«ҶАВОНОН ВОРИСОНИ ОЯНДАИ МИЛЛАТ, СОҲИБОНИ ВАТАНИ АҶДОДӢ ВА ТАКЯГОҲИ БОЭЪТИМОДИ ДАВЛАТ МЕБОШАНД».
Эмомалӣ Раҳмон
Ҷавонон дар ҳамаи давру замон қувваи пешбаранда, нерӯи фаъоли ҷомеа буда, ояндаи миллату давлат аз онҳо вобаста мебошад. Аксарияти аҳолии Тоҷикистонро ҷавонон ташкил медиҳанд, ки онҳо давомдиҳандаи кору фаъолияти насли калонсол, нерӯи созанда ва иқтидори воқеии пешрафти ҷомеа ба шумор мераванд.
Татбиқи босамари сиёсати давлатии ҷавонон аз рӯзҳои нахустини соҳибистиқлолӣ дар меҳвари фаъолияти Ҳукумати Тоҷикистон қарор дорад.
Дар солҳои соҳибистиқлолӣ дастовардҳои ҷавонон хеле зиёд гардида, аз ҷониби давлату Ҳукумат ғамхориҳои зиёде нисбат ба ин қишри ҷомеа равона гардидаанд. Барои баланд бардоштани маърифати ҷавонон, ҷалби онҳо ба илмомӯзиву дониш андӯзӣ, дастгирии ҷавонони соҳибистеъдод ва барои таҳкими ҳисси ватанпарастии ҷавонон ҳамагуна барномаҳои мақсаднок таҳия ва амалӣ гардида истодаанд.
Яке аз ғамхориҳои Ҳукумати кишвар нисбати ҷавонон ин мебошад, ки соли 1997 бо дастгирии Ҳукумат ва Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон Кумитаи ҷавонон, варзиш ва сайёҳии назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон таъсис ёфт, ки дар рушди солимии ҷавонони кишвар то ба имрӯз мақоми таъсирбахш дорад. Маҳз бо дастгирии ин Кумита, ҷавонон бо бисёр дастовардҳо ноил гардида, бо роҳбаладии он дар бисёри озмунҳои дохилӣ ва хориҷи кишвар иштирок намуда ба муваффақиятҳои назаррас ноил гардидаанд.
Бо мақсади мутобиқ ба талаботи замон ба роҳ мондани таълим имрӯзҳо дар мамлакат як қатор муассисаҳо бо шароиту имкониятҳои муосир бунёд гардидаанд, ки ин барои рушди зеҳни наврасону ҷавонон заминаҳои мусоид фароҳам меоранд.
Дар ҷомеаи имрӯза дар кори пешбурди соҳаҳои мухталифи иқтисоди миллӣ мавқеи ҷавонон хеле муҳим аст, чунки ин қишри ҷомеа дорои афкори тозаю нав, нерӯи муҳими пешбарандаи иқтисод буда, истифодаи васеъи технологияи муосирро дар истеҳсолот метавонанд ба хубӣ таъмин созанд.
Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ- Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба дастгирии ҷавонон ва таъмини онҳо ба ҷойҳои нави корӣ дар асоси истифодаи технологияҳои иттилоотиву коммуникатсионӣ бо донистани забонҳои хориҷӣ диққати махсус дода, пешниҳодҳои ҷавононро баҳри инкишофи Ватани азизамон доимо дастгирӣ намуда, бунёди шароити мусоиди кору фаъолиятро барои ҷавонон пайваста таъмин месозанд.
Дар Паёми навбатии Пешвои миллат ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон 28 декабри соли 2024 қайд гардид, ки “Ҷавонон қишри фаъолтарини ҷомеа ва идомадиҳандаи кору пайкори насли калонсол мебошанд ва маҳз онҳо масъулияти фардои кишвари соҳибистиқлоли худро ба дӯш хоҳанд гирифт.
Бовар дорам, ки ҷавонони ватандӯсти мо минбаъд низ бо илму донишҳои замонавӣ, касбу ҳунарҳои муосир ва саъю талоши навҷӯёнаи худ барои рушди илму инноватсия ва боз ҳам таҳким ёфтани нуфузи кишварамон дар арсаи байналмилалӣ саҳми арзишманд мегузоранд.
Мо ба хотири таъмини саломатии аҳолӣ, хусусан, наврасону ҷавонон, таблиғи тарзи ҳаёти солим, оммавигардонии варзиш ва муаррифии давлату миллат дар арсаи байналмилалӣ соҳаи варзишро низ ҳамчун самти муҳимми фаъолияти давлатдорӣ дастгирӣ менамоем.
Бо ин мақсад дар давоми солҳои соҳибистиқлолӣ беш аз 10 ҳазор иншооти соҳаи варзиш бунёд карда шуд, ки нисбат ба 70 соли сохти гузашта даҳҳо баробар зиёд мебошад.
Мо аз қабул гардидани пешниҳодамон аз ҷониби Созмони Милали Муттаҳид тавассути қатъномаи махсус эълон доштани Рӯзи ҷаҳонии футбол ва дастовардҳои варзишгарони тоҷик дар Бозиҳои тобистонаи олимпии Париж – 2024-ум ифтихор мекунем.
Инчунин, ҷаҳонӣ шудани гӯштини миллии тоҷикӣ низ боиси ифтихору шараф ва дар айни замон масъулияти мо дар самти муаррифии бештари он дар дохил ва хориҷи кишвар мебошад”.
Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамасола 23 май ҳамчун Рӯзи ҷавонон таҷлил мегардад. Ин санаи муҳим ҳамчун рамзи эътирофи нақши созандаи ҷавонон дар ҳаёти иҷтимоӣ, иқтисодӣ ва фарҳангии кишвар шинохта шудааст. Ин рӯз на танҳо як ҷашн, балки эъломи муҳими сиёсӣ ва ахлоқист: давлат ба ҷавонон бовар дорад, ба онҳо такя мекунад ва рушду шукуфоии кишварро дар дасти онҳо мебинад.
Мавлододова Ш.Х., мутахассиси пешбари шуъбаи илмҳои тиббӣ ва фарматсевтии АМИТ
04 майи соли ҷорӣ Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт Николай Николаевич – муовини директори генералии Корпоратсияи давлатии Россия «Росатом»- ро ба ҳузур пазируфт. Дар оғоз Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт ташрифи меҳмононро ба академия хайрамақдам гуфта, дар робита ба ҳамкориҳои дуҷониба ва дар низоми сифатан нав ба роҳ мондани созишномаҳо изҳори андеша намуд.
Таъкид шуд, ки мо алакай миёни муассисаҳои худ ҳамкориҳои нек ва муҳимтар аз ҳама, ҳамкориҳои амалии мутақобилан судмандро барқарор кардаем. Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон муассисаи олии илмии Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошад, ки 14.05.1951 дар заминаи филиали тоҷикистонии Академияи илмҳои СССР таъсис ёфтааст. Ҳамзамон зикр гардид, ки мо бо Корпоратсияи давлатии Россия «Росатом» муносибатҳои қавӣ ва судманд инкишоф додаем, ки лоиҳаҳои муштарак, беҳбудии робитаҳои илмӣ, табодули иттилоот, табодули таҷриба ва натиҷаҳои илмиро дар бар мегирад.
Умуман, мо шарикии пурсамар ва ҳамкории самарабахши Агентии амнияти химиявӣ, биологӣ, радиатсионӣ ва ядроии АМИТ ва Корпоратсияи давлатии Россия «Росатом» – ро қадр мекунем. Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон минбаъд низ барои таҳкими ҳамкориҳои мутақобилан судман тамоми кушишҳоро ба харҷ дода, барои муаррифии бештари ватанӣ аз имкониятҳои мавҷуда истифода хоҳад кард.
Дар идомаи мулоқот қайд гардид, ки Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон омодагии худро барои ҳамкорӣ дар ҳама самтҳои ҷории фаъолияти муштараки илмӣ бо ҳамкасбони рус, аз ҷумла гузаронидани тадқиқоти илмӣ, инчунин табодули муҳаққиқон ва ҳайатҳо, татбиқи лоиҳаҳои тадқиқотӣ, эҷоди барномаҳои нав, табодули иттилоот ва нашрияҳои илмӣ, ташкили конференсияҳо, симпозиумҳо ва семинарҳо хуб роҳандозӣ менамояд. Бо назардошти ҳамаи ин, мо бояд тамоми донишу таҷриба, қобилият ва саъю кӯшиши худро ба рушди соҳаҳои кишварҳоямон, таъмини амният ва таъмини рушди устувор равона созем.
Дар охир мехоҳам қайд намоям, ки муносибатҳои Тоҷикистону Русия на танҳо решаҳои таърихии садсолаҳо, балки заминаи мустаҳками муосир ва дурнамои дурандеш доранд. Маҳз дар ҳамин шароит мо майдони васеи ҳамкории гуногунсоҳа ва ба ҳамдигар фоидабахши мамлакатҳои дуҷонибаро дар оянда тақвият хоҳем бахшид.
02 майи соли равон Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт бо мақсади шиносоӣ аз фаъолияти кории олимону кормандони муассисаҳои илмии академия аз Шуъбаи илмҳои тиббӣ ва фармасевтии Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон боздид ба амал оварда, зимнан бо олимону кормандони ин ниҳод вохурӣ доир намуд. Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт аз беҳтарсозии шароити корӣ дар утоқҳои кормандони Шуъбаи илмҳои тиббӣ ва фармасевтӣ изҳори қаноатмандӣ намуда, ба масъулин барои фароҳам овардани шароити корӣ изҳори сипос баён намуданд.
Ҳамзамон роҳбарияти академия бо олимону кормандони ниҳоди мазкур вохурӣ доир намуда, фикру андешаҳои хешро доир ба фаъолияти илмию таҳқиқотии Шуъбаи илмҳои тиббӣ ва фармасевтии Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон баён дошта, ҷиҳати пешбурди корҳои илмию таҳқиқотӣ дар соҳаи илмҳои тиббӣ ба масъулини соҳа вазифаҳои мушаххас дода шуд. Таъкид шуд, ки соҳаи тандурустӣ имрӯзҳо дар саргаҳи сиёсати иҷтимоии Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон қарор дошта, маҳз дар замони Истиқлоли давлатӣ рушди бомайлон намудааст.
Дар идомаи вохурӣ роҳбарияти академия доир ба масъалаҳои мубрами зинаҳои гуногуни илмҳои тиббӣ таваҷҷуҳи хоса зоҳир намуда, зикр дошт, ки ҷиҳати дар амал татбиқ намудани Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон «Дар бораи «Бистсолаи омӯзиш ва рушди фанҳои табиатшиносӣ, дақиқ ва риёзӣ дар соҳаи илму маориф» эълон намудани солҳои 2020-2040» мо бояд корҳои муҳимро ба сомон расонем. Ҳамин аст, ки вазифаи нахустини мо олимону зиёиён пеш аз ҳама омода намудани мутахассисони баландихтисоси касбӣ дар зинаҳои гуногуни илмӣ мебошад.
Таъкид шуд, ки дар оянда ба самти механизми ҷалби кадрҳои ҷавон ба муассисаҳои илмии Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ва муҳайё намудани шароити иҷтимоӣ барои онҳо тадбирҳои нав бояд андешид. Ҳадафи нахустини ҳар як фарди хештаншинос ин пеш аз ҳама ҳифзи арзишҳои миллию фарҳангӣ, пешрафти ҷомеа, рушди илму эҷод, ҳувияти миллӣ, муаррифии бештару аёнтари арзишҳои таърихиву фарҳангӣ дар арсаи байналмилаӣ мебошад.
Иштироки Ноиби презид енти АМИТ – раиси Шуъбаи илмҳои тиббӣ ва фарматсевтии АМИТ Алиҷон Ғоибзода дар Анҷумани XIV-уми саратоншиносон ва радиологҳои кишварҳои ИДМ ва АвруОсиё
Дар шаҳри Душанбе дар бинои нави Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино аз 25 то 27 апрели соли 2024 Анҷумани XIV-уми саратоншиносон ва радиологҳои кишварҳои ИДМ ва АвруОсиё баргузор гардид, ки дар ҷаласаи тантанавии кушодашавии он ноиби президенти АМИТ Алиҷон Ғоибзода баромад намуда, аз номи раёсати АМИТ барои ташкилкунандагони ин чорабинии илмии сатҳи байналмилалӣ ва баррасии мавзуъҳои пешбинишуда муваффақият таманно намуд.
Дар ифтитоҳи анҷумани мазкур муовини Сарвазири Ҷумҳурии Тоҷикистон Дилрабо Мансурӣ, вазири тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон Ҷамолиддин Абдуллозода, сафири фавқуллода ва мухтори Федератсияи Россия дар Тоҷикистон Семен Вячеславович Григорьев, роҳбарият ва аъзоёни Ассотсиатсияи директорони марказҳо ва институтҳои саратоншиносӣ ва рентгенорадиологони кишварҳои ИДМ ва АвруОсиё, олимони шинохтаи соҳаи саратоншиносӣ аз 12 кишварҳои хориҷи дуру наздик иштирок намуданд.
Дар баромади худ А. Ғоибзода иброз намуд, ки баргузор намудани анҷумани мазкур дар пойтахти кишвари мо беҳуда нест, чунки тайи солҳои охир соҳаи саратоншиносии тоҷик ба як қатор дастовардҳои беназири илмию амалӣ соҳиб гашта, аксарияти онҳо дар арсаи байналмилалӣ пазируфта шудаанд. Маҳз таҳқиқотҳои илмии муштараки олимони ватанию хориҷӣ имкон додаанд, ки илми тибби тоҷик пешравӣ намуда, фавту маъюбии беморон аз баъзе бемориҳои саратонӣ ба таври назаррас коҳиш ёбад ва давомнокии умри беморон зиёд гардад.
Иброз карда шуд, ки АМИТ тадқиқотҳои илмии олимони соҳаро ҳамаҷониба дастгирӣ намуда, дар тарбияи кадрҳои баландихтисос, таҳияи асарҳои нодири илмӣ, иҷрои тадқиқотҳои эксперименталӣ, коркарди дастгоҳҳои нодири криоҷарроҳӣ дар табобати омосҳои гуногун пайваста саҳми худро гузошта истодааст. Зарур шуморида шуд, ки дар оянда олимони соҳаи саратоншиносӣ бояд бо Агентии амнияти ХБРЯ ва Институти физикаю техникаи ба номи С.У. Умарови АМИТ ҳамкориҳои дуҷонибаро боз ҳам хубтар намуда, таҳқиқотҳои муштаракро дар самти омодасозии доруҳои махсуси табобатии радиоактивӣ ва коркарди технологияи нави истифодаи нитрогени моеъ ва сармошифоӣ ба итмом расонанд. Ин таҳқиқотҳо имкон медиҳанд, ки дар кишвар технологияи тавлиди доруҳои махсус, ки ба гурӯҳи молҳои воридотивазкунанда шомил мебошанд, пурра ба роҳ монда шавад.
24 апрели соли равон ҳайати намояндагони Академияи илмҳои Чин, Сафири Фавқулода ва Мухтори Ҷумҳурии Халқии Хитой ба Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ташриф оварда, бо Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт мулоқот доир намуданд.
Дар мулоқот аз АМИТ, Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт, ноиби аввали президенти академия Саидов Абдусаттор, мушовири президенти академия Қосимов Фаррух, сардори шуъбаи робитаҳои байналмилалии АМИТ Мирвайсов Мамурҷон, директори Институти масъалаҳои об, гидроэнергетика ва экология Амирзода Ориф Ҳамид ва аз намояндагии Ҷумҳурии Мардумии Чин ноиби президенти Академияи илмҳои Хитой - Ҷанг Япинг, Сафири Фақулода ва Мухтори Ҷумҳурии Халқии Хитой Сзи Шумин, Муовини директори Бюрои ҳамкориҳои байналмилалии Академияи илмҳои Хитой Ву Ян, директори генералии Институти экология ва географияи Шинҷони Академияи илмҳои Хитой Чанг Юанминг, корманди бахши масъалаҳои Аврупои Бюрои ҳамкориҳои байналмилалии Академияи илмҳои Хитой Чао Ҷуесин, ҳамдиректори Маркази экология ва муҳити зисти Осиёи Марказӣ аз Институти экология ва ҷуғрофияи Шинҷони Академияи илмҳои Хитой Ли Юаоминг, сардори Бюрои ҳамкориҳои байналмилалии Институти экология ва географияи Шинҷони Академияи илмҳои Хитой Чиао Ҷангфанг иштирок намуданд.
Зимни мулоқот нахуст Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт ташрифи меҳмононро ба академия хайрамақдам гуфта, доир ба самтҳои афзалиятноки фаъолияти маркази илми ҷумҳурӣ Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон маълумоти мушаххас дод. Таъкид шуд, ки Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ягона муассисаи олии илмии Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошад, ки 14 апрели соли 1951 дар заминаи филиали тоҷикистонии Академияи илмҳои СССР таъсис ёфтааст. Умуман, дар Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон беш аз 2000 нафар, аз ҷумла 35 узви ҳақиқӣ ва 43 узви вобаста, беш аз 190 доктор ва 360 номзади илм фаъолияти пурсамар менамоянд. Дар заминаи ин Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон 18 узви хориҷӣ дорад.
Ҳамкориҳои судманд бо Академияи илмҳои Хитой дар доираи созишномае ба роҳ монда шудааст, ки 13 сентябри соли 2014 байни академияҳои мо ба имзо расида буд. Дар асоси Созишномаи имзошуда соли 2016 дар Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Маркази тадқиқотии экология ва муҳити зисти Осиёи Марказӣ ифтитоҳ ёфт, ки нахустин муассисаи илмии муштараки Чину Тоҷикистон мебошад. Муассисони ин марказ Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ва Пажӯҳишгоҳи экология ва ҷуғрофиёи Шинҷони Академияи илмҳои Хитой мебошанд.
Дар идомаи мулоқот ноиби президенти Академияи илмҳои Хитой- Ҷанг Япинг дар суханронии хеш ҷиҳати ба вазифаи Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон таъин гардидан Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахтро табрик намуда, зимнан доир ба фаъолияти Академияи илмҳои Хитой маълумоти мушаххас дод. Таъкид шуд, ки мақсад аз мулоқоти имрӯза мустаҳкам намудани робитаҳои судманд буда, дар доираи ин дар самтҳои ташкили ташрифи олимони тоҷик ҷиҳати пешбурди таҳқиқоти илмӣ ва хондани лексияҳо дар Академияи илмҳои Хитой ва ба роҳ мондани табодули таҷриба миёни онҳо, ҳамзамон иштироки олимони ҷавони тоҷик дар лагерҳои тобистонаи таҳқиқотӣ ва мусоидат дар таҳсили донишҷӯёни тоҷик тавассути стипендияҳои ANSO, TWAS табодули афкор сурат гирифт.
Устод Садриддин Айнӣ поягузори адабиёти муосири тоҷик, қаҳрамон, олим, нависанда, муҳаққиқ, мударрис, аввалин Президенти Академияи илмҳои Тоҷикистон буд. Садриддин Сайидмуродхоҷа, Айни тахаллуси эҷодии устод мебошад. Дар адабиёти муосири тоҷик бо номи Садриддин Айнӣ машҳур аст. Садриддин Айнӣ 15 апрели соли 1878 дар деҳаи Соктареи тумони Ғиждувони аморати Бухоро ба дунё омадааст. Тӯли 19 сол дар мадрасаҳои Бухоро дар назди мударрисони варзида таълими илм гирифтааст. Умри пурбаракати худро дар пешбурди корҳои давлативу ҷамъиятӣ бахшидааст. Ба ин хотир кӯчаҳо, хиёбонҳо, мактабҳо, ҷамоатҳо донишгоҳ, ноҳия, дар ҳудуди пойтахт ва шаҳру ноҳияҳо ба номи ӯ номгӯзорӣ шудааст.
23 апрел бо ибтикори Раёсати Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ва Институти забон ва адабиёти ба номи Рӯдакӣ дар толори маҷлисии АМИТ бо иштироки Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт ва академикону олимон муҳаққиқони ҷавон Конференсияи илмӣ- адабӣ бахшида ба 146 – солагии устод Садриддин Айнӣ баргузор гардид. Ба кори Конференсия директори Институт Шарифзода Фарангис ҳусни ифтитоҳ бахшида сухани муқадимавиро ба Президенти академия Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт вогузор намуданд.
Зимни баромади хеш Хушвахтзода Қ.Х. зикр намуд, ки воқеан устод Айнӣ дар таърихи фарҳангу адаби муосири тоҷик бо осори гаронмояи адабию бадеӣ, мулоҳизоту афкори адабию эстетикӣ, ки саршор аз эҳсоси ватандӯстӣ ва ҳуввияти миллӣ ҳастанд, ҷойгоҳи махсус дорад. Ӯ қабл аз ҳама ҳамчу адиби ҳақиқатнигор дар ошкор сохтани камбуду нухсонҳои иҷтимоӣ, ки заминаи мушкилоту печидагиҳои ҳаёти инсонӣ буданд, қадамҳои устувор бардоштааст. Устод Айнӣ дар ташаккули шахсият ва симои навви халқи тоҷик дар арсаи ҷаҳонӣ хидматҳои бебаҳо анҷом додааст. “Намунаи адабиёти тоҷик” тазкираи тақдирсози устод аст, ки бо ҳамин мақсад гирдоварӣ шуда, мавҷудияти як халқи қадима дар Осёи Миёна – ро собит менамояд.
Муҳимтар аз ҳама устод Айнӣ ба сифати равшанфикри замон ва адиби навовари воқеъбин дар ташхиси мушкилоти фикрӣ ва ақидагии замон саҳми муносиб гузошта ҷиҳати ҳалли мушкилоти фикрию зеҳнӣ, ки аз хурофотпарастӣ миллату давлатро раҳонида, дар арсаи ҷаҳони қадимӣ будани миллати тоҷикро исбот кардааст. Хизматҳои шоёни устод Айнӣ – ро Президенти оқилу орифамон Эмомалӣ Раҳмон қадр намуда, аввалин унвони олии қаҳрамониро насиби устод Садриддин Айнӣ донистааст.
Дар идома ноиби Президенти академия Муҳаммад Абдураҳмон, мудири шуъбаи фарҳангнигорӣ ва истилоҳот Институти забон ва адабиёти ба номи Рӯдакӣ Назарзода С., узви вобастаи АМИТ профессор Аламхон Кучаров, сарходими шуъбаи адабиёти муосири Институти забон ва адабиёти ба номи Рӯдакӣ Аскар Ҳаким бо маърӯзаҳои ҷоиб дар самти кору фаъолият ва осори устод Айнӣ баромад намуда, ба иштирокдорон маълумот доданд. Дар охир осори омоданамудаи олимони институт дар самти мавзуҳои гуногун, ки ба устод Айнӣ бахшида шудааст рӯнамоӣ карда шуд.
23 апрел таҳти Раёсати Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт ҷаласаи васеи корӣ бо иштироки аъзои раёсат, директорони институтҳо, мудирони шуъба ва марказҳо баргузор гардид.
Дар ҷаласаи мазкур самтҳои фаъолияти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ва бандҳои иҷронашудаи Нақшачорабиниҳои «Стратегияи Ҷумҳурии Тоҷикистон дар соҳаҳои илм, технология ва инноватсия барои давраи то соли 2030, ки бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон» аз 30 июни соли 2021, №263 тасдиқ шудааст, дар соли 2023 аз ҷониби масъулин ба саҳми директорони институтҳо, мудирони шуъба ва марказҳо расонида шуд.
Дар оғоз Президенти Академияи милли илмҳои Тоҷикистон Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт зикр дошт, ки Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ҳамчун маркази бузурги илмии ҷумҳурӣ ба ҳисоб рафта, дар ин замина мо олимону зиёиёни кишвар дастуру супоришҳои Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистонро бояд дастаҷаъмона ва пурсамар иҷро намоем. Зимнан таъкид шуд, ки мо бояд дар як фурсати кӯтоҳ оид ба иҷроиши бандҳои нақшачорабинии мазкур маълумотномаи муфассал дар доираи факту далелҳои асоснок омода намуда, ба Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон пешниҳод намоем.
Дар интиҳо роҳбарияти академия дигар масъалаҳои ҷории самтҳои афзалиятноки фаъолияти муассисаҳои илмии Академияи миллии илмҳо Тоҷикистонро баррасӣ намуда, дар заминаи он ба масъулини соҳа дастуру супоришҳои мушаххас доданд.
Нимаи дуюми рӯзи 22 апрел Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт бо мақсади шиносоӣ аз фаъолияти лабараторияву озмоишгоҳҳо аз Маркази илмӣ-таҳқиқотии экология ва муҳити зисти Осиёи Марказӣ (Душанбе) боздид ба амал оварданд.
Дар заминаи ин боздид роҳбарияти академия аз фаъолияти лабараторияву озмоишгоҳҳое, ки дар заминаи маркази мазкур фаъолият менамоянд, зимнан аз натиҷаву таҳқиқотҳои илмӣ бадастомадаи олимону кормандон аз наздик шинос гардиданд. Пас аз боздиди озмоишгоҳҳо Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт дар толори маҷлисгоҳ бо кормандони маркази мазкур вохурӣ доир намуда, ҳамзамон оиди фаъолияти олимону кормандони академия дар лабараторияву озмоишгоҳҳо, тадбиқи илм дар истеҳсолот, ба даст овардани натиҷаҳои назаррас дар илмҳои гуманитарӣ, табиатшиносӣ, дақиқ ва риёзӣ ёдовар шуда, ба масъулин дастурҳои мушаххас дода шуд.
Бояд гуфт, ки Маркази илмӣ-таҳқиқотии экология ва муҳити зисти Осиёи Марказӣ (Душанбе) тибқи Созишнома оид ба ҳамкориҳои илмӣ байни Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ва Академияи илмҳои Хитой, ки 13 сентябри соли 2014 ба имзо расидааст, таъсис дода шудааст ва расман аз 1 апрели соли 2017 ба фаъолияти илмӣ-таҳқиқотӣ шурӯъ намуд.
Умуман, ҳадафи асосии Марказ мусоидат намудан ба таҳқиқот дар соҳаи экология ва ҳифзи муҳити зист, гузаронидани таҳқиқотҳои бунёдӣ ва илмӣ амалӣ дар соҳаи илмҳои табиатшиносӣ, омода намудани мутахассисони баландихтисоси илмӣ тавассути таҳсил дар магистратура, аспирантура, докторантура ва таҷрибаомӯзии мақсаднок ба шумор меравад.
22 апрел бо ташаббуси Шурои олимони Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон конференсияи илмӣ – амалӣ дар мавзуи “Илм аз дидгоҳи олимони ҷавон” бахшида ба эълон гардидани соли 2024 “Соли маърифати ҳуқуқӣ” баргузор гардид.
Дар конфронс Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт, Раиси Кумитаи кор бо ҷавонон ва варзиши назди Ҷумҳурии Тоҷикистон – Гулаҳмадзода Зулфиқор, сардори Раёсати кор бо ҷавонон ва варзиши шаҳри Душанбе – Бобохонзода Раҷабалӣ, иштирок ва суханронӣ намуданд. Дар кори конференсия муҳаққиқони ҷавон, докторантони PhD, унвонҷӯён, магистрантони Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ва муассисаҳои таҳсилоти олии Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷалб гардида буданд. Нахуст ба кори конференсия Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт ҳусни оғоз бахшида, ташрифи меҳмононро ба ин боргоҳи илм хайрамақдам гуфтанд.
Таъкид шуд, ки дар замони Истиқлоли давлатӣ дастгирии илм ва махсусан олимони ҷавон яке аз авлавиятҳои вижаи сиёсати некбинона ва хирадмандонаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба ҳисоб меравад. Аз ин рӯ, заҳмату талошҳои пайгиронаву пайвастаи Пешвои миллат дар самти сиёсати ҷавонон воқеъан арзанда маънидод мегардад. Боиси тазаккур аст, ки аз ҷониби Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар самти дастгирии ҷавонон як қатор санадҳои муҳими давлатӣ қабул гардида, фаъолияти онҳо дар шароити нави муносибатҳои сиёсиву иҷтимоӣ муайян карда шудаанд. Аз ин лиҳоз мову шумо олимони ҷавонро мебояд, ки дар самти муайяншудаи илмиамон бо дасту дили гарм дар гузаронидани корҳои илмиву татқиқотӣ корро ҷоннок намуда, то ба қуллаҳои баланди илмӣ рафта расида тавонем, чи тавре ки Пешвои муаззами миллат дар баромадашон қайд намуда буданд. “Ҷавонон ояндаи миллатанд!” аз ин рӯ аз устодону олимони соҳибмактаб таҷриба андухта олими варзида шавед, то ки дар давлату миллат содиқонаву софдилона кор карда, илми тоҷикро дар арсаи ҷаҳон муаррифӣ карда тавонед.
Зимнан раиси Кумитаи кор бо ҷавонон ва варзиши назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон Гулаҳмадзода Зулфиқор Аҳмад суханронӣ намуда, таъкид дошт, ки ҷавонон дар ҳама давру замон нерӯи пешбарандаи кишвар мебошанд. Маҳз имрӯз таваҷҷӯҳи бевоситаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон нисбат ба ин қишри аҳолӣ зиёд буда, барои онҳо тамоми шароити мусоидро фароҳам овардаанд.
Маҳз онҳо худро воқеан давомдиҳандагони ҳадафҳои олии кишвар пиндошта, мактаби бузурги ватандӯстии Пешвои миллатро сабақи бузурги зиндагӣ интихоб намуда, масъулияти бузурги таърихӣ ва қарзи пурифтихори фарзандии худро сарбаландона адо менамоянд ва барои рушду нумӯи рӯзафзуни кишвар ҳамчун, созандагони фардои Ватан ва пайравони асилу содиқи Пешвои муаззами миллат тадбирҳои судманд андешида, ҳамчун нерӯи пешбарандаю таккондиҳандаи ҷомеаи навини Тоҷикистон барои амалӣ намудани ҳадафҳои созандаю бунёдкорона, фаъолияти хешро равона месозанд.
