар маърӯзаҳои худ доир ба аҳамияти Конститутсия, рисолати ҳар як шаҳрванд дар риояи он ва доир ба "Соли маърифати ҳуқуқӣ" ибрози андеша намуданд.
Дар хотимаи мизи мудаввар миёни иштирокчиёни чорабинӣ мубодилаи афкор сурат гирифт. Ҳозирин фикру ақидаҳои худро доир ба нақши Конститутсия дар рушди давлатдории миллӣ баён намуда, онҳоро бо конститутсияҳои дигар кишварҳои минтақа ва ҷаҳон муқоиса намуданд.
Имрӯз (12.10.2024) дар Маркази таҳқиқоти технологияҳои инноватсионии Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон бахшида ба эълон гардидани “Бистсолаи омӯзиш ва рушди фанҳои табиатшиносӣ дақиқ ва риёзӣ дар соҳаи илму маориф” ва солҳои рушди саноъат конфронси 3-юми байналмиллалии илми дар мавзуи Рушди инноватсионии илм баргузор гардид.
Нахуст ба кори конфронс д.и.т. Эшов Бахтиёр ҳусни оғоз бахшид. Сипас президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон узви вобастаи АМИТ Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт дар суханронии худ олимону муҳақиқони кишварҳои дуру наздик аз ҷумла Амрико, Фаронса, Итолиё, Олмон, Эрон, Туркманистон, Покистон, Руссия, Казоқистон ва Узбекистон, ки ҳузур доштанд ташрифи онҳоро ба ин боргоҳи илму маърифат хайрамақдам гуфт.
Дар идома таъкид гардид, ки бе рушди инноватсия ва технологияҳои муосир расидан ба ҳадафҳои илмӣ ғайримкон аст. Ҳамзамон гуфта шуд, ки Пешвои муаззами миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон барои рушду тарақии соҳаи маориф ва рушди фанҳои табиатшиносӣ, дақиқ ва риёзӣ дар кишварамон “Бистсолаи омӯзиш ва рушди фанҳои табиатшиносӣ дақиқ ва риёзӣ дар соҳаи илму маориф”-ро барои солҳои 2020-2040 эълон намуданд.
Инчунин, қабул ва амалӣ намудани барномаҳои махсус дар самти рушд ва пешрафти илмҳои табиатшиносӣ, дақиқ ва риёзӣ барои дастгирӣ ва рушди таҳқиқот дар соҳаи илмҳои табиатшиносӣ ва риёзию техникӣ, таҳкими заминаи моддию техникӣ барои гузаронидани таҳқиқоти озмоишӣ, муҳайё кардани шароити мусоид барои тарбияи кадрҳои илмӣ, фароҳам овардани шароит барои зиёд намудани донишу неруи ақлонии инсонӣ ва вусъат бахшидан ба ҳамкориҳои байналмилалии илмӣ мусоидат менамояд.
Дар кори конфронс олимон дар самтҳои илмҳои технологияҳои нав, маводҳои нав, илми тиб, дорусозӣ, иқтисодиёт ва технологияҳои компютерӣ баромад намуданд.
11 октябри соли равон мулоқоти президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, узви вобастаи АМИТ Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт бо Филип Ҷефрой, менеҷери калони барномаҳои Иттиҳодияи Аврупо дар Маркази байналмилалии илмию техникӣ баргузор гардид.
Зимни мулоқот доктор Филип Ҷефрой менеҷери калони барномаҳои Иттиҳодияи Аврупо дар Маркази байналмилалии илмию техникӣ президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, узви вобастаи АМИТ Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахтро бо лоиҳаи Маркази байналмилалии илмию техникӣ, ки аз ҷониби Иттиҳодияи Аврупо маблағгузорӣ мешавад, таҳти унвони Системаи мониторинги моддаҳои радиактивӣ дар обҳои Осиёи Марказӣ (WRHSM2 – Central Asia) шинос намуд.
Ҳамзамон зимни шиносоӣ баъзе нуктаҳои асосии лоиҳаро бо президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, узви вобастаи АМИТ Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт муҳокима намуд.
Дар назар аст, ки барои пеш бурдани кори ин лоиҳа олимону кормандони Институти масъалаҳои об, гидроэнергетика ва экология, Агентии амнияти химиявӣ, биологӣ, радиатсионӣ ва ядроӣ ҷалб карда мешаванд.
