8 март дар саросари ҷаҳон ҳамчун Рӯзи байналмилалии занон таҷлил мегардад. Ин рӯз рамзи эҳтиром, қадрдонӣ ва эътирофи мақоми зан дар ҷомеа мебошад. Дар Тоҷикистони азиз низ 8 март ҳамчун Рӯзи Модар бо шукӯҳу шаҳомати хосса ҷашн гирифта мешавад.
Обрӯи аҳли дин аз хоки пои модар аст
Ҳарчи дорад ин чамоъат аз дуои модар аст!
Ончи дар васфи биҳишт фармуд қуръон карим
Соҳиби қуръон бигуфто зери пои модар аст
8-уми марти соли 1857 дар Ню-Йорк коргарзанони фабрикаҳои пойафзол ва дӯзандагӣ гирдиҳамоӣ карданд. Онҳо даъвои кӯтоҳ кардани рӯзи корӣ, беҳтар кардани шароити меҳнат ва маоши ба мардон баробарро талаб карданд. Он солҳо занон дар як шабонарӯз то 16 соат меҳнат мекарданд, вале музди ночиз мегирифтанд.
Таърихи ҷашнгирии Иди занон бо номи Клара Сеткин алоқаманд буда, гурӯҳи инқилобии худро, ки аз занон иборат буд, барои мубориза бар зидди , истисморгарон ташкил карда буд
Аз соли 1975 Созмони Милали Муттаҳид, аз сабаби Соли байналхалқии Занон буданаш, 8-уми мартро чун Рӯзи байналхалқии занон эълон намуд. Дар Тоҷикистон ва дигар мамлакатҳои собиқ ИҶШС анъана шудааст, ки дар ин рӯз занон аз мардон таваҷҷӯҳ, гул ва тӯҳфаҳо интизоранд. Дар оилаҳои шаҳрвандон ба модарону занон тӯҳфаҳо супорида мешаванд.
Рӯзи 8-уми мартро ҳамчун санади эҳтиром ба ҳамон ҷашнвораи миллии ниёгони шарафманди мо "Рӯзи Модар" эълон намуданд. Тадбири мазкур аз сӯи дигар бар он ишорат мекунад, ки дар низоми сиёсати давлати соҳибистиқлоли Тоҷикистон низ беҳтарин анъана ва суннатҳои фарҳанги қадимаи миллии мо мавриди татбиқ қарор гирифта, мақоми бонувон бар асоси ситоишномаҳои донишварону соҳибназарон дар ҷойгоҳи хосае қарор гирифтааст.
Зан – офарандаи ҳаёт, тарбиятгари наслҳо ва пояи устувори оила аст. Модар бо меҳру муҳаббати бекарон фарзандро ба камол мерасонад ва барои ҷомеа шахсиятҳои
арзандаро тарбия мекунад. Маҳз бо заҳмату талошҳои занон ҷомеа пеш меравад ва рушд мекунад.
Имрӯз занони тоҷик дар ҳама соҳаҳо – маориф, тандурустӣ, илм, фарҳанг, сиёсат ва соҳибкорӣ – фаъолона иштирок намуда, саҳми назаррас мегузоранд. Онҳо бо масъулиятшиносӣ ва донишмандӣ барои пешрафти кишвар хизмат мекунанд.
Таърихи ҷашн
Таърихи Рӯзи байналмилалии занон ба аввали асри XX бармегардад. Ин рӯз ҳамчун рамзи мубориза барои баробарҳуқуқӣ ва қадршиносии ҷойгоҳи зан дар ҷомеа ба миён омадааст. Бо гузашти вақт, 8 март ба иди зебоӣ, меҳрубонӣ ва эҳтироми зан табдил ёфт.Дар фарҳанги тоҷикӣ мақоми модар бисёр баланд аст. Модар чароғи хонадон ва сарчашмаи муҳаббат мебошад. Эҳтиром ва ғамхорӣ нисбат ба модар ва тамоми занон бояд на танҳо дар як рӯз, балки ҳамеша дар қалби ҳар инсон ҷой дошта бошад.
8 март – ин танҳо як сана дар тақвим нест, балки рӯзи арҷгузорӣ ба заҳмату фидокории занон мебошад. Бигзор дар ин рӯз ва ҳамеша чеҳраи занон пур аз табассум бошад, қалбҳояшон саршор аз меҳр ва зиндагияшон пур аз саодат гардад.
Шарифзода Машраби - ходими илмии Институти математика ба номи академик А.Ҷӯраеви АМИТ
Очилов Фарҳод доктор (Phd)-и Институти математика ба номи академик А.Ҷӯраеви АМИТ
