Дар партави дастуру супоришҳои хирадмандонаи сарвари давлатамон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон доир ба пешвоз ва ҷашнгирии санаҳои муҳими таърихӣ ва эҳё кардани сунатҳои таърихии миллии ниёгонамон ҷойгоҳи хосе дорад. Яке аз ин ҷашнҳои муҳими таърихӣ, ки шукуҳи худро садсолаҳои дигар гум накардааст, ҷашни Сада мебошад, ки ҳама сола тамоми кормандони соҳа дар фазои озод ва мутантан бо шодию нишоти бепоён ҷашн мегиранд. Ин ҷашни таърихӣ ба 29-30-юми январи солшумории мелодӣ рост меояд.
Садаро дар сарчашмаҳои таърихӣ ҳамчун ҷашни нуру рушноӣ, гармиву дилоройии хуршед ном мебаранд. Сада номи ҷашни бузурги ориёиҳо ва пайвандҳои ин шаҷара, хусусан эронитаборҳо, яъне мо – тоҷикон мебошад, ки қариб то охирҳои асри XII мелодӣ гузаштагонамон ҷашн мегирифтаанд. Сада ҷашни пиру ҷавон, зану мард ва маҷмӯъ ҳамаи хурду калон аст. Моҳияти ҷашни Садаро пирӯзии рӯшноӣ ба торикӣ, гармо бар сармо ва некӣ бар бадӣ ташкил дода, мардум онро бо афрӯхтани оташҳои бузург таҷлил мекарданд. Дар нишондодҳои таърихӣ омадааст, ки мардум бо афрӯхтани оташ фасли баҳор ва гармию равшаниро даъват мекардаанд, ки ин мардумро аз омодагиҳо ба корҳои кишоварзӣ ва боғдорӣ огоҳ менамуд.
Ҷашни Сада, ки таърихи дуру дароз дорад дар рӯзи 10-уми моҳи баҳмани солшумории ҳиҷрии хуршедӣ таҷлил мегардид, ки баробар ба 30-ми январи солшумории мелодӣ рост меояд. Дар сарчашмаҳои таърихиву адабӣ мафҳуми “Сада”-ро чунин тафсир кардаанд, ки “Сада” аз шумораи сад (100) гирифта шудааст ва он иборат аз панҷоҳ шабу панҷоҳ рӯз будан ва фарорасидани Наврӯзро ифода мекунад. Ин ҷашн ёдгорест аз даврони ориёиҳо, ки дар сарчашмаҳои таърихӣ пайдоиши онро бо паҳлавони асотирӣ Ҳушанг нисбат медиҳанд. Ин аст, ки ҳакими бузург Абулқосими Фирдавсӣ дар “Шоҳнома” оид ба асос гузоштани ҷашни Сада ҳикоят мекунад, ки боре шоҳ Ҳушанг бо наздиконаш ба шикор меравад ва дар кӯҳсор мори дарозу тирарангро мебинад. Ҳушанг санги калонеро бардошта ба сӯйи мор ҳаво медиҳад, мор гурехта меравад, аммо ин санг ба санги дигар бархӯрда, шарора меҷаҳад ва хасу хошоки хушк оташ мегиранд. Мардум то ин замон тарзи афрӯхтани оташро намедонистанд ва Ҳушангу наздиконаш аз ошкор шудани рози оташафрӯзӣ шод шуда, онро неъмати худовандӣ мехонданд. Шоҳ Ҳушанг ба худо шукр мекунад, ки ба мардум сирри афрӯхтани оташро ошкор намуд ва ӯ ба шаҳраш баргашта, ин рӯйдодро ҷашн мегирад.
Ҷашнгирии иди Сада аз замони ориёиҳо сар карда то даврони салтанати ғазнавиёну салҷуқиён дар баъзе минтақаҳо то замони муғулҳо маъруф буда, дар дарбор ва байни мардум дар қатори ҷашнҳои Наврӯзу Меҳргон бо шукӯҳу шаҳомат таҷлил мегардид. Иди Сада ва таҷлили он аз тарафи шоҳон қатъ шуда, он ба ҷашни мардумӣ табдил ёфт ва то замони мо омада расидааст.
Аз нуқтаи назари муҳаққиқон мафҳуми Сада моҳияти хуршед, рӯшноӣ ва оташ пеши назар меояд, ки ҳар кадомаш ба ҳаёти инсон ва табиат вобастагии калон дорад. Ба ҳамагон маълум аст, ки зинда мондани тамоми мавҷудоти зиндаро бидуни рушноӣ тасаввур имконнопазир аст.
Дар ин бора Пешвои миллат дар асари “Нигоҳе ба таърих ва тамаддуни ориёӣ” чунин гуфтааст: “Дар миёни қувваҳои сершумори бадӣ, дар дашту ҷангалҳои Осиёи Марказӣ, ки ҷони инсонро дар азоб ва таҳлука меандохт, ба хусус хушкӣ ва торикӣ бисёр зиёновар буданд. Онҳо дарёфта буданд, ки бар зидди неруҳои номбаршудаи бадӣ, озар ё оташ ва раъду барқ муассир буданд. Бар зидди торикӣ бошад, Хуршед, чун унсури тавонно муқаддас дониста мешуд. Нисбати ҳамин аст, ки Хуршед дар миёни нажоди қавмҳои зиёди олами бостон ситоиш ва парастиш шудааст”.
Бо шарофати ба даст овардани Истиқлолияти давлатӣ ва талошҳои пайвастаи Пешвои миллат, ҷашнҳои миллии мо марҳила ба марҳила эҳё гардида, имрӯз дар ҳаёти мардуми мо ҷойгоҳи арзишманд пайдо намудаанд.
Сада ҳамчун яке аз ҷашнҳои бостонии миллати тоҷик аз ҷумла ҳамин оинҳои эҳёшудаи мо буда, дар чанд соли охир дар саросари мамлакат бо шукӯҳи хос таҷлил мегардад. Ин ҷашн муждаи баҳор ва гузаштани сардиҳои зимистон аст.
Ҷашни Сада дар қатори дигар ҷашнҳои миллӣ аз ҷумла Наврӯз, Меҳргон ва Тиргон яке аз ҷашнҳои қадими ориёӣ мебошад. Агар Наврӯзро мувофиқи фарҳанги тақвими миллиамон сари сол бишиносем ва аввалин ҷашни сол бидонем, пас Меҳргон ҷашни дувуми сол ва Сада ҷашни севуми соли тақвими миллӣ аст, ки ҳамзамон оғози заминасозие барои ҷашни Наврӯз - сари соли оянда мебошад. Дар ҳар яке аз ин ҷашнҳо андешаву гуфтор як шиор буд, муттаҳидӣ, ваҳдату баҳамойи ва шодмониву сипосгузорӣ ва якдиливу шикастнопазирӣ. Ҳамин ҷузъиётҳои муҳиму устувор буд, ки ин ҷашнҳои хоси табиат ва моли ниёгони тоҷик дар дарозои таърихи бостон то имрӯз боқӣ мондаанд.
Анъанаҳои ҷашни Сада афрӯхтани оташ ва паридан аз болои он. Шодиву хушҳолӣ ва бузургдошти Худои гармию фурӯғӣ. Дар Тоҷикистон, ҷашни Сада аз соли 2017 расман таҷлил мешавад.
Ходими илмии Институти ботаника, физиология ва генетикаи растании Академияи миллии илмҳои
Тоҷикистон , Озмоишгоҳи растаниҳои шифобахш ва фарматсевтика Абирова Бахтинисо

ОЛИМОНИ АКАДЕМИЯИ ИЛМҲО ВАЗИФАДОРАНД, КИ ДАР ИҶРОИ СЕ ҲАДАФИ СТРАТЕГИИ ДАВЛАТ – ТАЪМИНИ ИСТИҚЛОЛИЯТИ ЭНЕРГЕТИКӢ, РАҲОӢ АЗ БУНБАСТИ КОММУНИКАТСИОНӢ ВА ҲИФЗИ АМНИЯТИ ОЗУҚАВОРИИ МАМЛАКАТ НАҚШИ ФАЪОЛОНА ДОШТА БОШАНД.
News
Имрӯзҳо таваҷҷуҳи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон хосатан Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба соҳаи илм ва олимону академкон бештар равона гардидааст. Зеро Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ҳамчун маркази бонуфузи илмӣ дар пешбурди сиёсати илмии кишвар нақши муҳим мебозад. Дар баробари дигар соҳаҳои фаъолияти иҷтимоию давлатӣ соҳаи илм ҳам барои пешрафту рушди ояндаи кишвар зарур дониста мешавад.
Ҳамин аст, ки дар шароити имрӯз Пешвои муаззами миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон нисбат ба олимону академикон ғамхориҳои худро дареғ надошта, заҳмату талоши онҳоро ҳамеша қадр менамояд. Дар робита ба ин дар остонаи 33- солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо Фармони Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон 13 нафар олимону кормандони муассисаҳои илмию таҳқиқотӣ бо мукофотҳои давлатӣ қадрдонӣ гардиданд. Воқеан ҳам ғамхориҳои Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон аст, ки мақому мартабаи олимону академикон дар ҷомеаи муосир сол то сол боло рафта истодааст.
Имрӯз (04.09.2024) бо иштироки ёрдамчии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба масъалаҳои рушди иҷтимоӣ ва робита бо ҷомеа Раҳмонзода Абдулло Қурбоналӣ ба олимону академикони муассисаҳои илмию таҳқиқотии Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон мукофотҳои давлатӣ дар остонаи ҷашни 33- солагии Истиқлолияти давлатӣ Ҷумҳурии Тоҷикистон супорида шуданд.
Санаи 3-юми сентябри соли равон дар толори Агентии амнияти химиявӣ, биологӣ, радиатсионӣ ва ядроии АМИТ вохӯрӣ бо намояндагони ширкати “Радметрон” - и Ҷумҳурии Белорус баргузор гардид.
Дар вохурӣ аз ҷониби Ҷумҳурии Тоҷикистон, ноиби Президенти АМИТ- раиси шуъбаи илмҳои физикаю математика, химия, геология ва техникаи АМИТ - Амонзода Илҳом, директори Агентии амнияти ХБРЯ-и АМИТ - Илҳом Мирсаидзода, директори Институти физикаю техникаи ба номи С.Умаров АМИТ - Зарифзода Авзалшо ва ҷониби Ҷумҳурии Белорус, муовини директор оид ба фурӯши ширкати “Радметрон” - Белорус Владимир Коржовник ва котиби дуюми Сафорати Ҷумҳурии Белорус дар Ҷумҳурии Тоҷикистон - Базюк Олег Иосифович иштирок намуданд. Инчунин, дар вохурии мазкур, муовини аввали директори Агентии амнияти ХБРЯ-и АМИТ - Ахмедов Матин ва муовини директори Агентии номбурда - Баротов Бахтиёр иштирок варзиданд.
Дар раванди вохӯрӣ масалаҳои ҳамкории дуҷониба байни Агентии амнияти ХБРЯ-и АМИТ Тоҷикистон ва ширкати “Радметрон” - и Ҷумҳурии Белорус муҳокима гардид.
Бояд тазуккур дод, ки ширкати “Радметрон” ба истеҳсол ва фуруши таҷҳизотҳои муайянкунанда ва кашфи маводҳои радиатсионӣ ва инчунин химияавӣ машғул аст. Қайд гардид, ки истифодабарии таҷҳизотҳои пешкашгардида дар Агентии амнияти ХБРЯ-АМИТ, Қӯшунҳои сарҳадии КДАМ, Хадамоти гумрук ва Кумитаи ҳолатҳои фавқуллода ва мудофиаи граждании назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон истифода бурдан имконпазир аст.
Зимни вохурӣ, меҳмонон таҷҳизотҳои худро дар шакли электронӣ ба намоиш гузошта, оид ба ҳамкорӣ омодагии худро изҳор доштанд. Ҷонибҳо оид ба масъалаҳои ҳамкории дуҷониба ва бисёрҷонибае, ки дар самти бехатарӣ ва кашфи маводҳои радиатсионӣ мавҷуд аст, мувофиқа намуданд.
Имрӯз (03.09.2024) бо ташаббуси Институти фалсафа сиёсатшиносӣ ва ҳуқуқи ба номи А. Баҳовиддинови Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон дар толори маҷлисии академия Конференсияи ҷумҳуриявии илмӣ – амалӣ дар мавзуи “Истиқлолияти давлатӣ – заминаи таҳкими давлатҳои ҳуқуқбунёд” бахшида ба ҷашни 33- солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон баргузор гардид.
Ба кори конференсия директори институт доктори илмҳои фалсафа -Маҳмадизода Нозим ҳусни оғоз бахшида, оид ба ҷашни пуршукуҳи дар пешистода “Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон” маъруза намуда, саҳми бузурги Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмонро оид ба даст овардани Истиқлолият бузург арзёбӣ намуд ва ҳамзамон таъкид доштанд, ки ҳамаи мо насли калонро мебояд ин арзиши бузургро чун гавҳараки чашм нигоҳ дошта, дар замири наслҳои оянда бузургиву муқаддасии Истиқлолияти давлатиро ҷо намуда тавонем ва ба ин васила аз худ ба ояндагон як давлати воҳид ба мерос гузорем.
Дар идома як қатор олимону донишмандони институт бо маърузаҳои пурмуҳтавову ҷолиб ва саривақтӣ баромад намуда, мазмуну муҳтавои Истиқлолияти давлатиро шарҳ дода, ба иштирокдорон маълумотҳои муфассал ва ҷолиби диққатро оид ба корнамоиҳои Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар бобати ба даст овардани Истиқлолияти давлатӣ, таъмин намудани сулҳу ваҳдати миллӣ ибрози ақида намуданд.
Дар арафаи фарорасии оғози соли таҳсил 1- уми сентябри соли 2024 аз ҷониби Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар ноҳияи Синои шаҳри Душанбе Муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии №19-ро маврид
Дар арафаи фарорасии оғози соли таҳсил 1- уми сентябри соли 2024 аз ҷониби Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар ноҳияи Синои шаҳри Душанбе Муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии №19-ро мавриди баҳрабардорӣ қарор доданд. Акнун 3500 хонандаи хуштолеъи кишвар дар оғози соли нави таҳсил соҳиби мактаби наву замонавӣ гардиданд.
Воқеан ҳам насли имрӯзаи кишвар бисёр хуштолеъ мебошанд, ки маҳз дар замони соҳибистиқлолӣ Ҳукумати кишвар барои ба таҳсил фаро гирифтани онҳо шароит ва имкониятҳои васеъро фароҳам оварда истодааст. Дар баробари ин ғамхориҳои Пешвои муаззами миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон наврасону ҷавонон бояд аз пайи дониш андухтану соҳибилм гардидан шуда, барои ватану миллати хеш саҳми арзишманд гузоранд.
Мулоқоти Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо кормандони соҳаи маориф бахшида ба Рӯзи дониш ҳамасола рӯзи якуми сентябр дар яке аз муассисаҳои таълимии кишвар Рӯзи дониш ва дарси сулҳ бо иштироки Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмонр баргузор мегардад.
Соли равон дарси сулҳ дар бинои навбунёди муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии рақами 19-и ноҳияи Синои шаҳри Душанбе доир гардид.
Аз ҷониби Пешвои миллат ҷиҳати рушди соҳаи маориф ва илм, дастрасӣ ба таҳсилоти босифат, баланд бардоштани мақоми омӯзгор, риояи муқаррароти қонунҳои қабулшуда, махсусан се қонуни миллӣ - дар бораи танзими ҷашну маросим, масъулият барои таълиму тарбияи кӯдак ва тарбияи ватандӯстии шаҳрвандон ва ба ин васила мубориза бар зидди таҳдиду хатарҳои замони муосир дастуру супоришҳои мушаххас дода шуданд.
Дар рафти мулоқот Курбонов Бурхвали донишҷӯи курси сеюми факултаи механика ва математикаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон баромад намуд. Пешвои миллат дастуру супориш доданд, ки бо чунин олимони ҷавон ва боистеъдод ҳамкорӣ намоянд ва дар ҷодаҳои илм дасгирӣ намоянд
Имрӯз 3.09.2024 с бо дастури Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, узви вобастаи АМИТ, профессор Хушвактзода Қ. Х директори Институти математикаи ба номи А. Ҷӯраеви АМИТ номзади илмҳои физика ва математика Рахимзода А. О. ба Донишгоҳи миллии Тоҷикистон ташриф оварда, бо Курбонзода Бурхвали вохурӣ намуданд.
Дар вохурӣ директорро декани факултаи механика ва математикаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон Қосимов И ва якчанд омӯзгорони факултет ҳамроҳӣ намуданд.
Рахимзода. А. О бо Курбонов Бурхвалӣ ҳамсӯҳбат шуда, оиди ҳамкориҳо пешниҳодои муфид намуданд.
Инчунин, Рахимзода А. О таъкид карданд, ки чунин донишмандони ҷавон ба сафи кадрҳои Институтҳои таҳқиқотии АМИТ, аз ҷумла ба Институти математикаи ба номи А. Ҷӯраеви АМИТ лозим буда, ҳамавақт таер аст, ки онҳоро дар ҷодаи илм дастгирӣ намояд.
Имрӯз (03.08.2024) дар шаҳри Душанбе Конфронси байналмилалӣ дар мавзӯи «Чолишҳо ва таҳдидҳо ба амнияти минтақавӣ дар кишварҳои Осиёи Марказӣ» баргузор гардид. Чорабиниро Институти омӯзиши масъалаҳои давлатҳои Осиё ва Аврупои Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон бо дастгирии Фонди Конрад Аденауэр (Германия)ва фонди миллии «Роҳи абрешим - рохи иттиҳод»ташкил намуд. Дар ин конфронс коршиносон ва олимони шинохта аз кишварҳои Осиёи Марказӣ гирди ҳам омада, масъалаҳои калидии марбут ба амният ва субот дар минтақаро баррасӣ карданд.
Дар миёни мавзӯъҳои баррасишуда хусусан ба масолилимубориза бо ифротгароӣ, ҷиноятҳои фаромарзӣ, идоракунии захираҳои табиӣ ва амнияти энергетикӣ таваҷҷуҳи хоса зоҳир шуд. Муҳокимаи ҷамъбастӣ лаҳзаҳои муҳимиконференсия буд, ки дар он иштирокчиён фаъолона мубодилаи афкор намудандва саволҳо доданд. Олимон якдилона ба хулосае омаданд, ки суботи Осиёи Марказӣ мустақиман ба сатҳи ҳамкориҳои минтақавӣ вобаста аст. Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахтва директори Институти омӯзиши масъалаҳои давлатҳои Осиё ва Аврупои Ҳайдарзода Рустам Ҷӯратаъкид карданд, ки таҳкими ҳамкории кишварҳои минтақа омили асосии муқовиматибомуваффақият ба таҳдидҳои муосир мебошад.
Созмондиҳандагони конфронсҳумчунин қайд карданд, ки танҳо тавассути муттаҳидсозии нерӯҳо ва амалҳои ҳамоҳангшуда рушди устувори минтақаро таъмин кардан мумкин аст. Дар рафти чорабинӣ тавсияҳо таҳия карда шуданд, ки барои баррасӣ ва татбиқи минбаъда ба ҳукуматҳои кишварҳои Осиёи Марказӣ ирсол карда мешаванд. Конфронс ба як платформаи муҳим барои баррасии масъалаҳои мубрами рӯз ва таҳкими ҳамкориҳои илмӣ табдил ёфтааст, ки эҳтимолан ба амният ва субот дар Осиёи Марказӣ мусоидат мекунад.
Пешрафти ҳар як давлату миллат аз илму маорифаш вобастагии амиқ дорад, ҳамасола дар тамоми дунё 1- сентябр ҳамчун рамзи илму дониш ҷашн гирифта мешавад, ҳамзамон дар ин рӯз “Дарси сулҳ” аз ҷониби омӯзгорон гузаронида мешавад. Президенти маҳбубу маорифпарвари мо муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон аз рӯзҳои нахустини сари ҳокимият омаданашон ба илму дониш ба соҳаи маориф тавҷҷуҳи хосса зоҳир намуда, дар рушду нумуи ин соҳа корҳои зиёдеро ба сомон расонидааст, ки аз ин корҳо шахсияти маорифпарвар буданашон баръало мушоҳида мешавад. Бунёди муассисаҳои таҳсилоти томактабӣ, таҳсилоти миёнаи умумӣ, таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи кабӣ, таҳсилоти олии кишвари азизамон бо тарҳу усули наву замонавӣ ва ба стандартҳои ҷаҳонӣ ҷавобгӯи дар замони соҳибистиқлолии давлатамон бунёд гардида исботгари гуфтаҳои волост.
Имрӯз (01.09.2024) бо мақсади таҷлили Рӯзи дониш дар ноҳияи Синои шаҳри душанбе мактаби наву замонавӣ бо тамоми техникаву технологияи пешрафта муҷаҳазро Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон мавриди баҳрабардорӣ қарор дода, ҳамзамон бо кормандони соҳаи илму маориф ва хонандагон вохурӣ анҷом дода, баҳри пешрафт ва муваффақияти соҳа ба масъулин дастурҳои мушаххас доданд. Дар вохурии мазкур роҳбарият ва як қатор кормандони Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон иштирок доштанд.
Бо дастури Роҳбарияти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон кормандони Раёсати АМИТ ва зерсохторҳои он дар толорҳои маҷлисӣ ҷамъ омада, пахши мустақими раванди баргузории вохурии Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмонро бо аҳли маориф тамошо намуда, бо худ як ҷаҳон таассурот бардоштанд.
-
Суратгузориш аз рафти томошои дастачамъонаи пахши мустақими "Мулоқоти Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат мӯҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо кормандони соҳаи маориф бахшида ба Рӯзи дониш" аз тарафи кормандони Институти кимиёи ба номи В.И.Никитин ва Институти ботаника, физиология ва генетикаи растаниҳои АМИТ.
-
Суратгузориш аз рафти томошои дастачамъонаи пахши мустақими "Мулоқоти Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат мӯҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо кормандони соҳаи маориф бахшида ба Рӯзи дониш" аз тарафи кормандони Институти математикаи ба номи А. Ҷӯраеви АМИТ
- Суратгузориш аз рафти томошои дастачамъонаи пахши мустақими "Мулоқоти Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат мӯҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо кормандони соҳаи маориф бахшида ба Рӯзи дониш" аз тарафи кормандони Институти астрофизика АМИТ
- Суратгузориш аз рафти томошои дастачамъонаи пахши мустақими "Мулоқоти Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат мӯҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо кормандони соҳаи маориф бахшида ба Рӯзи дониш" аз тарафи кормандони Институти геологияи АМИТ.
- Суратгузориш аз рафти томошои дастаҷамъонаи пахши мустақими "Мулоқоти Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат мӯҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо кормандони соҳаи маориф бахшида ба Рӯзи дониш" аз тарафи кормандони Агентии амнияти ХБРЯ-и АМИТ.
Ифтитоҳи Муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии №19 дар ноҳияи Синои шаҳри Душанбе ва иштирок дар рӯзи Дониш
01.09.2024
https://www.president.tj/event/news/47085
1 сентябр Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва Раиси Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ дар ноҳияи Синои пойтахт Муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии №19-ро мавриди баҳрабардорӣ қарор дода, дар рӯзи Дониш ва оғози тантанавии соли нави таҳсили 2024-2025 иштирок намуданд.
Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ин иншооти зебои замонавиро ифтитоҳ намуда, онро дар рӯзи оғози соли нави хониш туҳфаи арзандаи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон барои аҳли маориф ва насли хуштолеъи кишвар номиданд.
Зимни шиносоӣ бо шароити таҳсил дар ин муассисаи нави таълимӣ зикр гардид, ки мактаб аз 4 ошёна ва таҳхона иборат буда, барои 3500 хонанда дар ду баст пешбинӣ шудааст.
Иншоот бо дастгирӣ аз сиёсати ободкории Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз ҷониби роҳбари Ҷамъияти дорои масъулияти маҳдуди “Сарманзил”, соҳибкори ватандӯст Маҳмуд Муродов дар зарфи як сол бунёд ёфтааст.
Мактаби нав аз 75 синфхона ва дигар иншооти ёрирасон иборат мебошад.
Мавриди зикр аст, ки ҳамасола дар арафаи соли нави хониш бо ҷонибдорӣ аз сиёсати маорифпарваронаи Пешвои миллат дар тамоми шаҳру ноҳияҳои кишвар ба шаҳри Душанбе муассисаҳои нави таълимӣ бо шароити муосиру ҷавобгӯи талабот бунёду мавриди баҳрабардорӣ қарор дода мешаванд, то насли имрӯзу оянда соҳибилму донишманд гарданд ва барои рушди Тоҷикистони соҳибистиқлол саҳмгузор бошанд.
Масоҳати умумии замини муассисаи таълимӣ беш аз 13 ҳазор метри мураббаъро ташкил дода, дар он ғайр аз бинои асосӣ ва иншооти ёрирасон ҳамзамон майдончаи футболи хурд бунёд гардидааст ва минбаъд омӯзгорону хонандагон аз чунин шароити мусоид метавонанд самаранок истифода намоянд.
Ба хотири мутобиқ сохтани муассиса ба талаботи стандартҳои ҷаҳонӣ дар ин ҷо толори маҷлис бо 380 ҷойи нишаст, китобхона, толори барҳавои варзиш ва ошхона бо 348 курсӣ сохта шудааст.
Дар ин ҷо Сарвари давлат бо раванди фаъолияти барномаи электронии “eDonish”, ки тули 5 сол инҷониб дар муассисаҳои таълимии шаҳри Душанбе амалӣ мешавад, шинос шуданд.
Барномаи “eDonish” бо ташаббуси Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳри Душанбе дар доираи “Консепсияи гузариш ба таҳсилоти рақамӣ дар ҷумҳурӣ” аз соли 2020 тарҳрезӣ ва мавриди татбиқ қарор дошта, имрӯз 150 муассисаи таълимии ҳудуди пойтахт аз ин таҷрибаи пешқадам истифода мебаранд.
Баъди шиносоӣ бо шароити таълим дар муассисаи тозабунёд Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба сифати корҳои сохтмонӣ баҳои баланд дода, ба соҳибкори ватанӣ барои чунин иқдоми шоиста ва туҳфаи арзанда барои хонандагони пойтахт изҳори сипос намуданд.
Муассиса бо тарҳи муосир ва ҷавобгӯи талаботи меъмориву сохтмонӣ бо сифати баланд сохта шуда, ҳамаи синфхонаҳои таълимӣ бо мизу курсӣ ва айёниятҳои хониш таъмин мебошанд.
Роҳбари давлат зимни шиносоӣ аз раванди таҳсил ва суҳбати самимӣ бо омӯзгорону хонандагон таъкид намуданд, ки дар шароити пешрафти босуръати илму технология насли хушбахти даврони истиқлол бояд донишманду босавод бошанд ва барои рушди Ватани азиз саҳми арзандаи худро гузоранд.
Барои фаро гирифтани хонандагон бо омӯзиши касбҳои гуногун дар таҳхонаи бино синфхонаҳои касбомӯзӣ амал менамояд, ки бо тамоми шароит таъмин гардидааст. Ин тадбир ба хонандагон имкон медиҳад, ки дар баробари омӯзиши илм ҳамзамон касбҳои гуногунро аз худ намоянд.
Толори хониш дорои шароити мусоиди китобхонӣ буда, дар ин ҷо дар як вақт 100 нафар метавонад асарҳои адибони муосиру класикӣ ва китобҳои тозанашрро мутолиа намоянд.
Дар доираи корҳои ободонӣ бино пурра бо системаи гармидиҳӣ пайваст гардида, ҳамзамон дар ҳамаи толорҳои хониш ва синфхонаҳо камераҳои назоратӣ насб гардидааст, ки тавассути онҳо раванди таълим пайваста назорат карда мешавад.
Атрофи мактаб, ки 5 ҳазору 700 метри мураббаъро ташкил медиҳад мумпуш ва сангфарш гардида, бо шинонидани 200 бех ниҳоли дарахти ороишию сояафкан, чароғонкунӣ ва сабзгардонӣ саҳни бино ба як макони зебою назаррабо табдил дода шудааст.
Мавриди зикри хос аст, ки бо дастгирии бевоситаи Пешвои миллат, ҷонибдории Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳри Душанбе ва ҳамдилии соҳибкорони ватанӣ бо сиёсати созанда ва маорифпарваронаи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар арафаи рӯзи дониш танҳо дар пойтахти кишвар 6 иншооти муосири соҳаи маориф бо беш аз 12 ҳазор ҷойи нишаст ба истифода дода шуд.
Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон чун анъанаи накӯ дар Рӯзи дониш бо кормандони соҳаи маориф мулоқоти самимӣ доир намуданд.
Нахуст, Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҳамаи кормандони соҳаи маорифи кишвар, устодону омӯзгорон, донишҷӯёну хонандагон ва иштирокдорони мулоқотро бо фарорасии соли нави таҳсил самимона шодбош гуфтанд.
Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон иброз доштанд, ки дар даврони истиқлоли давлатӣ дар оғози соли таҳсил таҷлил намудани Рӯзи дониш ва Дарси сулҳ дар ҳамаи зинаҳои таҳсилоти низоми маорифи кишвар ба яке аз анъанаҳои неки умумимиллӣ дар Тоҷикистон табдил ёфтааст.
Таъкид гардид, ки якуми сентябри ҳар сол садҳо ҳазор кӯдакони хушбахти замон дар фазои истиқлолу озодӣ, сулҳу суботи комил ва бо умеду орзуҳои зиёд аввалин маротиба ба остонаи муассисаҳои таълимӣ қадам мегузоранд ва ба омӯзиши саводу дониш, одобу ахлоқ ва илму маърифат оғоз менамоянд.
Мулоқоти имрӯза ба ифтихори соли нави таҳсил ва Рӯзи дониш дар бинои навбунёди муассисаи таҳсилоти умумии рақами 19-и шаҳри Душанбе, ки яке аз калонтарин муассисаҳои таълимӣ дар пойтахти кишвар ба шумор рафта, дар он беҳтарин шароити илму донишомӯзӣ муҳайё карда шудааст, баргузор гардид.
Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба роҳбарияти мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳри Душанбе, соҳибкори ватанӣ, меъморону муҳандисон ва бинокорон, ки ин боргоҳи илму маърифатро бо сифати баланд бунёд кардаанд, барои ташаббуси ватандӯстона ва заҳмати софдилонаашон изҳори сипос намуданд.
Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон аз талошҳои Ҳукумати кишвар нисбат ба рушди соҳаи маориф ва дастгирии соҳибкорон аз сиёсати созанда дар ин самт андешаронӣ карданд.
Таъкид гардид, ки дар зарфи чанд рӯзи охир дар шаҳри Душанбе панҷ муассисаи таълимӣ, ки дар доираи сиёсати бунёдкоронаи давлат бунёд гардидаанд, ба фаъолият оғоз карданд, ки саҳми назаррас дар рушди соҳаи маориф мебошад.
Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон таъкид карданд, ки тайи солҳои 2017 - 2023 дар шаҳри Душанбе барои 72 000 нафар хонанда мактабҳои замонавии дорои шароиту имкониятҳои беҳтарин бунёд ва ба истифода дода шудааст.
Президенти кишвар изҳор доштанд, ки тибқи тасмимҳои мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳри Душанбе танҳо дар соли равон барои беш аз 12 ҳазор фарзандони сокинони пойтахт муассисаҳои муосири таълимӣ бунёд намуда, шароити таълиму тадрисро дар пойтахт бамаротиб беҳтар мегардонанд. Илова бар ин, ҳоло дар шаҳри Душанбе сохтмони боз 24 муассисаи нави таълимӣ барои 47 ҳазор хонанда ва 55 муассисаи томактабӣ барои 11 ҳазору 500 кӯдак босуръат идома дорад.
Ба андешаи Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ин ҳама пешрафту ободиҳо ва ғамхорӣ дар ҳаққи наслҳои наврас самараи истиқлолу озодии давлат, сулҳу оромии кишвар ва азму иродаи созандаи сокинони пойтахт мебошад.
Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо ишора ба афзоиши шумораи аҳолӣ ва зарурати бунёди муассисаҳои зиёди иловагии таълимӣ, аз ҷумла таъкид доштанд, ки имрӯз дар зиёда аз 4000 муассисаи таълимии кишвар 2 миллиону 280 ҳазор нафар хонандагон ба таълиму тарбия фаро гирифта шудаанд ва ин нисбат ба соли таҳсили 1991-1992 800 мактаб ва 1 миллион хонанда зиёд мебошад. Ба тақвияти ин андеша ҳамчунин муқоиса намуданд, ки соли равон 103 ҳазор нафар синфи 11-ро хатм карданд ва 250 ҳазор кӯдак ба синфи якум қабул шуданд. Бо овардани ин омор изҳор доштанд, ки ҳар сол бунёди 380 мактаби нав зарур мешавад.
Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба мавзӯи аз таҳсили илму дониш ва касбу ҳунар дур мондани шумораи муайяни наврасону ҷавонон, ба хусус ҷавондухтарон таваҷҷуҳи хос зоҳир намуда, таъкид доштанд, ки дар ҳолати ихтиёран идома надодани таҳсил дар зинаи таҳсилоти миёнаи умумӣ, бояд ҳатман таҳсилоти худро дар муассисаҳои таҳсилоти ибтидоӣ ё миёнаи касбӣ, яъне литсейҳои касбии техникӣ ва коллеҷҳо идома диҳанд ва соҳибкасб шаванд.
Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон зимни суханронӣ оид ба аҳамияти бо дарси сулҳ оғоз намудани соли таҳсил андешаронӣ карда, таъкид доштанд, ки амалӣ гардидани ниятҳои неки ҳар як инсон ва нақшаву барномаҳои созандаи давлату ҷомеа фақат дар шароити сулҳу оромӣ, суботи сиёсӣ ва ваҳдати миллӣ имконпазир мегардад.
Бинобар ин Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон зарур донистанд, ки ҳар як шаҳрванди кишвар сулҳу оромӣ, суботи сиёсӣ ва ваҳдати миллии ба қимати ҷони даҳҳо ҳазор ҳамватанонамон бадастомадаро ҳифзу эҳтиёт карда, дар шароити бесуботи ҷаҳон барои ҳимояи истиқлолу озодии давлат ва Ватани маҳбубамон ҳамеша кӯшишу талош намоянд.
Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷавонони саодатманди кишварро ба илм омӯхтан, соҳибкасбу забондон ва вориси шоистаи гузаштагони некном ва имрӯзиён шудан ҳидоят намуданд.
Ба таъкиди Сарвари давлат ҳар коре, ки Ҳукумати кишвар ба анҷом мерасонад, фақат ба хотири имрӯзу фардои босаодати насли оянда мебошад.
Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон аз устодону омӯзгорон ва падару модарон талаб намуданд, ки ба масъалаи таълиму тарбияи наслҳои наврас, яъне фарзандон эътибори ҷиддӣ диҳанд, барои онҳо шароити беҳтарин муҳайё созанд, то ки онҳо бесавод намонанд, соҳиби илму дониш ва касбу ҳунар шаванд, дар оянда муҳтоҷи дигарон нагарданд ва Тоҷикистони азизамонро соҳибӣ карда, онро ободу пешрафта сохта тавонанд.
Дар фароварди суханронӣ Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бори дигар аҳли маориф, хонандагону донишҷӯён ва ҳамватанони азизро ба муносибати оғози соли нави таҳсил ва Рӯзи дониш, инчунин, 33-солагии ҷашни бузурги истиқлоли давлатӣ, ки баъди чанд рӯз фаро мерасад, самимона табрик гуфта, ба онҳо барори кор ва ба донишҷӯёну хонандагони кишвар саломативу хониши аъло орзу намуданд.
Август 31, 2024 14:21
ДУШАНБЕ, 31.08.2024 /АМИТ «Ховар»/. Дар арафаи 33-юмин солгарди ҷашни Истиқлолияти давлатии Тоҷикистон нашриёти «Дор ал-фикр ал-арабӣ» дар Қоҳира китоби арабшиноси тоҷик, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон Назруллоҳи Назарро бо номи «Ҷозибияту-л-Қоид» («Ҷозибаи Пешво») нашр намуд. Дар ин хусус АМИТ «Ховар» бо истинод ба Институти омӯзиши масъалаҳои давлатҳои Осиё ва Аврупои Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон хабар медиҳад.
Китоб, ки дар ҳаҷми 134 саҳифа ба забони арабӣ таълиф шудааст, рӯйдодҳои Тоҷикистони соҳибистиқлолро аз диди муаллиф ба қалами тасвир кашидааст. Қаҳрамони китоб Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмамолӣ Раҳмон буда, муаллиф корномаҳои ин абармардро дар хотима бахшидан ба ҷанги шаҳрвандӣ, расидан ба Созишномаи истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ дар Тоҷикистон, баргардонидани гурезагони иҷборӣ ба диёрашон, раванди бозсозӣ ва рушди бемайлони ҷумҳурӣ, гузоштани гомҳои устувор ба сӯи ояндаи дурахшон бо услуби бадеии шево ва ҷолиб баён кардааст.
Китоб аз бобҳои «Дебоча», «Ҷозибаи Пешво-Президент», «Ҷозибаи Пешво-Инсон» ва «Ҳусни хотима» иборат буда, дар замима 5 ташаббуси байналмилалии Президенти мамлакат дар масъалаҳои об ва ташаббуси шашуми Пешвои миллат, ки дар Конфронси байналмилалии сатҳи баланд оид ба Даҳаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор, 2018-2028» (Душанбе, 10-13 июни соли 2024) дар бораи эълони Даҳсолаи қутбшиносӣ ва яхшиносӣ садо дод, номбар шудаанд.
Ҳамчунин дар замима номгӯи асарҳои Президенти Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, китобҳо дар бораи ӯ, мукофоту унвонҳои давлатҳои ҷаҳон, ки ба он Пешвои миллат барои хизматҳои шоён сарфароз гардидаанд, намунаи шеърҳои шоирони халқии Тоҷикистон Низом Қосим, Камол Насрулло, Доро Наҷот дар ситоиши Пешвои миллат ва намунаи шеърҳои Ҳадиса, Латофат ва чанде аз шоирони дигар дар васфи Тоҷикистон дар тарҷумаи манзуми муаллиф ба забони арабӣ оварда шудаанд.
Шоистаи ёдоварӣ аст, ки нашриёти «Дор ал-фикр ал-арабӣ» қаблан шоҳасари муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон «Тоҷикон дар оинаи таърих»-ро дар тарҷумаи тарҷумонҳои шинохтаи мисрӣ ба забони арабӣ дар чаҳор ҷилд ду маротиба- солҳои 2009 ва 2011 бо нигориши ниҳоят зебо чоп карда буд.
Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо назардошти ин шоҳасари арзишманд дар таҳқиқи таъриху тамаддуни бостонии тоҷикон соли 2022 дар Донишгоҳи Қоҳира бо унвони «Доктори фахрӣ» сарфароз гардонида шуданд.



















