Навид

10 Июн 2026 / 46

РОБИЯИ БАЛХӢ – НАХУСТБОНУИ СОҲИБДЕВОНИ АДАБИЁТИ ТОҶИКУ ФОРС

Имрӯз, 10 июн бо ташаббуси Раёсати Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ва ибтикори Институти забон ва адабиёти ба номи А. Рӯдакӣ дар Китобхонаи миллии Тоҷикистон конференсияи байналмилалии илмию назариявӣ таҳти унвони «Робияи Балхӣ – нахустбонуи соҳибдевони адабиёти тоҷику форс» баргузор гардид.

Ба кори конфронс директори Институти забон ва адабиёти ба номи А. Рӯдакии Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Шарифзода Фарангис ҳусни оғоз бахшида таъкид дошт, ки Робияи Балхӣ аз зумраи чеҳраҳои барҷастаи адабиёти классикии тоҷику форс буда, осори ӯ дар ташаккули анъанаҳои шеърӣ ва рушди адабиёти форсизабон нақши арзишманд гузоштааст.

Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, академик Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт дар сухани ифтитоҳии хеш иброз дошт, ки Робияи Балхӣ аз чеҳраҳои дурахшони адабиёти классикии тоҷику форс буда, бо истеъдоди нодир, ҷаҳонбинии васеъ ва маҳорати баланди суханварӣ дар таърихи фарҳангу адабиёти миллӣ мақоми хосса касб намудааст. Таъкид гардид, ки осори гаронбаҳои ин бонуи соҳибқалам на танҳо бозгӯи эҳсосу андешаҳои инсонист, балки намунаи олии зебоишиносӣ, озодандешӣ ва арҷгузорӣ ба арзишҳои маънавӣ мебошад.

Гуфта шуд, ки дар даврони соҳибистиқлолӣ таҳти роҳбарии хирадмандонаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба омӯзиш, ҳифз ва муаррифии мероси гаронбаҳои фарҳангиву адабии миллат таваҷҷуҳи махсус зоҳир гардида, барои таҳқиқи ҳамаҷонибаи осори шахсиятҳои барҷастаи таърихиву адабӣ шароити мусоид фароҳам оварда шудааст.

Дар идома мушовири калони Бахши ёрдамчии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба рушди иҷтимоӣ ва робита бо ҷомеа Абдулозода Масрур таъкид кард, ки мероси адабӣ ва фарҳангии халқи тоҷик яке аз муҳимтарин пояҳои худшиносии миллӣ ба шумор рафта, омӯзиш ва муаррифии шахсиятҳои барҷастаи илму адаб дар таҳкими ҳувияти миллӣ ва тарбияи маънавии ҷомеа нақши муассир дорад.

Зикр гардид, ки Робияи Балхӣ ҳамчун яке аз нахустин намояндагони адабиёти тоҷику форс бо осори пурмуҳтаво ва шахсияти нотакрори худ дар таърихи фарҳанги ҷаҳонӣ ҷойгоҳи шоиста дошта, омӯзиши ҳамаҷонибаи ҳаёт ва эҷодиёти ӯ барои шинохти амиқтари таърихи адабиёт ва фарҳанги миллӣ аҳаммияти махсус дорад.

Вазири фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон Матлубахон Сатториён зимни суханронӣ зикр дошт, ки Робияи Балхӣ аз ҷумлаи нобиғаҳои сухан ва чеҳраҳои мондагори тамаддуни форсизабон буда, номи ӯ ҳамчун нахустбонуи соҳибдевони адабиёти тоҷику форс дар саҳифаҳои таърих бо ҳарфҳои заррин сабт гардидааст. Қайд гардид, ки осори боқимондаи ин бонуи соҳибистеъдод намунаи олии фарҳанги суханварӣ ва бозгӯи мақому манзалати зан дар ҷомеаи фарҳангии он давра мебошад.

Иброз гардид, ки дар замони соҳибистиқлолӣ бо дастгирии пайвастаи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва таваҷҷуҳи махсуси Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба ҳифз, омӯзиш ва муаррифии мероси таърихиву фарҳангии миллат аҳаммияти хосса дода мешавад. Гуфта шуд, ки арҷгузорӣ ба зиндагӣ ва эҷодиёти шахсиятҳои бузурги фарҳангӣ, аз ҷумла Робияи Балхӣ, барои таҳкими худшиносии миллӣ, боло бурдани маърифати фарҳангӣ ва тарбияи насли ҷавон дар рӯҳияи эҳтиром ба арзишҳои миллӣ мусоидат менамояд.

Дар идомаи конфронс олимону муҳаққиқон аз дохил ва хориҷи кишвар маърӯза намуда, таъкид доштанд, ки Робияи Балхӣ аз нахустин ситораҳои тобноки осмони адабиёти форсӣ-тоҷикӣ ба шумор рафта, эҷодиёти ӯ дар ташаккули адабиёти классикӣ ва рушди анъанаҳои суханварии форсизабонон нақши муҳим бозидааст. Зикр гардид, ки осори ин шоири соҳибзавқ саршор аз муҳаббат, покӣ, садоқат, озодандешӣ ва арзишҳои волои инсонӣ буда, то имрӯз аҳаммияти илмӣ ва адабии худро нигоҳ доштааст.

Таъкид гардид, ки омӯзиши амиқи ҳаёт ва фаъолияти эҷодии Робияи Балхӣ барои дарки беҳтари марҳилаҳои аввали ташаккули адабиёти форсӣ-тоҷикӣ ва муайян намудани ҷойгоҳи занон дар таърихи фарҳангу тамаддуни минтақа аҳаммияти хос дорад. Дар ин замина, мероси адабии Робияи Балхӣ ҷузъи муҳими ганҷинаи фарҳангии халқҳои форсизабон маҳсуб ёфта, муаррифии бештари он дар сатҳи байналмилалӣ ба таҳкими робитаҳои фарҳангӣ ва густариши ҳамкориҳои илмӣ мусоидат хоҳад кард.

Amit.tj Пешбурди сиёсати илми кишвар

Моро пайгирӣ намоед: Telegram, Facebook, Instagram, YouTube

Print

Навид

9 Июн 2026 / 52

ИФТИТОҲИ БИНОИ НАВИ ИНСТИТУТИ ИҚТИСОДИЁТ ВА ДЕМОГРАФИЯИ АМИТ

9 уми июн Раиси Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустам Эмомалӣ дар шаҳраки академии Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон воқеъ дар ноҳияи Шоҳмансури шаҳри Душанбе, бинои нави Институти иқтисодиёт ва демографияи Академияи миллии илмҳои Тоҷикистонро мавриди баҳрабардорӣ қарор доданд.

Бинои мазкур аз 6 ошёна ва таҳхона иборат буда, барои 150 кормандони илмӣ хизмат менамояд.

Amit.tj Пешбурди сиёсати илми кишвар

Моро пайгирӣ намоед: Telegram, Facebook, Instagram, YouTube

Print

Навид

5 Июн 2026 / 30

МУЛОҚОТИ ПРЕЗИДЕНТИ АМИТ БО НАМОЯНДАГОНИ АГЕНТИИ БАЙНАЛМИЛАЛИИ НЕРУИ АТОМӢ (МАГАТЭ)

Имрӯз, 5 июн дар Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон мулоқоти президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, академик Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт бо ҳайати намояндагони Агентии байналмилалии неруи атомӣ (МАГАТЭ) таҳти роҳбарии хонум Стейскал Сандра Мари баргузор гардид.

Зимни мулоқот ҷонибҳо масъалаҳои ҳамкориҳои илмӣ ва техникиро мавриди баррасӣ қарор дода, доир ба татбиқи лоиҳаҳои муштарак дар самти омӯзиш ва пешбурди таҳқиқоти илмӣ дар соҳаи об ва пиряхҳо мубодилаи афкор намуданд. Ҳамчунин масъалаҳои вобаста ба густариши ҳамкорӣ дар бахши истифодаи технологияҳои ҳастаӣ барои ҳалли мушкилоти муҳити зист, идоракунии захираҳои обӣ ва омӯзиши тағйирёбии иқлим муҳокима гардиданд.

Дар ҷараёни суҳбат таваҷҷуҳи махсус ба масъалаи муҷаҳҳазгардонии марказҳои саратоншиносии ҷумҳурӣ бо таҷҳизоти муосири ташхису табобат равона шуда, ҷонибҳо имкониятҳои ҷалби дастгирии техникии Агентии байналмилалии неруи атомӣ (МАГАТЭ)- ро дар ин самт муҳим арзёбӣ карданд.

Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, академик Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт аз сатҳи ҳамкориҳои Тоҷикистон бо Агентии байналмилалии неруи атомӣ (МАГАТЭ) изҳори қаноатмандӣ намуда, таъкид кард, ки рушди минбаъдаи ҳамкориҳои илмӣ ва татбиқи лоиҳаҳои муштарак барои таҳкими иқтидори илмӣ-таҳқиқотии кишвар ва ҳалли масъалаҳои муҳимми иҷтимоию иқтисодӣ мусоидат хоҳад кард.

Дар навбати худ, ҳайати намояндагони Агентии байналмилалии неруи атомӣ (МАГАТЭ) омодагии худро барои идомаи ҳамкориҳои судманд бо муассисаҳои илмӣ ва таҳқиқотии Тоҷикистон, аз ҷумла Агентии амнияти химиявӣ, биологӣ, радиатсионӣ ва ядроии АМИТ таъкид намуда, аз дастовардҳои олимони тоҷик дар самти омӯзиши захираҳои обӣ ва пиряхҳо баланд арзёбӣ намуд.

Дар анҷоми мулоқот ҷонибҳо омодагии худро барои тавсеаи ҳамкориҳои минбаъда ва татбиқи лоиҳаҳои нави муштарак изҳор карданд.

Amit.tj Пешбурди сиёсати илми кишвар

Моро пайгирӣ намоед: Telegram, Facebook, Instagram, YouTube

Print

Навид

25 May 2026 / 83

БАЙНИ АКАДЕМИЯИ МИЛЛИИ ИЛМҲОИ ТОҶИКИСТОН, КУМИТАИ ҲОЛАТҲОИ ФАВҚУЛОДДА ВА МУДОФИЯИ ГРАЖДАНИИ НАЗДИ ҲУКУМАТИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН ВА ИНСТИТУТИ СИНЗИЯНИИ ЭКОЛОГИЯ ВА ГЕОГРАФИЯИ АКАДЕМИЯИ ИЛМҲОИ ХИТОЙ ЁДДОШТИ ТАФОҲУМ БА ИМЗО РАСИД

Имрӯз, 25 май қабл аз баргузории Форуми «Хатарҳои обӣ ва иқлимӣ: илм, мониторинг ва идоракунӣ» бахшида ба 115-солагии кӯли Сарез, ки дар ҳошияи Конфронси чоруми байналмилалии сатҳи баланд оид ба Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор, солҳои 2018–2028» дар Китобхонаи миллии Тоҷикистон баргузор гардид, байни Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, Кумитаи ҳолатҳои фавқулодда ва мудофияи граждании назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Институти Синзиянии экология ва географияи Академияи илмҳои Хитой Ёддошти тафоҳум оид ба ҳамкории илмӣ-техникӣ ба имзо расонида шуд.

Дар маросими ба имзорасонии Ёддошти тафоҳум президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, академик Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт, раиси Кумитаи ҳолатҳои фавқулодда ва мудофияи граждании назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон Раҷабалӣ Раҳмоналӣ, директори Институти Синзиянии экология ва географияи Академияи илмҳои Хитой Чжан Яоминг иштирок намуданд.

Бояд гуфт, ки ин созишнома бо мақсади таҳким бахшидани ҳамкориҳои дуҷониба дар соҳаи таҳқиқоти илмӣ, омӯзиши офатҳои табиӣ ва татбиқи технологияҳои муосир дар самти пешгирӣ ва рафъи ҳолатҳои фавқулодда таҳия гардидааст.

Дар доираи ёддошти мазкур ҷонибҳо тасмим гирифтаанд, ки ҳамкориҳоро дар самтҳои муҳими илмӣ ва техникӣ густариш диҳанд. Аз ҷумла, таҳқиқи офатҳои табиӣ, аз қабили сел, тармафароӣ, обхезӣ ва дигар ҳолатҳои фавқулодда, омӯзиши пиряхҳо ва равандҳои гидрологӣ, инчунин таъсири тағйирёбии иқлим ба муҳити зист аз самтҳои асосии ҳамкорӣ арзёбӣ мегарданд.

Ҳамзамон, дар доираи ин ҳамкорӣ масъалаҳои таҳия ва ҷорӣ намудани системаҳои муосири мониторинг ва огоҳии пешакӣ мавриди таваҷҷуҳи махсус қарор гирифта, ҷонибҳо барои мубодилаи таҷриба ва истифодаи технологияҳои навин иқдом хоҳанд кард.

Банди муҳими дигари санад омодасозӣ ва баланд бардоштани тахассуси кадрҳои илмӣ ва техникӣ мебошад. Дар ин замина баргузории семинарҳо, машғулиятҳои омӯзишӣ, конфронсҳои илмӣ ва татбиқи лоиҳаҳои муштараки таҳқиқотӣ пешбинӣ шудааст.

Таъкид гардид, ки имзои Ёддошти тафоҳум барои таҳкими робитаҳои илмӣ байни Тоҷикистон ва Хитой, рушди таҳқиқоти муштарак ва тақвияти иқтидори илмӣ-техникӣ дар самти пешгирӣ ва идоракунии офатҳои табиӣ заминаи мусоид фароҳам меорад.

Ҷонибҳо изҳори итминон намуданд, ки татбиқи амалии ин санад ба густариши ҳамкориҳои судманд ва ноил шудан ба натиҷаҳои назаррас дар соҳаи илм ва амнияти экологӣ мусоидат хоҳад кард.

塔吉克斯坦国家科学院、塔吉克斯坦共和国政府紧急情况与民防委员会以及中国科学院新疆生态与地理研究所签署谅解备忘录

今天，5月25日，在“水与气候风险：科学、监测与管理”论坛举行之前，为纪念萨雷兹湖成立115周年，并作为“2018—2028年水促进可持续发展国际行动十年”第四届高级别国际会议框架内的活动，该论坛在塔吉克斯坦国家图书馆举行。期间，塔吉克斯坦国家科学院、塔吉克斯坦共和国政府紧急情况与民防委员会以及中国科学院新疆生态与地理研究所签署了关于科技合作的谅解备忘录。

出席备忘录签署仪式的有塔吉克斯坦国家科学院院长、院士胡什瓦赫特佐达·科比尔琼·胡什瓦赫特，塔吉克斯坦共和国政府紧急情况与民防委员会主席拉贾巴利·拉赫莫纳利，以及中国科学院新疆生态与地理研究所所长张耀明。

应当指出，该协议旨在加强双方在科学研究、自然灾害研究以及在预防和消除紧急情况领域应用现代技术方面的合作。

根据该备忘录，双方决定在重要科技领域扩大合作。特别是，对泥石流、雪崩、洪水及其他紧急情况等自然灾害的研究，对冰川和水文过程的研究，以及气候变化对环境影响的研究，被视为双方合作的主要方向。

同时，在此次合作框架内，双方将特别关注现代监测和预警系统的开发与实施，并将推动经验交流和新技术的应用。

该文件的另一个重要内容是科学和技术人才的培养与能力提升。为此，双方计划举办研讨会、培训课程、科学会议，并实施联合科研项目。

会议强调，签署该谅解备忘录将为加强塔吉克斯坦与中国之间的科研联系、发展联合研究以及提升自然灾害预防和管理领域的科技能力奠定良好基础。

双方表示相信，该文件的实际落实将有助于扩大互利合作，并在科学和生态安全领域取得显著成果。

Amit.tj Пешбурди сиёсати илми кишвар

Моро пайгирӣ намоед: Telegram, Facebook, Instagram, YouTube

Print

Навид

14 May 2026 / 66

АКСИЯИ "ТОҶИКОНА МЕПУШЕМ" БАХШИДА БА РӮЗИ ОИЛА

Тибқи супориши Кумитаи кор бо занон ва оилаи назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба арҷгузорӣ ба либоси миллӣ ва расму оинҳои тоҷикӣ, инчунин эҳтиром нисбати арзишҳои миллӣ ва тарбияи ватандустиву худшиносии миллӣ, дар ҳошияи таҷлили Рӯзи байналмилалии оила, шурои занони АМИТ, ҳамроҳ бо ташкилоти ҳизбии Хирадмандон ва шурои олимони ҷавони АМИТ бахшида ба Рӯзи байналмилалии оила аксияи "Точикона мепушем"- ро баргузор намуданд.

Дар он намояндагони раёсат бо либоси миллӣ иштирок намуданд.

Дар чорабинӣ аз сиесати Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон оиди кор бо оила, занон ва ҷавонон, махсусан дастгирӣ ва сарпарастии доимии Пешвои миллат- Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон аз фарҳанги миллӣ ва нақши занон дар ҳифзи он изҳори миннатдорӣ ва шукргузорӣ карда шуд.

Дар даврони Истиқлол фарҳанги миллӣ, ки ҳастии миллат аст, бо тамоми шукуҳу шаҳоматаш рушду нуму ёфта истодааст. Бо пушидани либоси миллӣ бонувони тоҷик меҳру муҳаббати худро ба арзишҳои миллӣ, Модар Ватан ифода менамояд ва саҳми худро дар шукуфоии он мегузоранд.

Иштирокчиён аксияи "Тоҷикона мепушем" - ро дар гулгашту чаманҳои АМИТ баргузор намуда ҳусни рӯзафзуни либоси миллиро бори дигар намоиш доданд.

Amit.tj Пешбурди сиёсати илми кишвар

Моро пайгирӣ намоед: Telegram, Facebook, Instagram, YouTube

Print

Навид

13 May 2026 / 34

#Маҳфил. МЕТОДОЛОГИЯИ ТАҲҚИҚОТИ ИЛМӢ ДАР ИЛМҲОИ БИОЛОГӢ

Имрӯз, 13 май дар толори Раёсати Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон бахшида ба 40- солагии фаъолияти илмӣ ва илмӣ-ташкилии узви вобастаи Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, доктори илмҳои биологӣ Саидов Абдусаттор Самадович таҳти унвони “Методологияи таҳқиқоти илмӣ дар илмҳои биологӣ” маҳфили илмӣ-адабӣ “Хирад”- и Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон баргузор гардид.

Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, академик Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт дар сухани ифтитоҳии хеш иброз дошт, ки илмҳои биологӣ дар шароити муосир яке аз самтҳои муҳимтарин ва стратегии рушди илми ҷаҳонӣ ба ҳисоб рафта, дар ҳалли масъалаҳои мубрами инсоният — аз ҷумла ҳифзи муҳити зист, таъмини амнияти озуқаворӣ, ҳифзи саломатии аҳолӣ, нигоҳдории гуногунии биологӣ ва мутобиқшавӣ ба тағйирёбии иқлим нақши калидӣ мебозанд. Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамчун кишвари дорои табиати нодир, экосистемаҳои кӯҳӣ ва захираҳои бойи гуногунии биологӣ ба рушди илмҳои биологӣ ва таҳқиқоти бунёдӣ дар самти омӯзиш ва ҳифзи олами набототу ҳайвонот таваҷҷуҳи махсус зоҳир менамояд.

Гуфта шуд, ки олимони тоҷик дар тӯли даҳсолаҳо дар рушди мактаби илмии биология, экология, ботаника, зоология, генетика, физиология ва дигар самтҳои муҳими илмҳои ҳаётшиносӣ саҳми арзишманд гузошта, Тоҷикистонро ҳамчун кишвари дорои иқтидори баланди илмӣ дар арсаи байналмилалӣ муаррифӣ намудаанд. Маҳз заҳматҳои шабонарӯзӣ ва фаъолияти содиқонаи олимони ватанӣ буданд, ки заминаи устувори рушди таҳқиқоти илмӣ дар самти омӯзиш ва ҳифзи гуногунии биологии кишвар ташаккул ёфт.

Қайд гардид, ки дар миёни чунин олимони барҷаста шахсияти донишманд, олими маъруф, доктори илмҳои биологӣ, профессор Абдусаттор Самадович Саидов ҷойгоҳи махсус дорад. Номбурда имрӯз низ фаъолияти пурмаҳсули илмӣ ва ташкилӣ дошта, ҳамчун роҳбари Пажӯҳишгоҳи байналмилалии омӯзиш ва ҳифзи гуногунии биологии Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон барои рушди илми ватанӣ, таҳкими иқтидори илмӣ ва муаррифии дастовардҳои биологияи тоҷик дар сатҳи байналмилалӣ саҳми арзишманд мегузорад.

Таъкид гардид, ки профессор Абдусаттор Самадович Саидов аз ҷумлаи он олимонест, ки тамоми фаъолияти ҳаётии худро ба хизмати илм, ҳифзи табиат ва тарбияи кадрҳои ҷавони илмӣ бахшидааст. Дар тӯли фаъолияти бисёрсолаи худ ӯ даҳҳо мутахассисон, унвонҷӯён, аспирантҳо ва муҳаққиқони ҷавонро тарбия намуда, дар ташаккули насли нави олимони соҳаи биология ва экология саҳми муҳим гузоштааст. Шогирдони ӯ имрӯз дар муассисаҳои илмӣ ва таҳсилоти олии ҷумҳурӣ фаъолияти босамар доранд.

Фаъолияти илмии профессор Саидов фарогири масъалаҳои муҳими экология, зоология, териология, ҳифзи гуногунии биологӣ ва омӯзиши олами ҳайвоноти Тоҷикистон мебошад. Таҳқиқоти илмии ӯ, махсусан дар самти омӯзиши ширхӯрон, экология, экосистемаҳои кӯҳӣ ва таъсири омилҳои антропогенӣ ба муҳити зист аҳамияти бузурги илмӣ ва амалӣ доранд.

Қобили таъкид аст, ки профессор Абдусаттор Самадович Саидов ҳамчун олими сатҳи байналмилалӣ бо забонҳои русӣ ва англисӣ озодона муошират намуда, дар ҳамоишҳо, симпозиумҳо ва конфронсҳои байналмилалӣ Ҷумҳурии Тоҷикистон ва илми тоҷикро дар сатҳи баланд муаррифӣ кардааст. Мақолаҳо, китобҳо ва таҳқиқоти илмии ӯ ба забонҳои гуногуни ҷаҳон тарҷума ва нашр гардида, миёни доираҳои илмии хориҷӣ мавриди таваҷҷуҳ ва эътироф қарор гирифтаанд.

Дар идомаи маҳфил ноиби президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Мирзораҳимзода Акобир ва директори Институти зоология ва паразитологияи ба номи Е.Н. Павловскийи Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Қадамзода Дилшод дар маърузаҳои худ аз саҳми назарраси профессор Абдусаттор Самадович Саидов дар рушди илмҳои биологӣ, таҳкими мактаби илмии экология ва ҳифзи гуногунии биологии кишвар ёдовар шуданд.

Зикр гардид, ки фаъолияти илмӣ ва ташкилотчигии профессор Саидов Абдусаттор дар ташаккули таҳқиқоти муосири биологӣ, омода намудани кадрҳои баландихтисос ва густариши ҳамкориҳои байналмилалии илмӣ нақши муҳим дошта, таҳқиқоти ӯ дар самти экология, териология ва омӯзиши олами ҳайвоноти Тоҷикистон аҳамияти калони илмӣ ва амалӣ доранд.

Сипас, узви вобастаи Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, доктори илмҳои биологӣ, профессор Абдусаттор Самадович Саидов дар мавзуи “Методологияи таҳқиқоти илмӣ дар илмҳои биологӣ” маъруза намуда, доир ба аҳамияти методология дар ташкили таҳқиқоти муосири биологӣ, усулҳои илмии омӯзиши олами набототу ҳайвонот, нақши таҳлилҳои таҷрибавӣ ва истифодаи технологияҳои муосир дар рушди илмҳои ҳаётшиносӣ андешаронӣ кард.

Amit.tj Пешбурди сиёсати илми кишвар

Моро пайгирӣ намоед: Telegram, Facebook, Instagram, YouTube

Print

Навид

12 May 2026 / 62

САҲМИ ИЛМ ДАР АМАЛИСОЗИИ ТАШАББУСҲОИ БАЙНАЛМИЛАЛИИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН

Имрӯз, 12 май дар толори Раёсати Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон бахшида ба Конфронси чоруми байналмилалии сатҳи баланд оид ба Даҳсолаи байналмилалии амал “Об барои рушди устувор, 2018–2028” конфронси илмӣ назариявӣ дар мавзуи “Саҳми илм дар амалисозии ташаббусҳои байналмилалии Ҷумҳурии Тоҷикистон” баргузор гардид.

Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, академик Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт дар сухани ифтитоҳии хеш иброз дошт, ки Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар арсаи ҷаҳонӣ ҳамчун ташаббускори идеяҳои башардӯстона ва ҳамгироёнаи масоили обу иқлим ва ҳифзи муҳити зист эътироф гардидаанд.

Таъкид гардид, ки аз ибтидои солҳои 2000- ум пайваста ташаббусҳои Пешвои муаззами миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон таҳти унвонҳои «Соли байналмилалии оби тоза» (соли 2003), «Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои ҳаёт» (солҳои 2005-2015), «Соли байналмилалии ҳамкориҳо дар соҳаи об» (соли 2013), «Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор» (солҳои 2018-2028), «Соли байналмилалии ҳифзи пиряхҳо» (соли 2025), «Даҳсолаи амал барои илмҳои криосфера» (солҳои 2025-2034), «Таҳкими ҳамкорӣ дар соҳаи захираҳои об ва тағйирёбии иқлим барои рушди устувор дар минтақаи Осиё ва Уқёнуси Ором» (соли 2025) ва «Ҳифзи пиряхҳо ва криосфера, бахусус, дар минтақаҳои кӯҳсор» (соли 2025) аз ҷониби ҷомеаи ҷаҳонӣ пазируфта шудаанд.

Зикр гардид, ки яке аз ташаббусҳои беназири Ҳукумати Тоҷикистон барои амалӣ намудани иқдомҳои беназиру саривақтии Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, ҷиҳати фароҳам овардани платформа барои ташкили муколамаи сиёсӣ, шарикӣ ва амалҳо дар соҳаи захираҳои об ва рушди устувор арзёбӣ мегардид, Раванди оби Душанбе мебошад. Маҳз дар доираи раванди мазкур Ҳукумати кишвар дар ҳамкорӣ бо Созмони Милали Муттаҳид баҳри татбиқи амалии ҳадафҳои меҳварии Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор, солҳои 2018-2028» ҳар ду сол конфронсҳои байналмилалии сатҳи баландро баргузор менамояд.

Маврид ба зикр аст, ки дар доираи платформаи Раванди оби Душанбе то имрӯз се кофронси байналмилалии сатҳи баланд (солҳои 2018, 2022, 2024) ва инчунин, Конфронси Созмони Милали Муттаҳид оид ба захираҳои об дар соли 2023 баргузор гардида, айни замон дар кишвар, хосатан дар шаҳри Душанбе омодагӣ барои баргузории Конфронси чоруми байналмилалии сатҳи баланд, ки рӯзҳои 25-28 майи соли 2026 доир мегардад, идома дорад.

Гуфта шуд, ки дар доираи конфронси якуми байналмилалии сатҳи баланд, ки оғози татбиқи ҳадафҳои Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор, солҳои 2018-2028» буд, шаш чорабинии канорӣ баргузор гардида, барои муҳокимаи васеи масоили марбут ба об ва мавзуъҳои афзалиятноки конфронс шароитҳои мусоид фароҳам оварданд. Дар анҷоми кори конфронс се ҳуҷҷати муҳимму саривақтӣ – Хулосаи ҳамраисон, Эъломияи ниҳоӣ ва Даъват ба амалҳову шарикӣ қабул гардид. Дар Эъломияи ниҳоии конфронси якум хулоса ва тавсияҳои муҳим инъикос ёфта, аз кишварҳои узв ва дигар ҷонибҳои манфиатдор даъват ба амал овард, ки дар соҳаи об сармоягузорӣ намуда, истифодаи самараноки захираҳои обро тақвият бахшанд, нобаробариҳои соҳаро бартараф кунанд ва дастрасии ҳамагониро ба оби нӯшокии бехатар ва беҳдошти онро таъмин намоянд.

Қайд гардид, ки конфронси дуюми байналмилалии сатҳи баланд таҳти унвони «Пешбурди амал ва шарикӣ дар соҳаи захираҳои об дар сатҳҳои маҳаллӣ, миллӣ, минтақавӣ ва ҷаҳонӣ» баргузор гардида, барои сарҷамъ овардани роҳбарони сиёсӣ ва коршиносони соҳавӣ дар самти идоракунии захираҳои об ҷиҳати муҳокимаи мушкилоти мавҷуда ва ҳалли онҳо заминаю имкониятҳои нав фароҳам овард. Ҳадафи асосии он муайян кардани масъалаҳои бунёдии марбут ба идоракунии захираҳои об, таҳияи стратегияҳо барои беҳтар намудани дастрасӣ ба оби нӯшокӣ ва тақвияти ҳамкорӣ байни ҳукуматҳо, созмонҳо ҷонибҳои манфиатдор ва ҷомеаи шаҳрвандӣ баҳри таъмини рушди устувор буда, дар доираи он роҳҳои ҳавасмандгардонии иштироки ҷомеа дар раванди қабули қарорҳо дар сатҳҳои мухталиф баррасӣ гардид

Дар идомаи конфронс Директори Институти масъалаҳои об, гидроэнергетика ва экологияи АМИТ Гулаҳмадзода Аминҷон Абдуҷаббор, намояндагони вазорату идораҳо, олимону муҳаққиқон вобаста ба масъалаҳои мубрами соҳаи об, тағйирёбии иқлим, ҳифзи пиряхҳо ва нақши илм дар татбиқи ташаббусҳои байналмилалии Ҷумҳурии Тоҷикистон маърӯза намуда, доир ба роҳҳои таҳкими ҳамкориҳои илмӣ ва густариши пажӯҳишҳо дар самти рушди устувор мубодилаи афкор анҷом доданд.

Amit.tj Пешбурди сиёсати илми кишвар

Моро пайгирӣ намоед: Telegram, Facebook, Instagram, YouTube

Print

Навид

8 May 2026 / 34

ДАР СУҲБАТИ ШОИРИ ХАЛҚИИ ТОҶИКИСТОН КАМОЛ НАСРУЛЛО

Хидматҳои арзишманди шоири тавоно ва ватансаро Камол Насрулло дар рушди адабиёти муосири тоҷик ва фаъолияти ибратбахши ҷамъиятии ӯ аз ҷониби Ҳукумати мамлакат бо роҳнамоии Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои адабпарвару фарҳангдӯсти миллати тоҷик, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо унвони баланди Шоири халқии Тоҷикистон, Ҷоизаи давлатии адабии ба номи Абуабдуллоҳ Рӯдакӣ, ордени «Шараф» ва даҳҳо ҷоизаҳои адабӣ қадршиносӣ шудааст.

Дар ин радиф дар маҳфили адабӣ- эҷодӣ, ки моҳи декабри соли гузашта ба ифтихори 75- солагии ӯ дар Кохи фарҳанги шаҳри Панҷакент ба номи Олим Бобоев баргузор шуда буд, ба шоир бо дастури мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилояти Суғд аз номи Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон калиди хонаи нав тӯҳфа шуда буд.

Санаи 7 май дар ҷараёни сафари корӣ ба шаҳри Панҷакент намояндаи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, академик Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт ва раиси шаҳр Абдухолиқ Холиқзода бо Шоири халқии Тоҷикистон Камол Насрулло дар манзили наваш, ки дар қабати дуюми бинои нави баландошёнаи истиқоматӣ дар маҳаллаи Навободи шаҳр ҷойгир аст, мулоқот намуда, ба ӯ ҳуҷҷати соҳибмулкии онро супориданд.

Манзили нави шоир аз ҷониби мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатии шаҳр бо ҳама ҷиҳози рӯзгор таъмин карда шудааст.

Дар сӯҳбати гарму самимӣ Камол Насрулло ба Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон барои ин ғамхорӣ ва тӯҳфаи арзишманд сидқан изҳори сипос намуд.

Amit.tj Пешбурди сиёсати илми кишвар

Моро пайгирӣ намоед: Telegram, Facebook, Instagram, YouTube

Print

БАХШИДА БА РӮЗИ МОДАРОН

News