(к 28-й годовщине Дня национального единства в Таджикистане)
27 июня Таджикистан отмечает День национального единства — день, когда завершилась гражданская война 1990-ых годов и началась эпоха созидания. Эта статья предлагает не только исторический обзор, но и призыв к личному осмыслению: как сохранить мир, который стал возможен, главным образом, благодаря усилиям Главы государства, Лидера нации Эмомали Рахмона и жертвенности тысяч наших соотечественников.
История, выстраданная ради будущего
Обретение Таджикистаном статуса союзной республики в составе СССР в 1929 году — первый шаг к современной суверенной государственности. Этот исторический акт стал символом возрождения таджикской нации после многовекового забвения. Однако настоящая проверка на зрелость пришлась на конец XX века — время, когда страна обрела государственную независимость, но оказалась на грани распада.
Вспомним: гражданская война, унесшая десятки тысяч жизней, могла полностью уничтожить основы таджикской государственности. Но этого не произошло. С первых дней государственного руководства и президентства Эмомали Рахмон сделал ключевым приоритетом одно слово — мир. Не просто как цель, но как государственную философию, как ценностный фундамент.
“Мир — это суть нашей истории. Это — базис прогресса, без которого невозможны ни развитие, ни благополучие”, — подчёркивает Президент Республики Таджикистан, Лидер нации Эмомали Рахмон.
Мир — не подарок, а результат политического мужества
Процесс национального примирения был сложным. Это были не только официальные переговоры. Это были тайные встречи, прямые диалоги с радикальными элементами, колоссальная дипломатическая и человеческая работа. Важнейшая роль здесь принадлежала именно Эмомали Рахмону, который не только проявил политическое мужество, но и сумел вселить веру в возможность мира.
Этот исторический путь требует не только уважения, но и осмысления. Мир не даётся навсегда — он нуждается в защите, обновлении, личной ответственности каждого.
Урок 1990-х: преступность не может заменить государство
Одновременно с примирением шла бескомпромиссная борьба с преступностью. В 1990-х годах криминальные группировки стремились подменить собой государство, вмешиваясь в экономику, политику, органы власти. Руководство страны, ведомое Президентом республики, нанесло по ним системный удар, очистив государственные структуры от деструктивных элементов.
“Мир невозможен без закона, как единство — без справедливости.”
Подвиг ради мира: не забыть и не предать
Мир был завоёван ценой жизней. Сотни офицеров, солдат, сотрудников правоохранительных органов и сферы национальной безопасности отдали свою жизнь, защищая будущее Таджикистана. Их подвиг — не просто память, а основа гражданской нравственности.
Каждый гражданин сегодня должен задать себе вопрос: а какую цену я сам готов заплатить за сохранение мира и согласия?
Сегодня: вызовы нового времени
Мир установлен. Государство стабилизировано. Но вызовы не исчезли:
• информационные и идеологические атаки,
• попытки навязать чуждые ценности,
• экономические и геополитические риски,
• необходимость цифровой трансформации,
• воспитание нового поколения — носителя национальной идеи.
Эти задачи невозможно решить без сохранения национального единства и постоянного обновления духовных основ общества.
Единство — не риторика, а ежедневная практика
Единство — не абстрактное понятие. Это образ жизни. Это — уважение, терпимость, диалог. Это — умение ценить общий дом и общее будущее.
Сегодня перед каждым из нас стоит вызов: внести личный вклад в сохранение мира, не стать равнодушным, не превратиться в стороннего наблюдателя.
“Обеспечение мира — труднейшая задача, но и самая благородная. Её может выполнить только зрелое, ответственное общество,” — подчёркивает Эмомали Рахмон.
Заключение: день, когда нужно не праздновать, а размышлять
27 июня — это не просто праздник. Это — экзамен на зрелость. День, когда мы не только чествуем прошлое, но и задаём себе вопрос:
что я делаю сегодня, чтобы не повторилось то, что было вчера?
Становится ли моя жизнь вкладом в мир или — поводом для разделения?
Пусть память о великой победе над хаосом, одержанной при существенном содействии России и других стран-гарантов из Контактной группы, станет для нас не рутиной, а живым огнём, освещающим путь.
Мир — не фон. Мир — это суть нашей истории.
Зафар Шерали Сайидзода, заведующий отделом СНГ Института изучения проблем Азии и Европы Национальной академии наук Таджикистана, доктор исторических наук
Баъди аз байн рафтани Иттиҳоди Шуравӣ халқи тоҷик соҳибихтиёрии давлатиро ба даст овард ва дар таърихи давлатдории тоҷикон давраи нави инкишофи истиқлолияти давлатӣ ба миён омад.
Аз ин ҷост, ки 9 сентябри соли 1991 Қарори Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи эълон шудани истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон» қабул гардид, ки ин сана ҳамчун рӯзи истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар таърихи навини он, оғози дигаргунсозиҳои нав дар самти бунёди давлати мустақилу миллӣ ва демократӣ эътироф шудааст.
Маҳз аз ҳамин давра сар карда, равандҳои демократикунонии ҷомеа, ислоҳотҳои сиёсию ҳуқуқӣ ва эҳёи арзишҳои нави миллӣ оғоз меёбанд. Давраи ба даст овардани истиқлолияти давлатӣ дар Тоҷикистон аз муқовиматҳои сиёсие, ки баъдтар ба ҷанги шаҳрвандӣ оварда расониданд, рост меояд. Давлате, ки нав истиқлолияти худро ба даст оварда буд, ба ҷанги шаҳрвандӣ ҷалб карда шуда, дар натиҷа дар ҷомеа бетартибиҳо, беқонуниятӣ ва сиёсати бесарусомонӣ ҳукумфармо буд.
Сабабҳои сар задани муқовимати сиёсӣ, фалаҷ гардидани ҳокимияти даввлатӣ ва ба нестӣ омадани сохти конститутсионӣ аз нигоҳи таҳқиқоти таърихию ҳуқуқӣ ва сиёсатшиносӣ ба таври мукаммал дар китобҳо, маърӯзаҳо, суҳбатҳо ва баромадҳои Пешвои миллат - Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Ҷаноби Олӣ, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон таҷассум ёфтааст. Маҳз Пешвои муаззами миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба сифати ташаббускори асосии ба амал баровардани консепсияи оштии миллӣ дар Тоҷикистон баромад кардаанд. Зеро медонистанд, ки бе таъмини сулҳу салоҳ дар мамлакат бунёд намудани далати соҳибихтиёр ва дигар созандагиҳо ғайриимкон буд. Бинобар ин, Сарвари давлат тамоми ҳастии худро барои ба даст овардани сулҳи тоҷикон бахшида буданд.
Баъд аз фалаҷ гардидани сохти конститутсионӣ моҳи ноябри соли 1992 дар шаҳри Хуҷанд Иҷлосияи 16-уми Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон баргузор гардид, ки он дар таърихи навини тоҷикон саҳифаи наверо кушод. Дар ҳамин иҷлосияи таърихӣ Ҳукумати нави Ҷумҳурии Тоҷикистон таъсис дода шуда, Сарвари давлат, Раиси Шӯрои Олии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон интихоб карда шуд.
Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон аз давраи ба роҳбарии давлат омаданашон тамоми азму иродаи худро ба умдатарин масъалаҳои ҳастии халқу мамлакат - таъмини сулҳу субот, муттаҳид сохтани мардуми Тоҷикистон, истеҳкоми ваҳдати миллӣ бахшиданд ва фаъолияти сиёсии муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, ҳамчун Сарвари давлат бо ормонҳои чандинасраи халқу миллат ва рисолати ҷамъиятию азалии халқи тоҷик мувофиқ омад.
Раванди сулҳи Тоҷикистон саҳми босазоеро барои таҳкими сулҳ дар кишвар ва барои барқарор намудани сулҳ дар миқёси ҷаҳонӣ гузошт. Танҳо аз соли 1993, баъди он, ки амалиётҳои ҷангӣ коста мегардид, зарурати муросои миллӣ пеш омад.
Санаи 24-27 июни соли 1997 дар шаҳри Москва даври хотимавии музокирот байни тоҷикон барпо гардид, ки дар он Созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ аз ҷониби Президенти Точикистон Эмомалӣ Раҳмон ва роҳбари мухолифин ба имзо расонида шуд.
Аҳаммияти ҳуҷҷатҳои дар Москва имзошуда дар он буд, ки онҳо давраи гузаришро аз ҷанг ба сулҳ ва механизми дастовардаҳои ризоияти миллиро дар Тоҷикистон муайян карданд.
Созишнома бе хавфу хатар баргаштани гурезаҳоро таъмин, ба ҳаёти ҷамъиятиву сиёсӣ ва иқтисодии мамлакат фаъолона пайвастанашон бо мақсади барқарор кардани манзилҳо, объектҳои саноатӣ ва зироатии дар асари ҷанг харобшуда ёрӣ расонданро таъмин намуда, инчунин муайян кардани асоси боварӣ дар соҳаи сиёсат, дар хусуси парвандаҳои ҷиноятӣ, ки дар иртибот дар муқовимати сиёсӣ ва ҷанги шаҳрвандӣ оғоз гардидаанд, қонунигардонии ҳизбҳо ва ҳаракатҳои манъшуда, қатъ намудани иқдоми тахрибкориву террористӣ, ҷалб намудани васоити ахбори омма дар раванди оштии миллӣ пешбини карда шуданд.
Ба шарофати саъю кӯшиши пайваста ва ҳаракатҳои пайгиронаи Пешвои миллат - Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ғояи ваҳдати миллӣ ба яке аз самтҳои сиёсати доимии давлат ва Ҳукумати Тоҷикистон табдил ёфт. Он баҳри рушди минбаъдаи сиёсати дохиливу хориҷии давлати тозаистиқлоли тоҷикон, интихоби самтҳои дурусти рушди минбаъдаи кишвар, таъмини амнияти дохиливу хориҷӣ ва ниҳоят барои имрӯзу фардои халқу миллат, ҷомеа ва давлатдории тоҷикон заминаҳои ҳуқуқиву сиёсӣ ба вуҷуд овард. Пешвои миллат - Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Ҷаноби Олӣ, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон 1 декабри соли 1999 фармон «Дар бораи таҳкими ҷараёни демократикунонии ҳаёти ҷамъиятӣ-сиёсӣ» ба тасвиб расониданд, ки ба туфайли он дар кишварамон муҳити мусоиди бисёрҳизбӣ ва гуногунандешии сиёсӣ фароҳам омад. Ин тадбир омили муҳиме гардид, ки ҳизбҳо ва ҳаракатҳои мухталиф муттаҳид гардида, фаъолияти худро ба ҳифзу таҳкими сулҳ, ризоияти миллӣ, рушди демократия, инкишофи иқтисодиёт ва дигаргунсозиҳо дар ҷомеаи тоҷикон амалӣ созанд.
Барқарорсозии ҳокимияти конститутсионӣ ва он тағйироти куллие, ки дар натиҷаи баргузории Иҷлосияи таърихии XVI Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва ба имзо расидани Созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва ризояти миллӣ падид омаданд, давраи комилан наверо дар низоми қонунгузорӣ, сиёсати ҳуқуқӣ ва мавқею мақоми Тоҷикистон, ки аз ҷониби ҷомеаи ҷаҳонӣ ба ҳайси кишвари комилҳуқуқ эътироф гардидааст, ба миён овард. Ҳамаи тадбирҳое, ки бо ҳидояти Пешвои миллат - Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Ҷаноби Олӣ, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар роҳи созишу Ваҳдати миллӣ, ки дар самти таҷдиди низоми қонунгузорӣ ва ҳокимияти давлатӣ дар пояи барномаҳои доманадори Ҳукумати Тоҷикистон роҳандозӣ шудаанд, ҳадафи онро доштанд, ки кишвари мо эъмори ҷаҳонии худро ба шоҳроҳи тамаддуни ҷаҳони муосир ворид намояд.
Низоми нави давлатдорие, ки Президенти кишвар дар натиҷаи ислоҳоти конститутсионӣ ва низоми қонунгузорӣ тарҳрезӣ намуданд, барои озодии инсон ва ҷомеа, заминаҳои воқеӣ муҳайё карданд. Озодии инсон ва бузургдошти ҳуқуқҳои ӯ ба бунёдгузорӣ ва такмили ниҳодҳои муносиби умури сиёсӣ, ҳуқуқӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангии ҷомеаи Тоҷикистон бо дарёфти истиқлолияти пурраи миллӣ оварда расонид.
Самараи заҳматҳои шабонарӯзии Пешвои миллат - Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Ҷаноби Олӣ, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҷиҳати таҳкими Истиқлолияти давлатӣ буд, ки Тоҷикистон дар арсаи сиёсати байналмилалӣ дар муддати кӯтоҳи таърихӣ дар самти беҳтар намудани сатҳ ва сифати зиндагии аҳолӣ ба дастовардҳои арзишманд ноил гардид.
Имрӯзҳо ҳар як сокини кишвари азизро таассуроти гуворо аз тадбирҳои омодагӣ ба истиқболи 33-юмин солгарди Истиқлолияти давлатӣ фаро гирифтааст ва бояд тамоми мардуми кишвар, махсусан наслҳои ҷавони имрӯзу ояндасози мо аз он ифтихор намоянд ва ба мероси бузурги маънавӣ ва фарҳангии ниёгонамон арҷгузорӣ намуда, ин неъмати бебаҳо - иттиҳоду ягонагӣ, ҳамзистиву осоиштагии миллиро чун гавҳараки чашм эҳтиёт намоянд.
Халқи Тоҷикистон хизматҳои бузурги Қаҳрамони Тоҷикистон, Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмонро дар роҳи бунёди сулҳи тоҷикон, суботу оромӣ дар ҷомеа, эъмори давлати демократӣ, ҳуқуқбунёд, дунявӣ ва ягона, амалӣ намудани ислоҳотҳои бузурги сиёсӣ, иқтисодию ҳуқуқӣ, аз ҷумла таъмини амнияти Точикистон, ҳифзи ҳуқуқу озодиҳои инсон ва шаҳрванд, таъмини амнияти озуқаворӣ, баровардани Тоҷикистон аз бунбасти коммуникатсионӣ, ба ҷомеаи ҷаҳонӣ ҳамчун давлати муосири демократӣ ва ҷомеаи шаҳрвандидошта муаррифӣ намудани Тоҷикистон дар сатҳи қонуни конститутсионӣ қадр карда шудаанд.
Мутобиқи моддаи 2 Қонуни конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 14 ноябри соли 2016, № 1356 «Дар бораи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат» Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон муҳтарам шахсияти барҷастаи таърихии миллат мебошад, ки дар иҷлосияи шонздаҳуми Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон Сарвари давлат интихоб гардида, дар бунёди низоми давлатдории Тоҷикистони соҳибистиқлол, барқарорсозии сохти конститутсионӣ, ба даст овардани сулҳу ваҳдати миллӣ ва сохмону таҳкими давлати тоҷикон саҳми асосӣ ва беназир гузошта, тибқи Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон соли 1994 дар асоси овоздиҳии умумихалқӣ аввалин Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб шуда, дар эъмори давлати соҳибихтиёр, демократӣ, ҳуқуқбунёд, дунявӣ ва иҷтимоӣ нақши бузургуарзанда гузошта, миллатро аз парокандагӣ, давлатро аз нестшавӣ ва халқро аз ҷанги шаҳрвандӣ раҳо намуда, дар рушди сиёсӣ, иқтисодиву иҷтимоӣ ва таърихиву фарҳангии давлати мустақили Тоҷикистон хизматҳои бузурги тақдирсоз намудаанд.
Аз ин рӯ, Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, пойдориву бардавомии давлатдории мустақили тоҷикон, сулҳу ваҳдати миллӣ, кафили рушди босубот ва устувори давлатдории тоҷикон мебошад ва мо бо Пешвои миллат Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон мебошем ва Пешвои миллат Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ифтихори бузурги халқи тоҷик мебошанд.
Бобоҷонзода И.Ҳ. - мудири шуъбаи масоили назариявии давлат ва ҳуқуқи муосири Институти фалсафа, сиёсатшиносӣ ва ҳуқуқи ба номи А.Баҳоваддинови Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, доктори илмҳои ҳуқуқшиносӣ, профессор. Email: bobojonov_i@mail.ru
Қодирзода Т.Қ. - ходими пешбарӣ илмии шуъбаи масоили назариявии давлат ва ҳуқуқи муосири Институти фалсафа,сиёсатшиносӣ ва ҳуқуқи ба номи А.БаҳоваддиновиАкадемияи миллии илмҳои Тоҷикистон, номзади илмҳои ҳуқуқшиносӣ, E-mail: t_ kodirzoda@mail.ru
Дар асоси сиёсати варзишпарваронаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, ки солҳои охир чиқадар корҳои барои солимгардонии миллат дар самти варзиш ба анҷом расонидааст, имрӯз бо дастури Раёсати Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон бахшида ба Ҷашни пуршукуҳи миллиамон Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон миёни олимони ҷавон бозии Шашка ва Шоҳмот баргузор гардид.
Дар бозӣ олимони ҷавон духтарону писарон миёни худ сабқат намуда, ғолибон бо туҳфаҳои хотиравӣ ва сипосномаву ифтихорномаҳо дар таҷлили ҷашни 33- солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон аз ҷониби Иттифоқҳои касабаи Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон қадршиносӣ карда мешаванд.
04 сентябри соли равон дар толори Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон бахшида ба 33 – солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамоиши илмӣ баргузор гардид. Дар ҳамоиш ёрдамчии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба масъалаҳои рушди иҷтимоӣ ва робита бо ҷомеа Раҳмонзода Абдулло Қурбоналӣ, президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, узви вобастаи АМИТ Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт, ноибони президенти академия, роҳбарони муассисаҳои илмӣ таҳқиқотӣ ва олимону кормандон иштирок доштанд.
Ба кори ҳамоиш президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, узви вобастаи АМИТ Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт ҳусни оғоз бахшида, меҳмонро ба иштирокдорон муаррифӣ намуда, сухани муқаддимавиро ба ёрдамчии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба масъалаҳои рушди иҷтимоӣ ва робита бо ҷомеа Раҳмонзода Абдулло Қурбоналӣ доданд.
Мавсуф зимни суханронии хеш корнамоиҳои Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмонро дар замони ба даст овардани Истиқлолияти давлатӣ ёдовар шуда, аз ҳозирин даъват ба амал овард, ки ҳамаи мову шуморо мебояд дар пешрафти илми тоҷик дар дохил ва дар арсаи байналмилал саҳмгузор бошем, чун бараъло мушоҳидаҳо нишон дода истодаанд, ки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба илм ва маориф таваҷҷуҳи хосса доранд ва аз ғамхориҳои пайвастаашон дар ин самт ҳамаамон баҳрамандем.
Ҳамзамон ҳозиринро ба ҷашни пуршукуҳи миллиамон Истиқлолияти давлатӣ муборакбод гуфта, бори дигар аз давлати пояндаву парафшонии парчами ҳамешагии Тоҷикистони азиз ёдовар гардид.
Имрӯзҳо таваҷҷуҳи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон хосатан Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба соҳаи илм ва олимону академкон бештар равона гардидааст. Зеро Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ҳамчун маркази бонуфузи илмӣ дар пешбурди сиёсати илмии кишвар нақши муҳим мебозад. Дар баробари дигар соҳаҳои фаъолияти иҷтимоию давлатӣ соҳаи илм ҳам барои пешрафту рушди ояндаи кишвар зарур дониста мешавад.
Ҳамин аст, ки дар шароити имрӯз Пешвои муаззами миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон нисбат ба олимону академикон ғамхориҳои худро дареғ надошта, заҳмату талоши онҳоро ҳамеша қадр менамояд. Дар робита ба ин дар остонаи 33- солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо Фармони Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон 13 нафар олимону кормандони муассисаҳои илмию таҳқиқотӣ бо мукофотҳои давлатӣ қадрдонӣ гардиданд. Воқеан ҳам ғамхориҳои Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон аст, ки мақому мартабаи олимону академикон дар ҷомеаи муосир сол то сол боло рафта истодааст.
Имрӯз (04.09.2024) бо иштироки ёрдамчии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба масъалаҳои рушди иҷтимоӣ ва робита бо ҷомеа Раҳмонзода Абдулло Қурбоналӣ ба олимону академикони муассисаҳои илмию таҳқиқотии Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон мукофотҳои давлатӣ дар остонаи ҷашни 33- солагии Истиқлолияти давлатӣ Ҷумҳурии Тоҷикистон супорида шуданд.
Санаи 3-юми сентябри соли равон дар толори Агентии амнияти химиявӣ, биологӣ, радиатсионӣ ва ядроии АМИТ вохӯрӣ бо намояндагони ширкати “Радметрон” - и Ҷумҳурии Белорус баргузор гардид.
Дар вохурӣ аз ҷониби Ҷумҳурии Тоҷикистон, ноиби Президенти АМИТ- раиси шуъбаи илмҳои физикаю математика, химия, геология ва техникаи АМИТ - Амонзода Илҳом, директори Агентии амнияти ХБРЯ-и АМИТ - Илҳом Мирсаидзода, директори Институти физикаю техникаи ба номи С.Умаров АМИТ - Зарифзода Авзалшо ва ҷониби Ҷумҳурии Белорус, муовини директор оид ба фурӯши ширкати “Радметрон” - Белорус Владимир Коржовник ва котиби дуюми Сафорати Ҷумҳурии Белорус дар Ҷумҳурии Тоҷикистон - Базюк Олег Иосифович иштирок намуданд. Инчунин, дар вохурии мазкур, муовини аввали директори Агентии амнияти ХБРЯ-и АМИТ - Ахмедов Матин ва муовини директори Агентии номбурда - Баротов Бахтиёр иштирок варзиданд.
Дар раванди вохӯрӣ масалаҳои ҳамкории дуҷониба байни Агентии амнияти ХБРЯ-и АМИТ Тоҷикистон ва ширкати “Радметрон” - и Ҷумҳурии Белорус муҳокима гардид.
Бояд тазуккур дод, ки ширкати “Радметрон” ба истеҳсол ва фуруши таҷҳизотҳои муайянкунанда ва кашфи маводҳои радиатсионӣ ва инчунин химияавӣ машғул аст. Қайд гардид, ки истифодабарии таҷҳизотҳои пешкашгардида дар Агентии амнияти ХБРЯ-АМИТ, Қӯшунҳои сарҳадии КДАМ, Хадамоти гумрук ва Кумитаи ҳолатҳои фавқуллода ва мудофиаи граждании назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон истифода бурдан имконпазир аст.
Зимни вохурӣ, меҳмонон таҷҳизотҳои худро дар шакли электронӣ ба намоиш гузошта, оид ба ҳамкорӣ омодагии худро изҳор доштанд. Ҷонибҳо оид ба масъалаҳои ҳамкории дуҷониба ва бисёрҷонибае, ки дар самти бехатарӣ ва кашфи маводҳои радиатсионӣ мавҷуд аст, мувофиқа намуданд.
Имрӯз (03.09.2024) бо ташаббуси Институти фалсафа сиёсатшиносӣ ва ҳуқуқи ба номи А. Баҳовиддинови Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон дар толори маҷлисии академия Конференсияи ҷумҳуриявии илмӣ – амалӣ дар мавзуи “Истиқлолияти давлатӣ – заминаи таҳкими давлатҳои ҳуқуқбунёд” бахшида ба ҷашни 33- солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон баргузор гардид.
Ба кори конференсия директори институт доктори илмҳои фалсафа -Маҳмадизода Нозим ҳусни оғоз бахшида, оид ба ҷашни пуршукуҳи дар пешистода “Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон” маъруза намуда, саҳми бузурги Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмонро оид ба даст овардани Истиқлолият бузург арзёбӣ намуд ва ҳамзамон таъкид доштанд, ки ҳамаи мо насли калонро мебояд ин арзиши бузургро чун гавҳараки чашм нигоҳ дошта, дар замири наслҳои оянда бузургиву муқаддасии Истиқлолияти давлатиро ҷо намуда тавонем ва ба ин васила аз худ ба ояндагон як давлати воҳид ба мерос гузорем.
Дар идома як қатор олимону донишмандони институт бо маърузаҳои пурмуҳтавову ҷолиб ва саривақтӣ баромад намуда, мазмуну муҳтавои Истиқлолияти давлатиро шарҳ дода, ба иштирокдорон маълумотҳои муфассал ва ҷолиби диққатро оид ба корнамоиҳои Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар бобати ба даст овардани Истиқлолияти давлатӣ, таъмин намудани сулҳу ваҳдати миллӣ ибрози ақида намуданд.
Дар арафаи фарорасии оғози соли таҳсил 1- уми сентябри соли 2024 аз ҷониби Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар ноҳияи Синои шаҳри Душанбе Муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии №19-ро маврид
Дар арафаи фарорасии оғози соли таҳсил 1- уми сентябри соли 2024 аз ҷониби Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар ноҳияи Синои шаҳри Душанбе Муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии №19-ро мавриди баҳрабардорӣ қарор доданд. Акнун 3500 хонандаи хуштолеъи кишвар дар оғози соли нави таҳсил соҳиби мактаби наву замонавӣ гардиданд.
Воқеан ҳам насли имрӯзаи кишвар бисёр хуштолеъ мебошанд, ки маҳз дар замони соҳибистиқлолӣ Ҳукумати кишвар барои ба таҳсил фаро гирифтани онҳо шароит ва имкониятҳои васеъро фароҳам оварда истодааст. Дар баробари ин ғамхориҳои Пешвои муаззами миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон наврасону ҷавонон бояд аз пайи дониш андухтану соҳибилм гардидан шуда, барои ватану миллати хеш саҳми арзишманд гузоранд.
Мулоқоти Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо кормандони соҳаи маориф бахшида ба Рӯзи дониш ҳамасола рӯзи якуми сентябр дар яке аз муассисаҳои таълимии кишвар Рӯзи дониш ва дарси сулҳ бо иштироки Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмонр баргузор мегардад.
Соли равон дарси сулҳ дар бинои навбунёди муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии рақами 19-и ноҳияи Синои шаҳри Душанбе доир гардид.
Аз ҷониби Пешвои миллат ҷиҳати рушди соҳаи маориф ва илм, дастрасӣ ба таҳсилоти босифат, баланд бардоштани мақоми омӯзгор, риояи муқаррароти қонунҳои қабулшуда, махсусан се қонуни миллӣ - дар бораи танзими ҷашну маросим, масъулият барои таълиму тарбияи кӯдак ва тарбияи ватандӯстии шаҳрвандон ва ба ин васила мубориза бар зидди таҳдиду хатарҳои замони муосир дастуру супоришҳои мушаххас дода шуданд.
Дар рафти мулоқот Курбонов Бурхвали донишҷӯи курси сеюми факултаи механика ва математикаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон баромад намуд. Пешвои миллат дастуру супориш доданд, ки бо чунин олимони ҷавон ва боистеъдод ҳамкорӣ намоянд ва дар ҷодаҳои илм дасгирӣ намоянд
Имрӯз 3.09.2024 с бо дастури Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, узви вобастаи АМИТ, профессор Хушвактзода Қ. Х директори Институти математикаи ба номи А. Ҷӯраеви АМИТ номзади илмҳои физика ва математика Рахимзода А. О. ба Донишгоҳи миллии Тоҷикистон ташриф оварда, бо Курбонзода Бурхвали вохурӣ намуданд.
Дар вохурӣ директорро декани факултаи механика ва математикаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон Қосимов И ва якчанд омӯзгорони факултет ҳамроҳӣ намуданд.
Рахимзода. А. О бо Курбонов Бурхвалӣ ҳамсӯҳбат шуда, оиди ҳамкориҳо пешниҳодои муфид намуданд.
Инчунин, Рахимзода А. О таъкид карданд, ки чунин донишмандони ҷавон ба сафи кадрҳои Институтҳои таҳқиқотии АМИТ, аз ҷумла ба Институти математикаи ба номи А. Ҷӯраеви АМИТ лозим буда, ҳамавақт таер аст, ки онҳоро дар ҷодаи илм дастгирӣ намояд.
Имрӯз (03.08.2024) дар шаҳри Душанбе Конфронси байналмилалӣ дар мавзӯи «Чолишҳо ва таҳдидҳо ба амнияти минтақавӣ дар кишварҳои Осиёи Марказӣ» баргузор гардид. Чорабиниро Институти омӯзиши масъалаҳои давлатҳои Осиё ва Аврупои Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон бо дастгирии Фонди Конрад Аденауэр (Германия)ва фонди миллии «Роҳи абрешим - рохи иттиҳод»ташкил намуд. Дар ин конфронс коршиносон ва олимони шинохта аз кишварҳои Осиёи Марказӣ гирди ҳам омада, масъалаҳои калидии марбут ба амният ва субот дар минтақаро баррасӣ карданд.
Дар миёни мавзӯъҳои баррасишуда хусусан ба масолилимубориза бо ифротгароӣ, ҷиноятҳои фаромарзӣ, идоракунии захираҳои табиӣ ва амнияти энергетикӣ таваҷҷуҳи хоса зоҳир шуд. Муҳокимаи ҷамъбастӣ лаҳзаҳои муҳимиконференсия буд, ки дар он иштирокчиён фаъолона мубодилаи афкор намудандва саволҳо доданд. Олимон якдилона ба хулосае омаданд, ки суботи Осиёи Марказӣ мустақиман ба сатҳи ҳамкориҳои минтақавӣ вобаста аст. Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахтва директори Институти омӯзиши масъалаҳои давлатҳои Осиё ва Аврупои Ҳайдарзода Рустам Ҷӯратаъкид карданд, ки таҳкими ҳамкории кишварҳои минтақа омили асосии муқовиматибомуваффақият ба таҳдидҳои муосир мебошад.
Созмондиҳандагони конфронсҳумчунин қайд карданд, ки танҳо тавассути муттаҳидсозии нерӯҳо ва амалҳои ҳамоҳангшуда рушди устувори минтақаро таъмин кардан мумкин аст. Дар рафти чорабинӣ тавсияҳо таҳия карда шуданд, ки барои баррасӣ ва татбиқи минбаъда ба ҳукуматҳои кишварҳои Осиёи Марказӣ ирсол карда мешаванд. Конфронс ба як платформаи муҳим барои баррасии масъалаҳои мубрами рӯз ва таҳкими ҳамкориҳои илмӣ табдил ёфтааст, ки эҳтимолан ба амният ва субот дар Осиёи Марказӣ мусоидат мекунад.
