ИШТИРОКИ НАМОЯНДАИ ТОҶИКИСТОН ДАР ҶАЛАСАИ БАЙНАЛМИЛАЛИИ ИЛМ ВА ТЕХНОЛОГИЯ ДАР ШАҲРИ ТОШКАНД
Аз 9 то 11 октябри соли 2025 дар шаҳри Тошканди Ҷумҳурии Ӯзбекистон ҷаласаи машваратии байналмилалӣ оид ба рушди илм ва технология баргузор гардид, ки онро Шӯрои байналмилалии илм (ISC) дар ҳамкорӣ бо Вазорати илм, технология ва инноватсияи Ҷумҳурии Ӯзбекистон, инчунин сохторҳои дахлдори кишварҳои минтақа ташкил намуд.
Дар ин ҳамоиши муҳими илмӣ-машваратӣ намояндагони ташкилотҳои илмии Осиёи Марказӣ, мақомоти давлатӣ, марказҳои тадқиқотӣ ва донишгоҳҳои пешсаф ширкат варзиданд. Дар байни иштирокчиёни фаъоли ҷаласа намояндаи Ҷумҳурии Тоҷикистон — Ҳалим Саидзода, муҳаққиқ ва масъули бахши рушди илм ва технология, ҳузур дошт.
Дар ҷаласаи мазкур масоили калидии ҳамгироии илмӣ дар минтақаи Осиёи Марказӣ, мубодилаи таҷрибаҳо дар самти рушди технологияҳои нав, такмили иқтидори зеҳнӣ ва илмии кишварҳо, инчунин татбиқи барномаҳои муштараки инноватсионӣ мавриди баррасӣ қарор гирифт.
Ҳадафи асосӣ аз баргузории ин чорабинӣ таҳкими ҳамкориҳои минтақавӣ дар соҳаи илм ва техника, ташвиқи навоварӣ, рушди экосистемаи илмӣ ва таъсиси платформаҳои устувори мубодилаи дониш буд.
Дар ҷараёни ҷаласа, Ҳалим Саидзода бо суханронии илмӣ-амалӣ баромад намуда, дар мавзӯи «Нақши ҳамкории минтақавӣ дар рушди технологияҳои устувор ва баланд бардоштани иқтидори илмии кишварҳои Осиёи Марказӣ» андешаҳои худро баён намуд.
Дар суханронии худ ӯ таъкид кард, ки Тоҷикистон дар заминаи сиёсати давлатии дастгирии илм ва инноватсия, таҳти роҳбарии Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, ба рушди соҳаҳои илму техника аҳамияти аввалиндараҷа медиҳад.
Саидзода зикр намуд, ки тавассути Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, Марказҳои тадқиқотии соҳавӣ ва ҳамкориҳои байналмилалӣ дар солҳои охир як қатор лоиҳаҳои муштарак дар самти геология, энергетика, биотехнология ва таҳқиқоти иқлимӣ роҳандозӣ шудаанд.
Иштироки намояндаи Тоҷикистон дар чунин платформаи байналмилалӣ имкон фароҳам овард, то таҷрибаи кишвар дар самти рушди илм ва технологияи миллӣ муаррифӣ шавад ва заминаҳои нави ҳамкории судманд бо кишварҳои ҳамсоя ва ташкилотҳои байналмилалӣ густариш ёбанд.
Дар натиҷаи ҷаласа қарор шуд, ки дар соли 2026 барномаи ҳамкориҳои илмӣ байни кишварҳои Осиёи Марказӣ ва Шӯрои байналмилалии илм навсозӣ гардида, лоиҳаҳои муштараки тадқиқотӣ дар самтҳои экология, иқлим, захираҳои табиӣ, амнияти озуқаворӣ ва рақамикунонӣ роҳандозӣ гарданд.
Иштироки фаъоли Тоҷикистон дар чунин ҷаласаҳо на танҳо мавқеи илмии кишварро дар арсаи байналмилалӣ тақвият мебахшад, балки ба рушди устувори иҷтимоӣ-иқтисодӣ ва баланд бардоштани сатҳи инноватсионии ҷомеа мусоидат мекунад.
Мақомоти илмии ҷумҳурӣ изҳори омодагӣ намуданд, ки барои таҳкими ҳамкорӣ бо Шӯрои байналмилалии илм ва марказҳои пешқадами таҳқиқотии минтақа қадамҳои минбаъдаро рӯи даст мегиранд.

ОЛИМОНИ АКАДЕМИЯИ ИЛМҲО ВАЗИФАДОРАНД, КИ ДАР ИҶРОИ СЕ ҲАДАФИ СТРАТЕГИИ ДАВЛАТ – ТАЪМИНИ ИСТИҚЛОЛИЯТИ ЭНЕРГЕТИКӢ, РАҲОӢ АЗ БУНБАСТИ КОММУНИКАТСИОНӢ ВА ҲИФЗИ АМНИЯТИ ОЗУҚАВОРИИ МАМЛАКАТ НАҚШИ ФАЪОЛОНА ДОШТА БОШАНД.
News
рӯз (20.02.2024) вохӯрии Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон бо олимону кормандони Институти математикаи ба номи А.Ҷураев АМИТ баргузор гардид. Нахуст Президенти АМИТ Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт оид ба Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи “Бистсолаи омӯзиш ва рушди фанҳои табиатшиносӣ, дақиқ ва риёзӣ дар соҳаи илму маориф” эълон намудани солҳои 2020-2040, ки ба институти маскур ҳам рабт дорад, ибрози ақида намуда, аз олимону кормандони соҳа даъват ба амал оварданд, ки барои дар амал татбиқ намудани фармони маскур чораҳои зарӯрӣ андешида дар ин муҳлати муайяншуда омода намудани олимони ҷавонро ба олимони пуртаҷриба дастур доданд.
Ёдовар мешавем, ки Институт аз соли 1973 дар заминаи шуъбаи математика бо Маркази ҳисоббарории АМИТ таъсис ёфтааст, аз таъсис ёфтани институт то имрӯз садҳо олимон дар ин даргоҳи муқаддас омода, шуда ба бозори меҳнат равона шудаанд, ҳамзамон Президенти АМИТ барои тақвиати корҳо дар самти илм омоданамоии кадрҳои илмӣ аз ҳисоби ҷавонон омӯхтани таҷрибаи бойи олимони пуртаҷриба ва барои пешбурди кори самтҳои гунонгуни институт ба масъулин достурҳои мушаххас доданд.
Имруз (20.02.2024) вохурии Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт бо олимону кормандони Институти геологияи АМИТ доир гашт. Нахуст Президенти АМИТ оид ба Паёми навбатии Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон суханронӣ намуда, самтҳои ба илм нигаронидаи Паёмро шарҳу тавзеҳ дода, барои дар амал татбиқ намудани Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи “Бистсолаи омӯзиши фанҳои табиатшиносӣ дақиқ ва риёзӣ”, ки бевосита ба Институти геология тааллуқ дорад, ба олимону кормандони соҳа машваратҳои судманд дода, ҳамзамон оид ба ҷоннок намудани кор дар самтҳои институт, аз он ҷумла омода намудани олимони ҷавон, андухтани таҷрибаи олимони соҳибмактаб, харидории лабараторияҳои наву замонавӣ, таъсиси маҳфилҳои инфиродӣ, ҳамкориҳои судманд бо олимони муассисаҳои олии дохил ва хориҷи кишвар, зиёд намудани шумораи кормандони илм, расонаӣ намудани корҳои баанҷомрасидаи илмӣ, чопи мақолаву манаграфияҳои илмӣ дар журналҳои тақризшавандаи дохил ва хориҷ, баланд бардоштани хирши кормандони илм, дарёфти грантҳои хориҷӣ барои харидории лавозимоти лабараторияҳо, навиштани мақолаҳои идеологӣ, андешидани чораҳои зарӯрӣ барои баланд бардоштани илми тоҷик ба масъулини институт дастурҳои мушаххас доданд.
Имрӯз (19.02.2024) вохурии Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт бо олимону кормандони Институти астрофизикаи АМИТ баргузор гардид. Дар вохурӣ фаъолияти институт баррасӣ гардида, камбудиву норасоиҳои мавҷуда ҷиҳати бартарафсозӣ мадди назар шуданд.
Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Хушвахтзода Қ. Х. олимону кормандони Институтро барои иштироки фаъолонаи олимони ҷавон дар олимпиядаҳои ҷумҳуриявию байналмилалӣ раҳнамоӣ намуд.
Зимни вохурӣ доир ба масъалаҳои самаранок истифодабарии озмоишгоҳҳо, зиёд кардани сафи номзадону олимони соҳа, ҷоннок кардани кор дар расадхонаҳои шаҳри Ҳисор, Расадхонаи астрономии Санглох дар ноҳияи Данғараи вилояти Хатлон, Расадхонаи астрономии Помир, маслиҳатҳои судманд дода, ҳамзамон барои дар амал татбиқ намудани дастуру супоришҳои Пешвои муаззами миллат оид ба “Бистсолаи омӯзиши рӯшди фанҳои табиатшиносӣ, дақиқ ва риёзӣ” барои боз ҳам баланд бардоштани кор ва натиҷаҳои дилхоҳ ба даст овардан дар самти астрофизика ба масъулини институт маслиҳатҳои муфиду судманд ва дастурҳои мушаххас доданд.
Покиву зебоипарастӣ, ободкориву бунёдкорӣ хоси миллати тамаддунофар ва қадимаи тоҷик буду ҳаст. Баҳри дар амал тадбиқ намудани амру супоришҳои Пешвои муаззами миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва Раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ барои сабзгардонии кучаву хиёбонҳои шаҳрамон ва чораҷӯиҳо барои ҳифзи табиат имрӯз Раёсати Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ва ниҳодҳои дар тобеияти академия буда дастаҷамъона ба баргузории шанбегӣ баромада, шурӯъ аз тозагардонии утоқҳои кории худ ва тозаву озодагардонии гирду атрофи биноҳо рубу чин намудан, шинонидани гулҳо, нармгардонии бехи дарахтон, ба тартиб даровардани гулу буттаҳо, аз хошок тоза намудани заминҳо, тозагардонии ҷуйбору заҳбурҳо саҳм гузоштанд.
Минбаъд низ ин иқдомҳо барои пешвози фасли зебои сол, баҳори лолазор ва барои ба ҳусни зебои табиати биҳиштосои Тоҷикистони азизамон ҳусни иловагӣ зам кардан дар АМИТ идома меёбанд.
ОЛИМОНИ ҶАВОН БОЯД ДАР ТАЪМИНИ РУШДИ УСТУВОРИИ ИҚТИСОДИЁТИ КИШВАР НАҚШИ МУАССИР ГУЗОРАНД.
Иқтисодиёт яке аз самтҳои афзалиятнок ва муҳими ҳар як давлату ҷамъият буда, рушди давлат ба пуррагӣ аз иқтисодиёт вобастагӣ дорад. Пешбаранда ва тақвиятдиҳандаи кори ин соҳа олимону мутаххасисони худи соҳаи иқтисодиёт ба шумор мераванд. Аз ин лиҳоз аз соли 2011 дар асоси Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти № 33 барои рушди ин соҳа Институти иқтисодиёт ва демография дар тобеияти АМИТ таъсис дода шуд.
Имрӯз (16.02.2024) бо мақсади шиносоӣ ва таҳлилу баррасии масъалаҳои ҳалталаби илмиву иқтисодӣ Президенти Академияи милии илмҳои Тоҷикистон Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт бо олимону кормандони Институти иқтисодиёт ва демографияи АМИТ вохӯрӣ анҷом дод.
Зимни мулоқот нахуст Президенти академия Хушвахтзода Қ.Х. аз корҳои илмии баанҷомрасидаи институт дар самти иқтисодиёт ва демография дар соли 2023 натиҷагирӣ намуда, баҳри тақвияти корҳо дар ин соҳа ва нақшаҳои амалишаванда дар соли 2024 ба масъулини соҳа дастуру супоришҳои мушаххас доданд: муҳаё намудани шароити корӣ барои зиёд кардани шумораи номзадону докторани соҳаи иқтисодиёт, тақвият бахшидани корҳо дар самти омоданамоии магистрантону докторантон ва то бозори меҳнат омода намудани онҳо, таъсиси маҳфилҳои инфиродӣ барои омӯзиши донишу маҳорати олимони академия, ба нақшагирии барномаҳои дурнамо барои рушди иқтисоди кишвар, аз ҷумлаи маъалаҳои мубрами вохурии мазкур маҳсуб меёбанд.
Имрӯз (16.02.2024) бо иштироки академики Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон доктори илмҳои филологӣ, профессор Кароматулло Олимов хониши сиёсӣ дар мавзӯи “Тарбияи худшиносии миллӣ дар асарҳои Пешвои миллат” баргузор гардид. Дар баргузории хониши сиёсӣ оли
ОЛИМОНИ ҶАВОН БОЯД ДАР ТАЪМИНИ РУШДИ УСТУВОРИИ ИҚТИСОДИЁТИ КИШВАР НАҚШИ МУАССИР ГУЗОРАНД.
Иқтисодиёт яке аз самтҳои афзалиятнок ва муҳими ҳар як давлату ҷамъият буда, рушди давлат ба пуррагӣ аз иқтисодиёт вобастагӣ дорад. Пешбаранда ва тақвиятдиҳандаи кори ин соҳа олимону мутаххасисони худи соҳаи иқтисодиёт ба шумор мераванд. Аз ин лиҳоз аз соли 2011 дар асоси Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти № 33 барои рушди ин соҳа Институти иқтисодиёт ва демография дар тобеияти АМИТ таъсис дода шуд.
Имрӯз (16.02.2024) бо мақсади шиносоӣ ва таҳлилу баррасии масъалаҳои ҳалталаби илмиву иқтисодӣ Президенти Академияи милии илмҳои Тоҷикистон Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт бо олимону кормандони Институти иқтисодиёт ва демографияи АМИТ вохӯрӣ анҷом дод.
Зимни мулоқот нахуст Президенти академия Хушвахтзода Қ.Х. аз корҳои илмии баанҷомрасидаи институт дар самти иқтисодиёт ва демография дар соли 2023 натиҷагирӣ намуда, баҳри тақвияти корҳо дар ин соҳа ва нақшаҳои амалишаванда дар соли 2024 ба масъулини соҳа дастуру супоришҳои мушаххас доданд: муҳаё намудани шароити корӣ барои зиёд кардани шумораи номзадону докторани соҳаи иқтисодиёт, тақвият бахшидани корҳо дар самти омоданамоии магистрантону докторантон ва то бозори меҳнат омода намудани онҳо, таъсиси маҳфилҳои инфиродӣ барои омӯзиши донишу маҳорати олимони академия, ба нақшагирии барномаҳои дурнамо барои рушди иқтисоди кишвар, аз ҷумлаи маъалаҳои мубрами вохурии мазкур маҳсуб меёбанд.
Имрӯз (16.02.2024) бо иштироки академики Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон доктори илмҳои филологӣ, профессор Кароматулло Олимов хониши сиёсӣ дар мавзӯи “Тарбияи худшиносии миллӣ дар асарҳои Пешвои миллат” баргузор гардид. Дар баргузории хониши сиёсӣ олимони ҷавон, магистрантон ва докторантон барои баланд бардоштани ҳисси ватандӯстӣ худшиносии миллӣ ва дар амал татбиқ намудани ин хонишҳо ҷалб шуданд.
Дар раванди баргузории хониши сиёсӣ академик Кароматулло Олимов барои дар рӯҳияи худшиносии миллӣ тарбия намудани ҷавонони илмдӯсту ташаббускор аз асарҳои Пешвои миллат дар бораи ватандӯстю худшиносии миллӣ маърӯза намуда, муҳтавои асосии ин асарҳоро ба самъи иштирокдорон расонида, онҳоро барои хондану аз бар намудани ин асарҳои арзишманд тавсеаҳои судманд дод.
Ёдовар мешавем, ки хонишҳои сиёсӣ ва дарсҳои ватандӯстӣ бо ташаббуси Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт барои баланд бардоштани донишҳои сиёсию ҳуқуқии олимон ҷавон роҳандозӣ гардид.
Зикр кардан ба маврид аст, ки минбаъд хонишҳои сиёсӣ бо иштироки бевоситаи олимони соҳибмактаби Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон мунтазам баргузор карда мешаванд.
Таъсиси Институти масъалаҳои об, гидроэнергетика ва экологияи Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон аз суханронии Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон 1-уми октябри соли 1999 дар Иҷлосияи 54-уми Маҷмааи умумии Созмони Милали Муттаҳид маншаъ мегирад. Дар ин иҷлосия Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон пешниҳод намуданд, ки соли 2003 “Соли байналмилалии оби тоза” эълон карда шавад ва СММ вобаста ба ин қатънома қабул кард. Борҳо аз минбарҳои баланди Созмони Миллали Муттаҳид Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон таваҷҷуҳи мардуми сайёраро барои беҳтар намудани сифати оби ошомиданӣ ҷалб намудааст. Баҳри дар амал татбиқ намудани ташаббусҳои ҷаҳонии Президенти мамлакат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар самти обу иқлим, ба хусус Даҳсолаи байналмилалии амал “Об барои рушди устувор” барои солҳои 2018-2028, имрӯз Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Хушвахтзода Қ.Х. бо олимону кормандони Институти масъалаҳои об, гидроэнергетика ва экология вохурӣ гузаронид.
Зимни вохӯрӣ нахуст Президенти АМИТ Хушвахтзода Қ.Х. кори баанҷомрасидаи институтро дар соли 2023 мавриди баррасӣ қарор дода, барои омӯзиш, бозкушоии муҳиммияти масъала, нақши масъалаҳои обу иқлим дар пойдории сулҳу амнияти башар, ҳамзистии мусолиҳаомез ва дар амал татбиқ намудани ташаббусҳои Президенти мамлакат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар ин ҷода бо олимону кормандони соҳа машварат намуда, аз руйи нақшаи муайяни корбари намудан дар ин самт масъулинро вазифадор намуданд.
Ҳамзамон директори институт суханронӣ намуда, иброз дошт, ки Институти масъалаҳои об, гидроэнергетика ва экология бо як чанд институтҳои хориҷи кишвар шартномаҳои ҳамкорӣ баста, барои густариши иртибот, табодули таҷриба ва омода намудани мутахассисони баландихтисосу варзида тамоми имкониятҳоро ба маврид истифода мебарад